Freedom Inside '26

Táýelsizdik qazaqtarǵa tartqan taǵdyrdyń syiy

Táýelsizdik qazaqtarǵa tartqan taǵdyrdyń syiy
Árbir eldiń jylnamasynda onyń jańa tarihynyń bastaýy bolǵan taǵdyrsheshti tańdar bolady. Biz úshin jańa dáýirdiń araily tańy 1991 jyly 16 jeltoqsanda atty. Sol kúni álem kóginde «Qazaqstan Respýblikasy» atty jańa juldyz jarqyrai týdy. Tutas dáýirlerdiń kýási bolǵan halqymyz san ǵasyrlyq buralań ári qiyn jolmen júrip ótti.

Táýelsizdik – eń aldymen Qazaq halqynyń bostandyqqa umtylǵan asqaq armandary men qaisar rýhynyń jemisi. Sondyqtan da biz úshin Táýelsizdik kúni – eń qasterli kún. Elimiz táýelsizdigin jariialap, derbes memleket retinde álemge tanylyp, búgingi kúni óziniń 27 jyldyǵyna aiaq basty. Elbasynyń «Qazaqstannyń táýelsizdigi qazaqtarǵa tartqan taǵdyrdyń syiy emes, óziniń ejelgi jerinde qily kezeńdi bastan keshý arqyly qol jetken óz memlekettiligin qurýǵa degen zańdy quqyǵy, bul daýsyz jáne saiasi faktige eshkim kúmán keltirmeýi tiis», – dep atap kórsetýinde úlken maǵyna jatyr.

Halqymyzǵa ǵasyrlar boiy arman bolǵan táýelsizdik bizdiń urpaqqa buiyryp otyr. Árisin aitpaǵanda, sonaý HH ǵasyrdyń basynda Alash kósemderiniń basty maqsaty – týǵan halqyn, elin terezesi teń, táýelsiz memleketke ainaldyrý basty armany bolǵan edi. Eń aldymen, tarihi jerimizdiń shekarasy halyqaralyq sharttarǵa sai bekitildi. El Prezidenti batyl qadam jasap, «Semei poligonyn jabý» týraly tarihi sheshim qabyldady. Sodan soń memlekettiń egemendigin qamtamasyz etý maqsatynda Memlekettik rámizderimiz bekitildi. Eldigimizdi aiqyndaityn Eltańba tórimizge ilindi, kók aspanymyzda kók Bairaǵymyz jelbiredi jáne keń baitaq jerimizde Memlekettik Ánuran qalyqtady. Aibynymyz – Ata Zańymyz qabyldandy. Ulttyq valiýtamyz – Teńge qoldanysqa engizildi. Álemdik qaýymdastyq «Qazaqstan Respýblikasy» degen asqaq rýhty eldi moiyndady. 1997 jyly Elbasymyz halyqqa eń alǵash «Qazaqstan – 2030» strategiialyq Joldaýyn jariialap, 2030 jyly Qazaqstan kúrdeli joldan oidaǵydai ótken jáne damýdyń kelesi kezeńine nyq qadammen aiaq basqan el bolady degen senim qalyptastyrdy. Osydan keiin el ekonomikasy da jyldan-jylǵa nyǵaiyp, mádeni, rýhani damý deńgeii beleske kóterilip, básekege qabileti artty. Ózine tán barlyq institýttary bar, álemdik qaýymdastyqtyń yqpaldy múshesi bolyp tabylyp, álem sahnasynda Eýropa men Aziiany jalǵaityn Táýelsiz Qazaqstan memleketi paida boldy.

Elbasymyz «Aldymyzǵa qoiylyp otyrǵan mindetter jyldan-jylǵa artyp keledi. Sondyqtan elimizdiń táýelsizdigin nyǵaitý jolynda halyqtyń jáne sizder men bizderdiń istep jatqan sharýamyzdyń barlyǵy memleketimizdiń nyǵaiýy, táýelsizdiktiń myqtylyǵy, halyqtyń ál-aýqatynyń artýy úshin jasalýda. Osy jolda bárimiz eldiń bizge degen senimin aqtap, maqsattarǵa jetemiz dep men nyq senemin» degen bolatyn. Táýelsiz el ataný bir basqa da, ony júzege asyryp, nyǵaita bilý bir basqa. Táýelsizdikti baiandy etý – oǵan qol jetkizýden de qiyn. Jas táýelsiz memleketimizdiń tuǵyryn nyǵaitý úshin alǵashqy jyldary nebir soqpaqty da, soqtyqpaly joldardan ótýge týra keldi. Sol táýelsizdiktiń alǵashqy jyldary memleket basshysynyń bastamasymen qolǵa alynǵan aldymen ekonomika, odan keiin saiasat baǵytymen naryqtyq ekonomikaǵa bet burǵan elimiz jańa ekonomikalyq deńgeige kóterile bildi. Munyń barlyǵy Elbasymyz N.Á.Nazarbaevtyń paiymdy da parasatty júrgize bilgen saiasi kóregendiliginiń nátijesi.

Táýelsizdik alǵan alǵashqy kúnderden bastap Qazaqstan ózin beibitsúigish, birlik pen tatýlyqty tý etip ustanǵan el retinde kórsete bildi. Memleket basshysynyń júrgizip otyrǵan sarabdal saiasatynyń nátijesinde elimiz boiynsha kóptegen óndiris oryndary, zaýyttar, kásiporyndar, mektepter, balabaqshalar, mádeniet oshaqtary paidalanýǵa berilýde. Saryarqanyń tórinde memleketimizdiń asqaq simvolyna ainalǵan, halqymyzdyń rýhani tiregine ainalǵan elordamyz Astana qalasy boi kóterdi. Biyl óziniń 20 jyldyǵyn búkil el bolyp atap ótken Astana qalasy búginde halqymyzdyń mańdaiyna bitken baiandy baǵy men aibat-aibaryna ainaldy. Qazaqstandaǵy saiasi turaqtylyq pen halyqtardyń yntymaǵy el ekonomikasyn investitsiialaýǵa barynsha tartymdy boldy. Búgingi kúni investitsiianyń kólemi boiynsha, Qazaqstan TMD memleketteri arasynda kóshbasshy bolyp tabylady. Memleket basshysy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty Joldaýynda «Árbir qazaqstandyq júrgizilip jatqan reformalardyń mánin jáne olardyń Otanymyzdy órkendetý jolyndaǵy mańyzyn jete túsinýge tiis.

Reformalardy tabysty júzege asyrý úshin qoǵamymyzdyń ortaq maqsatqa jumylýy asa mańyzdy «Rýhani jańǵyrý» baǵdarlamasy jappai qoldaýǵa ie bolyp, qoǵamdaǵy jańǵyrý úderisterine zor serpin berdi. Bul bastamany ári qarai jalǵastyryp qana qoimai, onyń aiasyn jańa mazmunmen jáne baǵyttarmen tolyqtyrý qajet» dep atap ótti. Táýelsizdik jyldary tuǵyry biik jurt bolsaq, oǵan sizderdiń de qosqan úlesterińiz qomaqty dep bilemin. Táýelsizdiktiń 27 jyldyǵyn Shardara aýdany halqy eseli eńbekpen, zor tabystarmen qarsy alyp otyr. Atap aitar bolsaq: 2018 jyldyń esepti merziminde aýdandaǵy óndiris kásiporyndarynda 5561,4 mln. teńgeniń ónerkásip ónimi óndirildi. 2018 jyly aýylsharýashylyǵy ónimniń jalpy kólemi 30 mlrd teńgege josparlansa, 10 aidyń ózinde 29554.9 mln. teńgeniń ónimderi óndirilip, ótken jyldyń tiisti merzimimen salystyrǵanda naqty kólem indeksi 110,5 paiyzdy qurady. Nátijesinde jaqynda ǵana Túrkistan qalasynda ótken oblystyq aýylsharýashylyǵy qyzmetkerleriniń «Altyn kúz-2018» merekesinde Shardara aýdany «Agroónerkásip kesheniniń damý baǵdarlamasy kórsetkishterin ozat oryndaǵan aýdan» nominatsiiasy boiynsha 1-shi oryndy ielenip, oblys ákimi J.Túimebaevtyń sertifikatymen marapattaldy. Sonymen qatar, «Iri qara mal basyn asyldandyrý boiynsha ozat aýdan» jáne «Ozyq tehnologiialardy endirý» nominatsiiasy boiynsha da 1 –shi orynǵa ie boldyq. Investitsiia tartý baǵytynda da aýdanymyzda nátijeli jumystar júrgizilýde. Atap aitqanda: biylǵy jyly 6 mlrd teńgeni quraityn 2 maqta zaýytynyń qurylysy júrgizilýde, sonymen qatar quny 300,0 mln. quraityn «Báiterek» balyq zaýyty jumysyn bastady. Ózderińizge belgili oblys ákiminiń bastamasymen oblysymyzdyń týristik áleýetin arttyrý maqsatynda aýdanymyzda Halyqaralyq «Shardara Safari» festivali joǵary deńgeide ótkizildi. Aldaǵy ýaqytta mundai is-sharalar jalǵasyn tabatyn bolady.

Myńjyldyqtar toǵysar tusynda táýelsizdik tańyn kórý baqyty búgingi qazaqstandyqtarǵa buiyryp otyr. Elimizdiń uly tarihyna, ata-baba rýhyna, aǵa urpaqtardyń qaharmandyq ómir jolyna qurmetpen basymyzdy iip, Otanymyz – Qazaqstanǵa degen qurmetteý sezimin ákeletin búgingidei mereke kúni, birligimiz ben eńbegimiz arqyly Sizdermen birge aldaǵy asýlardy alamyz degen senimdemin. Halqymyz Táýelsizdiktiń myzǵymas tuǵyryn bekitip, Máńgilik El bolýǵa bet burdy. Bizdiń baǵytymyz aiqyn, bolashaǵymyz jarqyn. Endeshe osy jolda barshańyzǵa tolaiym tabystar tileimin.

 

Bolatbek Kystaýov, Shardara aýdanynyń ákimi