Freedom Inside '26

Reseidegi janarmai tapshylyǵy Qazaqstan naryǵyna qysym túsirýi múmkin – sarapshy

Reseidegi janarmai tapshylyǵy Qazaqstan naryǵyna qysym túsirýi múmkin – sarapshy
Foto: fon (businessmir.kz), Arman Baiǵanov (Forbes.kz)

Reseide baiqalyp otyrǵan janarmai tapshylyǵy Qazaqstannyń ishki naryǵyna da áser etýi múmkin. Ekonomist Arman Baiǵanov kórshi eldegi ahýaldyń saldary týraly aitty, dep habarlaidy dalanews.kz.

Sarapshynyń pikirinshe, Qazaqstan qazirgi tańda ishki naryqty janarmaimen qamtamasyz etýge qaýqarly bolǵanymen, baǵa aiyrmashylyǵynyń tym joǵary bolýy táýekelderdi kúsheitip otyr.

“Qazaqstan men Resei arasynda Eýraziialyq ekonomikalyq odaq aiasynda ortaq ekonomikalyq keńistik qalyptasqan. Sonymen qatar eki eldiń shekarasy óte uzyn. Sondyqtan janarmaidyń zańsyz tasymalyn tolyq baqylaý qiyn. Qazir Qazaqstandaǵy janarmai baǵasy Reseimen salystyrǵanda aitarlyqtai arzan. Keibir jaǵdaida aiyrmashylyq 50-70 paiyzǵa deiin jetedi. Bul óz kezeginde benzin men dizeldi kórshi elge shyǵarýǵa yntalandyrady”, – deidi ekonomist.

Onyń aitýynsha, Resei ekonomikasynyń aýqymy Qazaqstannan birneshe ese úlken bolǵandyqtan, janarmai aǵynynyń baqylaýsyz ketýi ishki naryqtaǵy tapshylyqqa ákelýi múmkin.

“Eger kontrabandalyq joldar nemese ózge de zańsyz tasymal arnalary saqtalsa, muny tolyq baqylaý óte qiyn bolady. Sondyqtan baǵa aiyrmashylyǵyn azaitý qajet. Uzaq merzimde Qazaqstan janarmaidyń bosatý baǵasyn birtindep kóterýge májbúr bolýy múmkin. Áitpese ishki naryqta tapshylyq qaýpi kúsheiedi”, – dedi ol.

Sarapshynyń sózinshe, mundai qadamnyń keri áseri de bar. Janarmai baǵasynyń ósýi infliatsiianyń jedeldeýine yqpal etip, taýarlar men qyzmetterdiń qunyna áser etýi múmkin.

Arman Baiǵanov qazirgi jaǵdaida Úkimettiń negizgi mindeti – janarmaidyń zańsyz syrtqa shyǵarylýyn barynsha shekteý ekenin atap ótti.

“Eger Qazaqstannan Reseige, sondai-aq Ózbekstan men Qyrǵyzstanǵa janarmaidyń baqylaýsyz aǵylýyna jol berilmese, elimiz ishki suranysty qamtamasyz ete alady. Alaida shekaradaǵy baqylaý álsiz bolsa, tapshylyqtyń aldyn alý úshin baǵany kóterý qajettiligi týyndaidy”, – dedi sarapshy.

Onyń pikirinshe, Reseidegi janarmai tapshylyǵynyń Qazaqstanǵa áserin azaitý úshin shekaradaǵy baqylaýdy kúsheitip, kontrabandalyq tasymal arnalaryna tosqaýyl qoiý mańyzdy. Sonymen qatar ishki naryqtaǵy baǵa saiasatyn kórshi eldermen aradaǵy aiyrmashylyqty azaitatyndai deńgeide kezeń-kezeńimen retteý qajet.