"Ile-Balqash" memlekettik tabiǵi rezervatyna Resei Federatsiiasynan tórt Amýr jolbarysy jetkizildi. Olardyń ekeýi – eresek daraq, al ekeýi – jolbarys tóli. Osylaisha, Ortalyq Aziia aýmaǵynda jolbarys popýliatsiiasyn qaita qalpyna keltirý jobasy naqty iske asyrý kezeńine ótti, dep habarlaidy dalanews.kz.
Qazaqstanǵa ákelingen jyrtqyshtar Habarovsk ólkesindegi jabaiy tabiǵattan ustalyp, arnaiy baǵdarlama aiasynda elimizge berilgen. Mamandardyń aitýynsha, olar osy óńirde 70 jyldan astam ýaqyt buryn joiylyp ketken turan jolbarysynyń ekologiialyq ornyn almastyrýy tiis.
Bul bastama bir kúnde qolǵa alynǵan joba emes. Qazaqstan jolbarystardy tarihi mekenine qaitarý ideiasyn 2010 jyly Sankt-Peterbýrgte ótken jahandyq forýmda kótergen bolatyn. Sodan beri qazaqstandyq, reseilik jáne Halyqaralyq tabiǵat qorǵaý odaǵynyń mamandary keń kólemdi ǵylymi zertteýler júrgizdi. Jobaǵa qajetti tabiǵi, ǵylymi jáne uiymdastyrýshylyq daiyndyq birneshe jyl boiy kezeń-kezeńimen atqaryldy.
Baǵdarlamanyń sońǵy quqyqtyq jáne uiymdastyrýshylyq sheshimderi 2025 jylǵy 12 qarashada Qazaqstan Prezidenti Qasym-Jomart Toqaevtyń Reseige jasaǵan memlekettik sapary kezinde qabyldandy. Sol kezde eki eldiń Ekologiia ministrlikteri jolbarystardy Qazaqstanǵa jetkizýge qatysty naqty is-sharalar josparyna qol qoiǵan edi.
Jyrtqyshtardy jersindirý úshin Ońtústik Balqash óńiri, naqtyraq aitqanda, Ile ózeniniń atyraýy mańy tańdaldy. Bul aýmaq mamandardyń kópjyldyq zertteýinen keiin eń qolaily meken retinde belgilengen. Jobany júzege asyrý maqsatynda arnaiy "Ile-Balqash" memlekettik tabiǵi rezervaty quryldy. Munda jolbarystardyń ómir súrýine qajetti tabiǵi orta men qorektik baza qalpyna keltirilip, janýarlardy qabyldaý, beiimdeý jáne baqylaý úshin zamanaýi infraqurylym jasaldy.
Qazir rezervke jetkizilgen jolbarystar arnaiy daiyndalǵan qorshaýlarǵa ornalastyryldy. Olar mamandardyń turaqty baqylaýynda bolady. Aldymen janýarlar karantindik kezeńnen ótedi, sodan keiin birtindep jergilikti tabiǵi ortaǵa beiimdeledi.
Jolbarystardy jabaiy tabiǵatqa jibermes buryn olardyń moinyna spýtniktik qarǵybaýlar taǵylady. Bul qurylǵylar mamandarǵa jyrtqyshtardyń qozǵalysyn táýlik boiy onlain baqylaýǵa múmkindik beredi. Sondai-aq qandai da bir qaýip nemese tótenshe jaǵdai týyndasa, jaýapty qyzmetter jedel áreket ete alady.
Mamandar bul jobany Qazaqstan tabiǵatyn qalpyna keltirý baǵytyndaǵy tarihi qadamdardyń biri dep baǵalap otyr. Eger baǵdarlama sátti júzege assa, Ile-Balqash óńiri bolashaqta Ortalyq Aziiadaǵy jolbarystardyń jańa mekenine ainalýy múmkin.
