"ٸلە-بالقاش" مەملەكەتتٸك تابيعي رەزەرۆاتىنا رەسەي فەدەراتسيياسىنان تٶرت امۋر جولبارىسى جەتكٸزٸلدٸ. ولاردىڭ ەكەۋٸ – ەرەسەك داراق, ال ەكەۋٸ – جولبارىس تٶلٸ. وسىلايشا, ورتالىق ازييا اۋماعىندا جولبارىس پوپۋلياتسيياسىن قايتا قالپىنا كەلتٸرۋ جوباسى ناقتى ٸسكە اسىرۋ كەزەڭٸنە ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
قازاقستانعا ەكەلٸنگەن جىرتقىشتار حاباروۆسك ٶلكەسٸندەگٸ جابايى تابيعاتتان ۇستالىپ, ارنايى باعدارلاما اياسىندا ەلٸمٸزگە بەرٸلگەن. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, ولار وسى ٶڭٸردە 70 جىلدان استام ۋاقىت بۇرىن جويىلىپ كەتكەن تۇران جولبارىسىنىڭ ەكولوگييالىق ورنىن الماستىرۋى تيٸس.
بۇل باستاما بٸر كٷندە قولعا الىنعان جوبا ەمەس. قازاقستان جولبارىستاردى تاريحي مەكەنٸنە قايتارۋ يدەياسىن 2010 جىلى سانكت-پەتەربۋرگتە ٶتكەن جاھاندىق فورۋمدا كٶتەرگەن بولاتىن. سودان بەرٸ قازاقستاندىق, رەسەيلٸك جەنە حالىقارالىق تابيعات قورعاۋ وداعىنىڭ ماماندارى كەڭ كٶلەمدٸ عىلىمي زەرتتەۋلەر جٷرگٸزدٸ. جوباعا قاجەتتٸ تابيعي, عىلىمي جەنە ۇيىمداستىرۋشىلىق دايىندىق بٸرنەشە جىل بويى كەزەڭ-كەزەڭٸمەن اتقارىلدى.
باعدارلامانىڭ سوڭعى قۇقىقتىق جەنە ۇيىمداستىرۋشىلىق شەشٸمدەرٸ 2025 جىلعى 12 قاراشادا قازاقستان پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ رەسەيگە جاساعان مەملەكەتتٸك ساپارى كەزٸندە قابىلداندى. سول كەزدە ەكٸ ەلدٸڭ ەكولوگييا مينيسترلٸكتەرٸ جولبارىستاردى قازاقستانعا جەتكٸزۋگە قاتىستى ناقتى ٸس-شارالار جوسپارىنا قول قويعان ەدٸ.
جىرتقىشتاردى جەرسٸندٸرۋ ٷشٸن وڭتٷستٸك بالقاش ٶڭٸرٸ, ناقتىراق ايتقاندا, ٸلە ٶزەنٸنٸڭ اتىراۋى ماڭى تاڭدالدى. بۇل اۋماق مامانداردىڭ كٶپجىلدىق زەرتتەۋٸنەن كەيٸن ەڭ قولايلى مەكەن رەتٸندە بەلگٸلەنگەن. جوبانى جٷزەگە اسىرۋ ماقساتىندا ارنايى "ٸلە-بالقاش" مەملەكەتتٸك تابيعي رەزەرۆاتى قۇرىلدى. مۇندا جولبارىستاردىڭ ٶمٸر سٷرۋٸنە قاجەتتٸ تابيعي ورتا مەن قورەكتٸك بازا قالپىنا كەلتٸرٸلٸپ, جانۋارلاردى قابىلداۋ, بەيٸمدەۋ جەنە باقىلاۋ ٷشٸن زاماناۋي ينفراقۇرىلىم جاسالدى.
قازٸر رەزەرۆكە جەتكٸزٸلگەن جولبارىستار ارنايى دايىندالعان قورشاۋلارعا ورنالاستىرىلدى. ولار مامانداردىڭ تۇراقتى باقىلاۋىندا بولادى. الدىمەن جانۋارلار كارانتيندٸك كەزەڭنەن ٶتەدٸ, سودان كەيٸن بٸرتٸندەپ جەرگٸلٸكتٸ تابيعي ورتاعا بەيٸمدەلەدٸ.
جولبارىستاردى جابايى تابيعاتقا جٸبەرمەس بۇرىن ولاردىڭ موينىنا سپۋتنيكتٸك قارعىباۋلار تاعىلادى. بۇل قۇرىلعىلار ماماندارعا جىرتقىشتاردىڭ قوزعالىسىن تەۋلٸك بويى ونلاين باقىلاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. سونداي-اق قانداي دا بٸر قاۋٸپ نەمەسە تٶتەنشە جاعداي تۋىنداسا, جاۋاپتى قىزمەتتەر جەدەل ەرەكەت ەتە الادى.
ماماندار بۇل جوبانى قازاقستان تابيعاتىن قالپىنا كەلتٸرۋ باعىتىنداعى تاريحي قادامداردىڭ بٸرٸ دەپ باعالاپ وتىر. ەگەر باعدارلاما سەتتٸ جٷزەگە اسسا, ٸلە-بالقاش ٶڭٸرٸ بولاشاقتا ورتالىق ازيياداعى جولبارىستاردىڭ جاڭا مەكەنٸنە اينالۋى مٷمكٸن.
