Almatyda «Pastera» degen kóshe joq
Osydan birneshe jyl buryn Baýyrjan Baibek Almaty qalasynyń ákimi bolyp turǵanda kezekti bir janjalǵa sebepshi bolýy múmkin jaitty aityp, maqala jariialaǵan edik.
Ókinishke orai, Baýyrjan Baibektiń komandasy bizdiń sózimizge qulaq asyp, kóńil bólmedi. Almaty qalasynyń qazirgi ákimi Baqytjan Saǵyntaevqa qaita aitýdyń reti kelip tur. Qala basshysy bul iske nazar aýdaryp, istiń tigisin jatqyzar degen úmitimiz bar.
Almatyda Muqaǵali Maqataev atyndaǵy kóshesi bar. Muny jurttyń bári biledi.
Elimiz Táýelsizdikke alǵannan keiin Keńes zamanyndaǵy Pastera kóshesi Muqaǵali Maqataev kóshesi bolyp atalǵan bolatyn.
Qazir Maqataev kóshesiniń boiymen shyǵysqa qarai júrseńiz, Maqataev pen Jetisý kóshesiniń qiylysynda «Na Pastera» degen ataýdy mańdaiyna jazyp qoiǵan úlken káýaphana aldyńyzdan shyǵady.
Maqataev kóshesiniń boiynda ornalasqan «Na Pastera» káýaphanasyn kórgen adam ne oilaidy? Birinshi kezekte, «Qazaqstan táýelsizdigin tolyq almaǵan ba?» dep oilaýy ábden múmkin. Kerek deseńiz bul elimizdiń Táýelsizdigin kózge ilmeý dep qarastyrsa da bolady.
Almatyda Muqaǵali Maqataev atyndaǵy kóshe bar. Al «Pastera» degen kóshe joq. Biraq, Maqataev pen Jetisý kóshesiniń qiylysynda «Na Pastera» degen ataýdy mańdaiyna jazyp qoiǵan káýaphana tur.
Keńes zamanyndaǵy eski ataýlardy jalaýlatqan mundai káýaphanalar men meiramhanalar Petropavl men Pavlodarda bolsa, azdap bolsa da «túsinistikpen» qaraýǵa bolar edi.
Al azattyqtyń jalaýy alǵash jelbiregen, jeltoqsannyń yzǵarly sýyǵynda qazaq jastarynyń qany tógilgen Almatyda mundai olqylyqqa jol berý – úlken qatelik, asqan arandatýshylyq emes pe?
Dál osy káýaphananyń qojaiyny kásipkerlikpen ainalysýǵa ruqsat suraǵanda jergilikti bilik oryndaryna káýaphanany «Na Pastera» dep tirkep bergeni anyq.
Sonda káýaphananyń atyn tirkegen Almaty ákimdigi Paster kóshesi toqsanynshy jyldardyń basynda Muqaǵali Maqataev kóshesi bolyp ózgerip ketkenin bilmei me? Árine, biledi. Bile tura, úndemegenin qalai túsinýge bolady.
Keńes zamanyn eske salatyn osyndai ataýlar elimizde ultaralyq dúrdarazdyqty týdyryp jiberýi múmkin ekenin ákim-qaralar nege oilamaidy?
Jastardyń obalyna qalmaiyq
Qazaq poeziiasynda eń kóp oqylatyn aqyn Muqaǵali Maqataev. Kóńili alyp-ushqan aýyl balasy súiikti Almatysyna asyǵyp jetkende áigili aqynnyń atymen atalatyn kósheniń boiynda «Na Pastera» káýaphanasy qarsy alsa, qandai kúige túsedi?
Mundaida kez kelgen ultjandy azamattyń (aýyl balasy bárine túsinistikpen qaraityn Almatynyń baiyrǵy turǵyny emes qoi) boiyn ashý-yza kerneitini sózsiz.
Bula kúshi boiyna syimaǵan jas jigit káýaphanaǵa kirip, bul máseleni aitýy múmkin. Budan keiin urys-janjal tutanyp, araǵa tártip saqshysy aralasyp, álgi Muqaǵalidyń «fanaty» áp-sátte «buzaqy», el tynyshtyǵyna irtki salýshy bolyp shyǵa kelmei me?
Al endi jaýap berińizshi, bul úshin kimdi kinálaimyz? Pasteradan kósheniń ataýyn tartyp alǵan Maqataevty kinálamaitynymyz... anyq qoi.
Esterińizde shyǵar, osydan birneshe jyl buryn Qurmanǵazy men Pýshkin kóshesiniń boiynda ornalasqan gei-klýbtyń jarnamasyn jasaý úshin Qurmanǵazy men Pýshkindi súiistirgen jarnama agenttigin Qurmanǵazy atyndaǵy konservatoriianyń stýdentteri sotqa berip, sońy úlken daýǵa ulasty.
Budan neni baiqaimyz? Keńes zamanyn ańsaý, sol kezdegi ataýlardy qaita jańǵyrtýdy qazaq jastarynyń qalamaidy.
Sondyqtan, Almaty qalasynyń ákimi Baqytjan Saǵyntaev myrza bul iske nazar aýdaryp, qazaq jastarynyń arandap qalmaýy úshin «úi ishinen úi tikken» (munysyn ózderi de bilmeýi múmkin) kásipkerlerdi tártipke shaqyryp, Táýelsizdigimizdi qasterleýge úndeýi kerek dep esepteimiz.
Qajet bolsa, iri qalalardaǵy kóshe ataýyn burynǵy ataýymen ataýǵa shekteý qoiatyn zań qabyldaiyq. Sol kezde ótkendi ańsap, artymyzǵa qaita-qaita moiyn buryp qarai berýdi doǵaratyn shyǵarmyz?
Nurlan JUMAHAN, jýrnalist
