Ótken jyly QR-da Resei rýbliniń netto-satylymy alǵash ret teris mánge ie boldy. 2024 jyldyń jeltoqsan aiynyń qorytyndysy boiynsha qazaqstandyq aqsha aiyrbas oryndaryndaǵy Resei rýbliniń netto-satylymy teris mánge ie boldy: minýs 4,4 mlrd teńge. Salystyrmaly túrde alsaq, 2024 jyldyń qarasha aiynda rýbldiń netto-satylym kólemi 4,9 mlrd teńgeni, al 2023 jyldyń jeltoqsanynda 5,8 mlrd teńgeni quraǵan bolatyn. 2024 jyly Resei rýbliniń taza satylymynyń teris kólemi 12 aidyń jeti aiynda tirkeldi, týra 2023 jyldaǵydai, dep jazady Dalanews.kz.
"Bul rette teńgemen netto-satylym statistikasyn júrgizý bastalǵannan beri alǵash ret (2018 jyldan bastap) Resei valiýtasyna qatysty netto-satylym boiynsha teris kórsetkish 2022 jylǵy qyrkúiekte tirkeldi. Bir qyzyǵy, bul Reseidiń Ýkrainaǵa basyp kirýi kezinde emes, Resei Federatsiiasynda mobilizatsiia jariialanǵannan keiin jáne Resei azamattarynyń jappai qonys aýdarýynan keiin boldy. Jalpy, ótken jyly (qańtar–jeltoqsan) alǵash ret Resei rýbliniń aqsha aiyrbas oryndaryndaǵy netto-satylymynyń jyldyq kólemi teris mánge ie bolyp, minýs 9 mlrd teńgeni qurady. Bul rette, salystyrý úshin 2023 jyly 70 esege jýyq qysqarýǵa qaramastan, kórsetkish oń mánge ie bolǵanyn (4,1 mlrd teńge) basa aita ketelik", - deidi Finprom sarapshylary.
Óńirlik bóliniste 2024 jyldyń qorytyndysy boiynsha Resei rýbliniń netto-satylymynyń oń kólemi elimizdiń 20 óńiriniń 15-inde tirkeldi. Resei valiýtasyna degen suranys, basqalarmen qatar, Reseimen shekaralas aimaqtarda saqtalyp qalýda, bul belsendi saýda bailanystarymen nemese kóshi-qon protsesterimen bailanysty bolýy múmkin. Alaida, bul oń kórsetkishterge ie jalǵyz óńirler emes.
2024 jyldyń qorytyndysy boiynsha netto-satylymnyń eń úlken kólemi Shyǵys Qazaqstan oblysynda baiqaldy: 12,1 mlrd teńge. Odan keiin Qaraǵandy (8,9 mlrd teńge), Aqmola (4,9 mlrd teńge) jáne Mańǵystaý (4,1 mlrd teńge) oblystary tur.
Resei rýbliniń netto-satylymynyń teris máni elimizdiń bes óńirinde tirkeldi. Eger Túrkistan jáne Qyzylorda siiaqty ońtústik oblystarda rýblge degen suranys dástúrli túrde tómen bolsa, iri megapolisterde buryn aitarlyqtai oń kólemder tirkelip kelgen. Endi netto-satylymnyń eń úlken teris kórsetkishteri Astana (minýs 46 mlrd teńge) men Almatyda da (minýs 14 mlrd teńge) baiqalýda. Mundai óńirlerdiń qataryna Qyzylorda (minýs 2,8 mlrd teńge) jáne Túrkistan (minýs 1 mlrd teńge) oblystary, sondai-aq Shymkent qalasy da (minýs 645,7 mln teńge) endi.
"Eki astanada da netto-satylymnyń eleýli teris kólemi birneshe faktorlarmen bailanysty bolýy múmkin. Iri týristik ortalyqtar retinde megapolisterge rýbldi teńgege aiyrbastaýdy kózdeitin reseilik týristerdiń edáýir aǵyny tartylady. Sonymen qatar, dál osy qalalarda Resei Federatsiiasynan kelip, ýaqytsha qonystanǵandar turady, al olar únemi rýblmen aqsha aýdarymdaryn qabyldap, ony teńgege aiyrbastaýǵa júginetini belgili. Sonymen qatar, Resei valiýtasynyń netto-satylymynyń teris kólemine baǵam turaqsyzdyǵyna bailanysty oǵan degen qyzyǵýshylyqtyń tómendeýi áser etýi múmkin", - deidi sarapshylar.
Aǵymdaǵy jyldyń qańtar aiynyń qorytyndysy boiynsha, Resei rýbliniń resmi aiyrbas baǵamy ortasha eseppen 5,16 teńgeni qurap, bir ai burynǵy jáne 2024 jylǵy qańtarǵa qaraǵanda 2%-ǵa joǵary ekenin baiqatady. 2023 jylǵy qańtarmen salystyrǵanda rýbl baǵamy 22,8%-ǵa, al 2022 jylǵy qańtarmen salystyrǵanda geosaiasi shielenis kezeńine deiin 9%-ǵa tómendedi.
Ortasha alǵanda, Qazaqstanda rýbldiń 2024 jylǵy baǵamy 5,1 teńgeni qurady, bul - sońǵy birneshe jyldaǵy eń tómengi kórsetkish. 2023 jyly ortasha baǵam 5,4 teńgeni qurady, al 2019-2021 jyldar aralyǵynda ol 5,7-den 5,9 teńgege deiin ózgerdi.
"Aǵymdaǵy aidyń basynda 1 rýbl baǵamy 5,27 teńgeni qurady, al aqpan aiynyń ortasyna qarai ol 5,44 teńgege deiin nyǵaidy. AQSh pen RF arasyndaǵy qatynastardyń jylymyq tanytýy aiasynda qazir rýbl baǵamy tek dollarǵa ǵana emes, teńgege shaqqanda da nyǵaiyp, 2025 jyldyń 20 aqpanyna qarai 5,58 teńgege jetti. Bul kórsetkish Reseidiń Ýkrainaǵa basyp kirýine deiingi kezeńdegi rýbldiń teńgege shaqqandaǵy ortasha baǵamyna sáikes keledi. Aita ketsek, Resei rýbli 2025 jyldy qunsyzdanýmen bastady, 1 AQSh dollar jyl basynda 102,3 rýbl deńgeiinde boldy, bir aida ol 4,4%-ǵa, iaǵni 97,8 rýblge deiin nyǵaidy, al 2025 jyldyń 20 aqpanyna qarai ol taǵy 7,5% - ǵa ósip, 1 AQSh dollarynyń quny 90,4 rýblge jetti", delingen Finprom taldaýynda.
Buǵan deiin saitymyzda "Qazaqstandyqtar bir jyl ishinde Ózbekstan men Reseige 230 mlrd teńge aýdarǵan" degen material jariialandy.
