الماتىدا «پاستەرا» دەگەن كٶشە جوق
وسىدان بٸرنەشە جىل بۇرىن باۋىرجان بايبەك الماتى قالاسىنىڭ ەكٸمٸ بولىپ تۇرعاندا كەزەكتٸ بٸر جانجالعا سەبەپشٸ بولۋى مٷمكٸن جايتتى ايتىپ, ماقالا جارييالاعان ەدٸك.
ٶكٸنٸشكە وراي, باۋىرجان بايبەكتٸڭ كومانداسى بٸزدٸڭ سٶزٸمٸزگە قۇلاق اسىپ, كٶڭٸل بٶلمەدٸ. الماتى قالاسىنىڭ قازٸرگٸ ەكٸمٸ باقىتجان ساعىنتاەۆقا قايتا ايتۋدىڭ رەتٸ كەلٸپ تۇر. قالا باسشىسى بۇل ٸسكە نازار اۋدارىپ, ٸستٸڭ تٸگٸسٸن جاتقىزار دەگەن ٷمٸتٸمٸز بار.
الماتىدا مۇقاعالي ماقاتاەۆ اتىنداعى كٶشەسٸ بار. مۇنى جۇرتتىڭ بەرٸ بٸلەدٸ.
ەلٸمٸز تەۋەلسٸزدٸككە العاننان كەيٸن كەڭەس زامانىنداعى پاستەرا كٶشەسٸ مۇقاعالي ماقاتاەۆ كٶشەسٸ بولىپ اتالعان بولاتىن.
قازٸر ماقاتاەۆ كٶشەسٸنٸڭ بويىمەن شىعىسقا قاراي جٷرسەڭٸز, ماقاتاەۆ پەن جەتٸسۋ كٶشەسٸنٸڭ قيىلىسىندا «نا پاستەرا» دەگەن اتاۋدى ماڭدايىنا جازىپ قويعان ٷلكەن كەۋاپحانا الدىڭىزدان شىعادى.
ماقاتاەۆ كٶشەسٸنٸڭ بويىندا ورنالاسقان «نا پاستەرا» كەۋاپحاناسىن كٶرگەن ادام نە ويلايدى? بٸرٸنشٸ كەزەكتە, «قازاقستان تەۋەلسٸزدٸگٸن تولىق الماعان با?» دەپ ويلاۋى ەبدەن مٷمكٸن. كەرەك دەسەڭٸز بۇل ەلٸمٸزدٸڭ تەۋەلسٸزدٸگٸن كٶزگە ٸلمەۋ دەپ قاراستىرسا دا بولادى.
الماتىدا مۇقاعالي ماقاتاەۆ اتىنداعى كٶشە بار. ال «پاستەرا» دەگەن كٶشە جوق. بٸراق, ماقاتاەۆ پەن جەتٸسۋ كٶشەسٸنٸڭ قيىلىسىندا «نا پاستەرا» دەگەن اتاۋدى ماڭدايىنا جازىپ قويعان كەۋاپحانا تۇر.
كەڭەس زامانىنداعى ەسكٸ اتاۋلاردى جالاۋلاتقان مۇنداي كەۋاپحانالار مەن مەيرامحانالار پەتروپاۆل مەن پاۆلوداردا بولسا, ازداپ بولسا دا «تٷسٸنٸستٸكپەن» قاراۋعا بولار ەدٸ.
ال ازاتتىقتىڭ جالاۋى العاش جەلبٸرەگەن, جەلتوقساننىڭ ىزعارلى سۋىعىندا قازاق جاستارىنىڭ قانى تٶگٸلگەن الماتىدا مۇنداي ولقىلىققا جول بەرۋ – ٷلكەن قاتەلٸك, اسقان ارانداتۋشىلىق ەمەس پە?
دەل وسى كەۋاپحانانىڭ قوجايىنى كەسٸپكەرلٸكپەن اينالىسۋعا رۇقسات سۇراعاندا جەرگٸلٸكتٸ بيلٸك ورىندارىنا كەۋاپحانانى «نا پاستەرا» دەپ تٸركەپ بەرگەنٸ انىق.
سوندا كەۋاپحانانىڭ اتىن تٸركەگەن الماتى ەكٸمدٸگٸ پاستەر كٶشەسٸ توقسانىنشى جىلداردىڭ باسىندا مۇقاعالي ماقاتاەۆ كٶشەسٸ بولىپ ٶزگەرٸپ كەتكەنٸن بٸلمەي مە? ەرينە, بٸلەدٸ. بٸلە تۇرا, ٷندەمەگەنٸن قالاي تٷسٸنۋگە بولادى.
كەڭەس زامانىن ەسكە سالاتىن وسىنداي اتاۋلار ەلٸمٸزدە ۇلتارالىق دٷردارازدىقتى تۋدىرىپ جٸبەرۋٸ مٷمكٸن ەكەنٸن ەكٸم-قارالار نەگە ويلامايدى?
جاستاردىڭ وبالىنا قالمايىق
قازاق پوەزيياسىندا ەڭ كٶپ وقىلاتىن اقىن مۇقاعالي ماقاتاەۆ. كٶڭٸلٸ الىپ-ۇشقان اۋىل بالاسى سٷيٸكتٸ الماتىسىنا اسىعىپ جەتكەندە ەيگٸلٸ اقىننىڭ اتىمەن اتالاتىن كٶشەنٸڭ بويىندا «نا پاستەرا» كەۋاپحاناسى قارسى السا, قانداي كٷيگە تٷسەدٸ?
مۇندايدا كەز كەلگەن ۇلتجاندى ازاماتتىڭ (اۋىل بالاسى بەرٸنە تٷسٸنٸستٸكپەن قارايتىن الماتىنىڭ بايىرعى تۇرعىنى ەمەس قوي) بويىن اشۋ-ىزا كەرنەيتٸنٸ سٶزسٸز.
بۇلا كٷشٸ بويىنا سىيماعان جاس جٸگٸت كەۋاپحاناعا كٸرٸپ, بۇل مەسەلەنٸ ايتۋى مٷمكٸن. بۇدان كەيٸن ۇرىس-جانجال تۇتانىپ, اراعا تەرتٸپ ساقشىسى ارالاسىپ, ەلگٸ مۇقاعاليدىڭ «فاناتى» ەپ-سەتتە «بۇزاقى», ەل تىنىشتىعىنا ٸرتكٸ سالۋشى بولىپ شىعا كەلمەي مە?
ال ەندٸ جاۋاپ بەرٸڭٸزشٸ, بۇل ٷشٸن كٸمدٸ كٸنەلايمىز? پاستەرادان كٶشەنٸڭ اتاۋىن تارتىپ العان ماقاتاەۆتى كٸنەلامايتىنىمىز... انىق قوي.
ەستەرٸڭٸزدە شىعار, وسىدان بٸرنەشە جىل بۇرىن قۇرمانعازى مەن پۋشكين كٶشەسٸنٸڭ بويىندا ورنالاسقان گەي-كلۋبتىڭ جارناماسىن جاساۋ ٷشٸن قۇرمانعازى مەن پۋشكيندٸ سٷيٸستٸرگەن جارناما اگەنتتٸگٸن قۇرمانعازى اتىنداعى كونسەرۆاتورييانىڭ ستۋدەنتتەرٸ سوتقا بەرٸپ, سوڭى ٷلكەن داۋعا ۇلاستى.
بۇدان نەنٸ بايقايمىز? كەڭەس زامانىن اڭساۋ, سول كەزدەگٸ اتاۋلاردى قايتا جاڭعىرتۋدى قازاق جاستارىنىڭ قالامايدى.
سوندىقتان, الماتى قالاسىنىڭ ەكٸمٸ باقىتجان ساعىنتاەۆ مىرزا بۇل ٸسكە نازار اۋدارىپ, قازاق جاستارىنىڭ ارانداپ قالماۋى ٷشٸن «ٷي ٸشٸنەن ٷي تٸككەن» (مۇنىسىن ٶزدەرٸ دە بٸلمەۋٸ مٷمكٸن) كەسٸپكەرلەردٸ تەرتٸپكە شاقىرىپ, تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸ قاستەرلەۋگە ٷندەۋٸ كەرەك دەپ ەسەپتەيمٸز.
قاجەت بولسا, ٸرٸ قالالارداعى كٶشە اتاۋىن بۇرىنعى اتاۋىمەن اتاۋعا شەكتەۋ قوياتىن زاڭ قابىلدايىق. سول كەزدە ٶتكەندٸ اڭساپ, ارتىمىزعا قايتا-قايتا مويىن بۇرىپ قاراي بەرۋدٸ دوعاراتىن شىعارمىز?
نۇرلان جۇماحان, جۋرناليست
