جاقىندا قارجى مينيسترلٸگٸ يۋانمەن بەكٸتٸلگەن ٷش جىلدىق پاندا-بوندتاردى 1,9 پايىزبەن ورنالاستىرىپ, ٶز تاريحىنداعى ەڭ ارزان قارىزدىڭ بٸرٸنە قول جەتكٸزە بٸلدٸ. بۇل تەڭگەلٸك وبليگاتسييالار ارقىلى ٸشكٸ نارىقتان 17 پايىزبەن قارىز الۋعا قاراعاندا توعىز ەسە ارزان. سوندىقتان ول ٷكٸمەتكە جەكە بورىش كٶلەمٸن ازايتا وتىرىپ, ٶزٸنە قاجەت قارجىدان تارىلماۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ, دەپ حابارلايدى DALA INSIDE.
2025 جىلدىڭ قىركٷيەگٸنەن بەرٸ مەملەكەت پەن كۆازيمەملەكەتتٸك سەكتور قىتاي مەن گونكونگ نارىقتارىنان 9,65 ميلليارد يۋان تارتقان. بۇل شامامەن 1,4 ميلليارد دوللار. وسىدان-اق قازاقستان ٷشٸن سىرتقى قارىز ارحيتەكتۋراسىنىڭ ٶزگەرٸپ جاتقانىن بايقايمىز. بۇرىن نەگٸزگٸ باعىت دوللار مەن ەۋرو بولسا, ەندٸ يۋان تولىققاندى قارجىلاندىرۋ ارناسىنا اينالىپ كەلەدٸ. مىسالى, سوڭعى 9 ايدا بٸزدٸڭ قۇرىلىمدار تٶرت رەت وبليگاتسييا ارقىلى يۋانمەن قارىز العان. ونىڭ ٸشٸندە, قارجى مينيسترلٸگٸ 3 جىلدىق پاندا-بوندتاردى 1,9 پايىزبەن ورنالاستىردى. ونىڭ الدىندا, سامۇرىق-قازىنا 3 جىلدىق پاندا-بوندتاردى 2,18 پايىز كٸرٸستٸلٸكپەن شىعاردى. ال قازمۇنايگاز 5 جىلدىق ديمسام وبليگاتسييالارىن 3,15 پايىز كٸرٸستٸلٸكپەن ورنالاستىرسا, قازاقستان دامۋ بانكٸ 3 جىلدىق يۋان وبليگاتسييالارىن 3,35 پايىزبەن تارتتى.
پاندا-بوندتار قىتايدىڭ ٸشكٸ نارىعىندا, يۋانمەن شىعارىلاتىن وبليگاتسييالار. مۇندا شەتەلدٸك ويىنشى قىتايدىڭ ٶز ٸشٸندەگٸ ينۆەستورلارىنان يۋانمەن قارىز الادى. ال ديمسام وبليگاتسييالارى قىتايدان تىس, كٶبٸنە گونكونگتا يۋانمەن شىعارىلاتىن قاعازدار. بٸرٸنشٸسٸ قىتايدىڭ ٸشكٸ قارجى جٷيەسٸنە كٸرۋ بولسا, ەكٸنشٸسٸ - وفشورلىق يۋان نارىعىنا شىعۋ. قازاقستان وسى ەكٸ ەسٸكتٸ دە اشىپ وتىر.
«يۋانداعى ارزان كرەديتتەر بٸزدٸڭ بيۋدجەتتٸك دەفيتسيت پروبلەماسىن شەشۋ ٷشٸن كەرەك. قازٸر تەڭگەلٸك وبليگاتسييالاردى شىعارۋ تىم قىمبات بولىپ وتىر, 16 پايىزدان تٶمەن ەشكٸم المايدى. ال وسى تەڭگەلٸك وبليگاتسييالاردىڭ قارىزىن قايتارۋ ٷشٸن جىلىنا كەمٸندە 3 تريلليون تەڭگە قاجەت. ونى جابۋ ٷشٸن جاڭا تەڭگەلٸك وبليگاتسييالار شىعارۋ قارىز كٶلەمٸن ۇلعايتا بەرەتٸن بولادى. سەبەبٸ, بازالىق ستاۆكا جوعارى. ال يۋان وبليگاتسييالارىنىڭ جىلدىق پايىزى بٸز ٷشٸن ورتا ەسەپپەن 2 دەڭگەيٸندە. ەگەر يۋان كۋرسى تۇراقتى بولىپ تۇرسا, جىلىنا بٸزدٸڭ قارىزدى تٶلەۋگە كەتەتٸن شىعىنداردى ازايتۋعا بولادى», - دەپ تٷسٸندٸردٸ, قارجى مينيسترلٸگٸ قۇرىلىمىنداعى ينسايدەر.
قازاقستاننىڭ مەملەكەتتٸك قارىزى ەلەم بويىنشا سالىستىرساق ٶتە تٶمەن دەڭگەيدە. 2025 جىلعى باعالاۋ بويىنشا مەملەكەتتٸك قارىز ٸشكٸ جالپى ٶنٸمنٸڭ شامامەن 24,6 پايىزىن قۇرايدى. مەملەكەتتٸك قارجىنى باسقارۋ تۇجىرىمداماسىندا مەملەكەتتٸك قارىزدىڭ شەكتٸ دەڭگەيٸ 2030 جىلعا قاراي ٸشكٸ جالپى ٶنٸمنٸڭ 32 پايىزىنان اسپاۋى تيٸس دەپ بەكٸتٸلگەن. ال ٷكٸمەت قارىزى ٷشٸن جەكە ليميت 27,5 پايىز دەڭگەيٸندە بەكٸتٸلگەن. دەمەك قازاقستان ەلٸ ٶزٸنٸڭ بورىشتىق ليميتٸنە جەتكەن جوق.
دەل وسى فاكتور ينۆەستورلار ٷشٸن ماڭىزدى سيگنال بەرەدٸ. قازاقستاننىڭ قارىز الۋ قابٸلەتٸ بار, دەفولت تەۋەكەلٸ تٶمەن, ال جاڭا يۋاندىق ورنالاستىرۋلار بورىشتىق قىسىمنان ەمەس, قارجىلاندىرۋ قۇنىن تٶمەندەتۋ جەنە نارىقتاردى ەرتاراپتاندىرۋ لوگيكاسىنان تۋىنداپ وتىر. سوندىقتان پاندا-بوندتار مەن ديمسام وبليگاتسييالارى قازاقستان ٷشٸن امالسىز قارىز ەمەس. بۇل ارزان ەرٸ بالامالى كاپيتالعا شىعۋ. مەملەكەت پەن كۆازيمەملەكەتتٸك سەكتور يۋان نارىعىندا تٶمەن مٶلشەرلەمەمەن اقشا تارتىپ, دوللارلىق جەنە تەڭگەلٸك نارىققا تەۋەلدٸلٸكتٸ ازايتىپ جاتىر. ال مەملەكەتتٸك قارىزدىڭ ٸجٶ-گە شاققانداعى تٶمەن دەڭگەيٸ قازاقستانعا وسى مانەۆردٸ وڭاي جٷزەگە اسىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
