رۋبل پوزيتسيياسىن جوعالتۋدا: قازاقستانداعى اقشا ايىرباس ورىندارىندا نە بولىپ جاتىر

رۋبل پوزيتسيياسىن جوعالتۋدا: قازاقستانداعى اقشا ايىرباس ورىندارىندا نە بولىپ جاتىر
ريا نوۆوستي

ٶتكەن جىلى قر-دا رەسەي رۋبلٸنٸڭ نەتتو-ساتىلىمى العاش رەت تەرٸس مەنگە يە بولدى. 2024 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستاندىق اقشا ايىرباس ورىندارىنداعى رەسەي رۋبلٸنٸڭ نەتتو-ساتىلىمى تەرٸس مەنگە يە بولدى: مينۋس 4,4 ملرد تەڭگە. سالىستىرمالى تٷردە الساق, 2024 جىلدىڭ قاراشا ايىندا رۋبلدٸڭ نەتتو-ساتىلىم كٶلەمٸ 4,9 ملرد تەڭگەنٸ, ال 2023 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا 5,8 ملرد تەڭگەنٸ قۇراعان بولاتىن. 2024 جىلى رەسەي رۋبلٸنٸڭ تازا ساتىلىمىنىڭ تەرٸس كٶلەمٸ 12 ايدىڭ جەتٸ ايىندا تٸركەلدٸ, تۋرا 2023 جىلداعىداي, دەپ جازادى Dalanews.kz.

"بۇل رەتتە تەڭگەمەن نەتتو-ساتىلىم ستاتيستيكاسىن جٷرگٸزۋ باستالعاننان بەرٸ العاش رەت (2018 جىلدان باستاپ) رەسەي ۆاليۋتاسىنا قاتىستى نەتتو-ساتىلىم بويىنشا تەرٸس كٶرسەتكٸش 2022 جىلعى قىركٷيەكتە تٸركەلدٸ. بٸر قىزىعى, بۇل رەسەيدٸڭ ۋكرايناعا باسىپ كٸرۋٸ كەزٸندە ەمەس, رەسەي فەدەراتسيياسىندا موبيليزاتسييا جارييالانعاننان كەيٸن جەنە رەسەي ازاماتتارىنىڭ جاپپاي قونىس اۋدارۋىنان كەيٸن بولدى. جالپى, ٶتكەن جىلى (قاڭتار–جەلتوقسان) العاش رەت رەسەي رۋبلٸنٸڭ اقشا ايىرباس ورىندارىنداعى نەتتو-ساتىلىمىنىڭ جىلدىق كٶلەمٸ تەرٸس مەنگە يە بولىپ, مينۋس 9 ملرد تەڭگەنٸ قۇرادى. بۇل رەتتە, سالىستىرۋ ٷشٸن 2023 جىلى 70 ەسەگە جۋىق قىسقارۋعا قاراماستان, كٶرسەتكٸش وڭ مەنگە يە بولعانىن (4,1 ملرد تەڭگە) باسا ايتا كەتەلٸك", - دەيدٸ Finprom ساراپشىلارى.

ٶڭٸرلٸك بٶلٸنٸستە 2024 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا رەسەي رۋبلٸنٸڭ نەتتو-ساتىلىمىنىڭ وڭ كٶلەمٸ ەلٸمٸزدٸڭ 20 ٶڭٸرٸنٸڭ 15-ٸندە تٸركەلدٸ. رەسەي ۆاليۋتاسىنا دەگەن سۇرانىس, باسقالارمەن قاتار, رەسەيمەن شەكارالاس ايماقتاردا ساقتالىپ قالۋدا, بۇل بەلسەندٸ ساۋدا بايلانىستارىمەن نەمەسە كٶشٸ-قون پروتسەستەرٸمەن بايلانىستى بولۋى مٷمكٸن. الايدا, بۇل وڭ كٶرسەتكٸشتەرگە يە جالعىز ٶڭٸرلەر ەمەس.

2024 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا نەتتو-ساتىلىمنىڭ ەڭ ٷلكەن كٶلەمٸ شىعىس قازاقستان وبلىسىندا بايقالدى: 12,1 ملرد تەڭگە. ودان كەيٸن قاراعاندى (8,9 ملرد تەڭگە), اقمولا (4,9 ملرد تەڭگە) جەنە ماڭعىستاۋ (4,1 ملرد تەڭگە) وبلىستارى تۇر.  

رەسەي رۋبلٸنٸڭ نەتتو-ساتىلىمىنىڭ تەرٸس مەنٸ ەلٸمٸزدٸڭ بەس ٶڭٸرٸندە تٸركەلدٸ. ەگەر تٷركٸستان جەنە قىزىلوردا سيياقتى وڭتٷستٸك وبلىستاردا رۋبلگە دەگەن سۇرانىس دەستٷرلٸ تٷردە تٶمەن بولسا, ٸرٸ مەگاپوليستەردە بۇرىن ايتارلىقتاي وڭ كٶلەمدەر تٸركەلٸپ كەلگەن. ەندٸ نەتتو-ساتىلىمنىڭ ەڭ ٷلكەن تەرٸس كٶرسەتكٸشتەرٸ استانا (مينۋس 46 ملرد تەڭگە) مەن الماتىدا دا (مينۋس 14 ملرد تەڭگە) بايقالۋدا. مۇنداي ٶڭٸرلەردٸڭ قاتارىنا قىزىلوردا (مينۋس 2,8 ملرد تەڭگە) جەنە تٷركٸستان (مينۋس 1 ملرد تەڭگە) وبلىستارى, سونداي-اق شىمكەنت قالاسى دا (مينۋس 645,7 ملن تەڭگە) ەندٸ.

"ەكٸ استانادا دا نەتتو-ساتىلىمنىڭ ەلەۋلٸ تەرٸس كٶلەمٸ بٸرنەشە فاكتورلارمەن بايلانىستى بولۋى مٷمكٸن. ٸرٸ تۋريستٸك ورتالىقتار رەتٸندە مەگاپوليستەرگە رۋبلدٸ تەڭگەگە ايىرباستاۋدى كٶزدەيتٸن رەسەيلٸك تۋريستەردٸڭ ەدەۋٸر اعىنى تارتىلادى. سونىمەن قاتار, دەل وسى قالالاردا رەسەي فەدەراتسيياسىنان كەلٸپ, ۋاقىتشا قونىستانعاندار تۇرادى, ال ولار ٷنەمٸ رۋبلمەن اقشا اۋدارىمدارىن قابىلداپ, ونى تەڭگەگە ايىرباستاۋعا جٷگٸنەتٸنٸ بەلگٸلٸ.  سونىمەن قاتار, رەسەي ۆاليۋتاسىنىڭ نەتتو-ساتىلىمىنىڭ تەرٸس كٶلەمٸنە باعام تۇراقسىزدىعىنا بايلانىستى وعان دەگەن قىزىعۋشىلىقتىڭ تٶمەندەۋٸ ەسەر ەتۋٸ مٷمكٸن", - دەيدٸ ساراپشىلار.

اعىمداعى جىلدىڭ قاڭتار ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا, رەسەي رۋبلٸنٸڭ رەسمي ايىرباس باعامى ورتاشا ەسەپپەن 5,16 تەڭگەنٸ قۇراپ, بٸر اي بۇرىنعى جەنە 2024 جىلعى قاڭتارعا قاراعاندا 2%-عا جوعارى ەكەنٸن بايقاتادى. 2023 جىلعى قاڭتارمەن سالىستىرعاندا رۋبل باعامى 22,8%-عا, ال 2022 جىلعى قاڭتارمەن سالىستىرعاندا گەوساياسي شيەلەنٸس كەزەڭٸنە دەيٸن 9%-عا تٶمەندەدٸ.

ورتاشا العاندا, قازاقستاندا رۋبلدٸڭ 2024 جىلعى باعامى 5,1 تەڭگەنٸ قۇرادى, بۇل - سوڭعى بٸرنەشە جىلداعى ەڭ تٶمەنگٸ كٶرسەتكٸش. 2023 جىلى ورتاشا باعام 5,4 تەڭگەنٸ قۇرادى, ال 2019-2021 جىلدار ارالىعىندا ول 5,7-دەن 5,9 تەڭگەگە دەيٸن ٶزگەردٸ.

"اعىمداعى ايدىڭ باسىندا 1 رۋبل باعامى 5,27 تەڭگەنٸ قۇرادى, ال اقپان ايىنىڭ ورتاسىنا قاراي ول 5,44 تەڭگەگە دەيٸن نىعايدى. اقش پەن رف اراسىنداعى قاتىناستاردىڭ جىلىمىق تانىتۋى اياسىندا قازٸر رۋبل باعامى تەك دوللارعا عانا ەمەس, تەڭگەگە شاققاندا دا نىعايىپ, 2025 جىلدىڭ 20 اقپانىنا قاراي 5,58 تەڭگەگە جەتتٸ. بۇل كٶرسەتكٸش رەسەيدٸڭ ۋكرايناعا باسىپ كٸرۋٸنە دەيٸنگٸ كەزەڭدەگٸ رۋبلدٸڭ تەڭگەگە شاققانداعى ورتاشا باعامىنا سەيكەس كەلەدٸ. ايتا كەتسەك, رەسەي رۋبلٸ 2025 جىلدى قۇنسىزدانۋمەن باستادى, 1 اقش دوللار جىل باسىندا 102,3 رۋبل دەڭگەيٸندە بولدى, بٸر ايدا ول 4,4%-عا, ياعني 97,8 رۋبلگە دەيٸن نىعايدى, ال 2025 جىلدىڭ 20 اقپانىنا قاراي ول تاعى 7,5% - عا ٶسٸپ, 1 اقش دوللارىنىڭ قۇنى 90,4 رۋبلگە جەتتٸ", دەلٸنگەن Finprom تالداۋىندا.

بۇعان دەيٸن سايتىمىزدا "قازاقستاندىقتار بٸر جىل ٸشٸندە ٶزبەكستان مەن رەسەيگە 230 ملرد تەڭگە اۋدارعان" دەگەن ماتەريال جارييالاندى.