Qazaqstan qarjygerleri qaýymdastyǵynyń (QQQ) Analitikalyq ortalyǵy 2024 jylǵy qarashadaǵy keibir indikatorlar boiynsha qarjy naryǵynyń kásibi qatysýshylary arasynda júrgizilgen kezekti saýalnama nátijesin jariialady. Ondaǵy boljamǵa sáikes, kelesi jyldyń aiaǵyna qarai teńgege shaqqanda bir AQSh dollarynyń quny 507 teńge bolýy múmkin, dep habarlaidy Dalanews.kz.
"Bir aida infliatsiianyń eki ese údeýi (qyrkúiekte 0,4%-dan qazan aiynda 0,9%-ǵa deiin) jáne onyń ózgerisindegi joǵary amplitýda bazalyq syiaqy mólsherlemesiniń tómendeý tsikline oralýyna kedergi keltiredi. Osyǵan bailanysty qarjy naryǵy sarapshylarynyń basym bóligi (75%) Ulttyq bank 29 qarashadaǵy aldaǵy otyrysynda bazalyq syiaqy mólsherlemesin 14,25% deńgeiinde qaldyrady degen pikirde, al qalǵan bóligi (25%) 14,0%-ǵa deiin tómendetýi yqtimal", dep boljanady Qazaqstan qarjygerleri qaýymdastyǵy (QQQ) usynǵan ekonomikalyq taldaýda.
Tutyný baǵasy indeksiniń ekpin alýy bolashaq infliatsiia kórsetkishiniń nasharlai túsetinin baiqatady. Bir jyldan keiin kútiletin infliatsiianyń ortasha kórsetkishi qazan aiyndaǵy 8,1%-dan 8,4%-ǵa deiin ósti. Bul jaǵdaida bazalyq syiaqy mólsherlemesiniń eki tańbaly máni kelesi 12 aida da saqtalady jáne ol 13%-dy quraýy múmkin (qazirgisi - 14,25%).
"Osylaisha, bir jyldan keiin ekonomikadaǵy naqty paiyzdyq mólsherlemesi 4,5%-y qurap, áldeqaida tómendeýi múmkin (qazirgi máni - 5,75%). Naqty syiaqy mólsherlemesiniń tómendeýi, munai baǵasynyń arzandaýy, importtyń úzdiksiz ósimi (infraqurylymdyq jobalardy iske asyrý aiasynda), syrtqy borysh boiynsha júrgizilgen iri tólemder (2025 jyly Qarjy ministrliginiń eýroobligatsiialary boiynsha 2,5 mlrd dollar óteý kútiledi) ulttyq valiýta baǵamyna qysym kórsetýi múmkin: bir jyldan keiin, iaǵni 2025 jyly qarashada teńgege shaqqanda 1 AQSh dollary 507,1 teńgege bolýy múmkin (+aǵymdaǵy 3,1%). Alaida, kelesi aida, iaǵni jyldyń sońynda ol 487,1 teńgege deiin tómendeýi yqtimal (qazirgi baǵam - 491,8 teńge/dollar). Buǵan toqsandyq salyq kezeńi jáne Ulttyq qordan aqsha shyǵaryp, ony shetel valiýtasyn satyp alý (qarasha aiynda - 1,5 mlrd dollar) sharalary túrtki bolmaq", - deidi QQQ sarapshylary.
Bir jyldan keiin Brent markaly munaidyń bir barreli AQSh pen OPEK+ tarapynan shikizat usynysynyń ulǵaiýy, álemdik ekonomikadaǵy joǵary stavkalardyń munai suranysyna teris áseri syndy boljamdy jaǵdailarǵa bailanysty 77,4 dollar (bir ai buryn — 78,9 dollar) deńgeiinde bajailanady.
"Energoresýrstardyń arzandaýy, joǵary paiyzdyq mólsherlemeler men infliatsiia, álemniń iri ekonomikalary arasyndaǵy saýda-sattyq qatynastardyń nasharlaý yqtimaldylyǵy QR ekonomikasy ósimine keri áserin tigizýi múmkin: 2025 jyldyń qarashasyndaǵy JIÓ-niń ósimi 4,4% - dan 4,3%-ǵa deiin tómendeidi (2024 jyldyń 9 aiynda - 4%)", delingen zertteýde.
QQQ atalǵan zertteýde qarjy naryǵynyń kásibi qatysýshylarynyń, bank, saqtandyrý, brokerlik uiymdar ókilderiniń, taldaý jáne qazynashylyq bólimsheler qyzmetkerleriniń pikiri eskerilgenin eske salady.
Buǵan deiin biz Ekonomikalyq saiasat institýtynyń direktory Qaiyrbek Arystanbekov 1 AQSh dollarynyń qazirgi naqty quny 600 teńge bolýy tiis, alaida Ulttyq bank bul protsesti tejep, sheshýshi qadamdarǵa bara almai otyr dep aitqanyn jazǵan bolatynbyz.
