Sailaýda favoritterdi baǵalaýdyń asa máni joq. Ádette tabysty naýqandardyń ortaq belgileri bolady, al sátsiz naýqandardyń árqaisysynyń óz sebebi bar. Qazirgi saiasi naýqan barysynda keibir partiialardyń aýtsaiderlik pozitsiiaǵa túsýine sebep bolatyn faktorlar anyq baiqala bastady, dep habarlaidy dalanews.kz.
Talǵat Qalievtiń pikirinshe, «Baitaq» partiiasy sailaýaldy naýqanyn janjaldan bastady. Partiia seziniń ózinde bir top qatysýshy kún tártibine partiia tóraǵasyn qaita sailaý máselesin engizýge tyrysqan. Alaida másele saiasi talqylaýdan góri tóbeleske ulasty. Partiia ishindegi bilikke talas birneshe jyl buryn da baiqalǵan edi. Mundai jaǵdailar partiianyń bedeline jáne oǵan degen qoǵamdyq senimge oń áser etpeitini anyq. Onyń ústine qazirgi naýqan barysynda partiia ókilderi tarapynan sailaýshynyń esinde qalatyn jańa ideialar men mazmundy saiasi usynystar ázirge baiqalmaidy. Sondyqtan «Baitaqtyń» bul joly ótken sailaýdaǵy nátijesinen aitarlyqtai joǵary kórsetkish kórsetýi ekitalai.
Osyǵan uqsas jaǵdai «Respýblika» partiiasynda da baiqalady. Buǵan deiin partiia salystyrmaly túrde tabysty bolyp, Májiliske ótý úshin qajetti shekti eńsergen bolatyn. Alaida parlamentke kelgennen keiin partiianyń ainalasynda jaǵymdy emes aqparattyq sebepter kóbeidi. Partiia kóshbasshylarynyń biri Dinara Shúkijanova depýtattyq mandatynan merziminen buryn bas tartyp, bizneske kóńil bólýdi tańdady. Qazir ol qaitadan partiialyq tizimde kórinip otyr. Bul sheshimdi keibir sarapshylar partiianyń jas kóshbasshylary arasyndaǵy ishki kelispeýshilik pen básekelestikpen bailanystyrady. Depýtattyq mandattan bas tartyp, keiin qaitadan sailaýaldy tizimge oralý partiianyń saiasi turaqtylyǵy jóninde suraq týǵyzatyny sózsiz.
Partiianyń taǵy bir tanymal ókili Rýslan Berdenov Shymkent qalasy ákiminiń orynbasary qyzmetine taǵaiyndalyp, keiin qastandyqtyń qurbany boldy. Osy oqiǵadan keiin partiianyń óz múshesine jetkilikti saiasi qoldaý kórsetpegeni de synǵa ushyrady. Partiianyń málimdemeleri jalpy sipattaǵy pikirlermen shekteldi. Bul jaǵdai da uiymnyń saiasi komanda retinde qanshalyqty birtutas ári turaqty ekenin kórsetý turǵysynan qosymsha suraqtar týdyrdy.
Al partiia tóraǵasy Aidarbek Hodjanazarovtyń debat kezinde aitqan pikiri «Respýblika» úshin eń daýly aqparattyq sebepterdiń birine ainaldy. Ol Abaidyń jetistigin Qunanbaidyń malymen bailanystyryp, eger mundai jaǵdai bolmaǵanda, Abaidyń bala kezinen mal baǵyp, úlken tulǵa retinde qalyptasa almas edi degen mazmunda pikir bildirdi. Bul sózder qoǵamnyń eleýli bóliginiń, ásirese ulttyq biregeilik máselelerine sezimtal orta býyn sailaýshylarynyń narazylyǵyn týdyrdy. Nátijesinde partiia ózine jaqyn bolýy múmkin elektorattyń bir bóligin alystatyp aldy degen pikir qalyptasty.
Sonymen birge partiianyń jastarmen júrgizip otyrǵan jumysy da ázirge naqty saiasi mazmunnan góri emotsiialyq urandar deńgeiinde qalyp otyrǵandai. Jastardy tartýǵa baǵyttalǵan belsendilik bolǵanymen, onyń naqty saiasi usynystar men baǵdarlamalyq sheshimderge qanshalyqty ulasqany baiqala bermeidi.
Partiianyń aqparattyq naýqanyndaǵy birqatar sátsizdikterdi jýrnalister onyń piar strategiiasymen bailanystyrady. Atap aitqanda, partiianyń negizgi kommýnikatsiialyq jumysyna buryn Ulttyq olimpiada komitetinde qyzmet atqarǵan Janar Ýtesheva jaýap beretini aitylyp júr. Sonymen birge jýrnalistik ortada partiia kóshbasshylarynyń árqaisysy sailaý naýqanyn jeke piar komandalarymen júrgizip jatyr degen pikir bar. Eger partiia ishinde biryńǵai aqparattyq strategiia bolmasa, bul sailaýaldy naýqannyń negizgi máseleleriniń birine ainalýy múmkin.
«Respýblika» úshin taǵy bir daýly faktor partiia tóraǵasy Aidarbek Hodjanazarovtyń burynǵy basshysy bolǵan Muhtar Ábliazovtyń partiiaǵa qatysty ustanymy bolyp otyr. Ábliazov óz jaqtastaryn «Respýblikaǵa» daýys berýge shaqyrdy. Bul shaqyrý partiia úshin bir jaǵynan qosymsha qoldaý kózi bolýy múmkin. Alaida ekinshi jaǵynan, «Respýblikanyń» kez kelgen nátijesin Ábliazov óziniń Qazaqstandaǵy yqpalynyń kórsetkishi retinde kórsetýi yqtimal. Onyń Telegram arnalaryndaǵy jáne jabyq chattardaǵy jaqtastary partiiaǵa belgili bir kólemde uiymdasqan qoldaý kórsete alatyny da joqqa shyǵarylmaidy.
Sailaý naýqanyndaǵy taǵy bir nazar aýdaratyn partiia Qazaqstannyń halyq partiiasy bolyp otyr. Jaqynda basshylyǵy aýysqan uiym buǵan deiin negizinen elektorattyń eń aǵa bóligine súienip keldi. Alaida partiia ázirge dástúrli elektoratyna burynǵy ideialardyń ornyna jańa saiasi mazmun usyna alǵan joq. Rebrending júrgizilgenimen, partiianyń negizgi simvoldarynyń biri bolyp sanalatyn qyzyl tús pen burynǵy ideologiialyq beinesi saqtalyp qaldy.
Partiianyń negizgi spikerleriniń birine burynǵy tóraǵa Ermuhamet Ertisbaev ainaldy. Ol sailaýaldy kezeńde óz baǵdarlamasyn tanystyrýdan góri saiasi qarsylastaryna qatysty syn pikirlerimen kóbirek kórinýde. Bul tásil partiianyń aqparattyq kórinýin arttyrǵanymen, onyń naqty sailaýaldy usynystaryn aldyńǵy orynǵa shyǵarmai otyr.
Osy faktorlardyń barlyǵy atalǵan úsh partiianyń qazirgi sailaý naýqanyndaǵy jaǵdaiyn kúrdelendirip otyr. «Baitaq» ishki janjaldan keiin jańa saiasi mazmun usyna almai otyr, «Respýblika» kóshbasshylarynyń ainalasyndaǵy daýly jaǵdailar men aqparattyq qatelikterden keiin elektoratynyń bir bóligin joǵaltý qaýpinde, al Qazaqstannyń halyq partiiasy dástúrli saiasi ritorikadan jańa kún tártibine tolyqtai aýysa almai otyr.
Sailaýdyń naqty nátijesin daýys berý qorytyndysy ǵana kórsetedi. Degenmen qazirgi naýqannyń aqparattyq kórinisi keibir partiialar úshin negizgi másele tek sailaýshyny tartý emes, ózderiniń saiasi beinesin saqtap qalý ekenin kórsetip otyr.
