Burynǵy Qyrǵyzstan prezidenti Asqar Aqaev Reseide “eńbegi sińgen ǵalym” ataǵyn aldy dep habarlaidy Dalanews.kz.
Vladimir Pýtin qol qoiǵan jarlyqta Aqaevtyń ǵylymi-pedagogikalyq qyzmeti men mamandar daiarlaýdaǵy eńbegi eskerilgeni aityldy. Mártebeli ataqty toilaý rásimi Máskeýdegi Lomonosov atyndaǵy MMÝ-de ótti, onda eks-prezident 15 jyldan astam ýaqyt boiy jetekshi ǵylymi qyzmetker retinde sabaq berip keledi.
Aqaev 1990-2005 jyldary Qyrǵyzstandy basqaryp, 2005 jylǵy “Qyzǵaldaq tóńkerisinen” keiin elden ketken. Narazylyqtar parlament sailaýynyń burmalanýy men avtoritarizm aiyptaryna bailanysty órship, sońy Aqaevtyń otstavkasyna ulasqan.
2010 jyly ekinshi revoliýtsiiadan keiin ol resmi túrde eks-prezident statýsynan aiyryldy.
Sońǵy jyldary eks-prezidentke altyn ken oryndaryn (“Kýmtor” kenishi) investorlarǵa tiimsiz tapsyrý boiynsha aiyp taǵylyp, 2021 jyly Aqaev elge oralyp, tergeý organdarymen yntymaqtasa bastady. 2023 jyly bul is eskirý merzimi ótýine bailanysty toqtatyldy.
2024 jyly Aqaev Jogorký Keneshten eks-prezident mártebesin qaita surady, biraq parlament buǵan kelisken joq. Bul mártebe oǵan tiispeý, memlekettik kúzet jáne ómir boiy qamtamasyz etilý quqyǵyn berer edi. Zańnamaǵa sáikes, tóńkeris saldarynan bilikten taidyrylǵan adamdar eks-prezident mártebesine ie bola almaidy.
Sońǵy bergen suhbatynda Aqaev “túrli-tústi tóńkeristerdi” Ýashington uiymdastyrady dep málimdedi. Ol “Qyzǵaldaq tóńkerisin” AQSh-tyń qoldaýymen ótkenin aityp, Qyrǵyzstan aýmaǵyna amerikalyq áskerdi kirgizýden bas tartqany úshin bilikten taidyrylǵanyn jetkizdi.
Resei men Qyrǵyzstannyń arasyndaǵy qarym-qatynas qaita jandanyp jatqan tusta kei sarapshylar Máskeý úshin Aqaev burynǵy “senimdi odaqtastyń” simvolyna ainalǵanyn alǵa tartady. Qyrǵyzstan prezidenti Sadyr Japarov Reseidi “strategiialyq seriktes” dep baǵalaǵanymen, resmi Kreml Aqaevty da yqpal tetigi retinde qarastyrady degen boljam bar.
Máskeý osy (Aqaev, red.) arqyly kún ótken saiyn aimaqtaǵy yqpaly kúsheiip kele jatqan Túrkiianyń ekpinin tejeýdi kózdeidi.
