بۇرىنعى قىرعىزستان پرەزيدەنتٸ اسقار اقاەۆ رەسەيدە “ەڭبەگٸ سٸڭگەن عالىم” اتاعىن الدى دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ۆلاديمير پۋتين قول قويعان جارلىقتا اقاەۆتىڭ عىلىمي-پەداگوگيكالىق قىزمەتٸ مەن ماماندار دايارلاۋداعى ەڭبەگٸ ەسكەرٸلگەنٸ ايتىلدى. مەرتەبەلٸ اتاقتى تويلاۋ رەسٸمٸ مەسكەۋدەگٸ لومونوسوۆ اتىنداعى ممۋ-دە ٶتتٸ, وندا ەكس-پرەزيدەنت 15 جىلدان استام ۋاقىت بويى جەتەكشٸ عىلىمي قىزمەتكەر رەتٸندە ساباق بەرٸپ كەلەدٸ.
اقاەۆ 1990-2005 جىلدارى قىرعىزستاندى باسقارىپ, 2005 جىلعى “قىزعالداق تٶڭكەرٸسٸنەن” كەيٸن ەلدەن كەتكەن. نارازىلىقتار پارلامەنت سايلاۋىنىڭ بۇرمالانۋى مەن اۆتوريتاريزم ايىپتارىنا بايلانىستى ٶرشٸپ, سوڭى اقاەۆتىڭ وتستاۆكاسىنا ۇلاسقان.
2010 جىلى ەكٸنشٸ رەۆوليۋتسييادان كەيٸن ول رەسمي تٷردە ەكس-پرەزيدەنت ستاتۋسىنان ايىرىلدى.
سوڭعى جىلدارى ەكس-پرەزيدەنتكە التىن كەن ورىندارىن (“كۋمتور” كەنٸشٸ) ينۆەستورلارعا تيٸمسٸز تاپسىرۋ بويىنشا ايىپ تاعىلىپ, 2021 جىلى اقاەۆ ەلگە ورالىپ, تەرگەۋ ورگاندارىمەن ىنتىماقتاسا باستادى. 2023 جىلى بۇل ٸس ەسكٸرۋ مەرزٸمٸ ٶتۋٸنە بايلانىستى توقتاتىلدى.
2024 جىلى اقاەۆ جوگوركۋ كەنەشتەن ەكس-پرەزيدەنت مەرتەبەسٸن قايتا سۇرادى, بٸراق پارلامەنت بۇعان كەلٸسكەن جوق. بۇل مەرتەبە وعان تيٸسپەۋ, مەملەكەتتٸك كٷزەت جەنە ٶمٸر بويى قامتاماسىز ەتٸلۋ قۇقىعىن بەرەر ەدٸ. زاڭناماعا سەيكەس, تٶڭكەرٸس سالدارىنان بيلٸكتەن تايدىرىلعان ادامدار ەكس-پرەزيدەنت مەرتەبەسٸنە يە بولا المايدى.
سوڭعى بەرگەن سۇحباتىندا اقاەۆ “تٷرلٸ-تٷستٸ تٶڭكەرٸستەردٸ” ۋاشينگتون ۇيىمداستىرادى دەپ مەلٸمدەدٸ. ول “قىزعالداق تٶڭكەرٸسٸن” اقش-تىڭ قولداۋىمەن ٶتكەنٸن ايتىپ, قىرعىزستان اۋماعىنا امەريكالىق ەسكەردٸ كٸرگٸزۋدەن باس تارتقانى ٷشٸن بيلٸكتەن تايدىرىلعانىن جەتكٸزدٸ.
رەسەي مەن قىرعىزستاننىڭ اراسىنداعى قارىم-قاتىناس قايتا جاندانىپ جاتقان تۇستا كەي ساراپشىلار مەسكەۋ ٷشٸن اقاەۆ بۇرىنعى “سەنٸمدٸ وداقتاستىڭ” سيمۆولىنا اينالعانىن العا تارتادى. قىرعىزستان پرەزيدەنتٸ سادىر جاپاروۆ رەسەيدٸ “ستراتەگييالىق سەرٸكتەس” دەپ باعالاعانىمەن, رەسمي كرەمل اقاەۆتى دا ىقپال تەتٸگٸ رەتٸندە قاراستىرادى دەگەن بولجام بار.
مەسكەۋ وسى (اقاەۆ, رەد.) ارقىلى كٷن ٶتكەن سايىن ايماقتاعى ىقپالى كٷشەيٸپ كەلە جاتقان تٷركييانىڭ ەكپٸنٸن تەجەۋدٸ كٶزدەيدٸ.
