سايلاۋدا فاۆوريتتەردٸ باعالاۋدىڭ اسا مەنٸ جوق. ەدەتتە تابىستى ناۋقانداردىڭ ورتاق بەلگٸلەرٸ بولادى, ال سەتسٸز ناۋقانداردىڭ ەرقايسىسىنىڭ ٶز سەبەبٸ بار. قازٸرگٸ ساياسي ناۋقان بارىسىندا كەيبٸر پارتييالاردىڭ اۋتسايدەرلٸك پوزيتسيياعا تٷسۋٸنە سەبەپ بولاتىن فاكتورلار انىق بايقالا باستادى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
تالعات قاليەۆتٸڭ پٸكٸرٸنشە, «بايتاق» پارتيياسى سايلاۋالدى ناۋقانىن جانجالدان باستادى. پارتييا سەزٸنٸڭ ٶزٸندە بٸر توپ قاتىسۋشى كٷن تەرتٸبٸنە پارتييا تٶراعاسىن قايتا سايلاۋ مەسەلەسٸن ەنگٸزۋگە تىرىسقان. الايدا مەسەلە ساياسي تالقىلاۋدان گٶرٸ تٶبەلەسكە ۇلاستى. پارتييا ٸشٸندەگٸ بيلٸككە تالاس بٸرنەشە جىل بۇرىن دا بايقالعان ەدٸ. مۇنداي جاعدايلار پارتييانىڭ بەدەلٸنە جەنە وعان دەگەن قوعامدىق سەنٸمگە وڭ ەسەر ەتپەيتٸنٸ انىق. ونىڭ ٷستٸنە قازٸرگٸ ناۋقان بارىسىندا پارتييا ٶكٸلدەرٸ تاراپىنان سايلاۋشىنىڭ ەسٸندە قالاتىن جاڭا يدەيالار مەن مازمۇندى ساياسي ۇسىنىستار ەزٸرگە بايقالمايدى. سوندىقتان «بايتاقتىڭ» بۇل جولى ٶتكەن سايلاۋداعى نەتيجەسٸنەن ايتارلىقتاي جوعارى كٶرسەتكٸش كٶرسەتۋٸ ەكٸتالاي.
وسىعان ۇقساس جاعداي «رەسپۋبليكا» پارتيياسىندا دا بايقالادى. بۇعان دەيٸن پارتييا سالىستىرمالى تٷردە تابىستى بولىپ, مەجٸلٸسكە ٶتۋ ٷشٸن قاجەتتٸ شەكتٸ ەڭسەرگەن بولاتىن. الايدا پارلامەنتكە كەلگەننەن كەيٸن پارتييانىڭ اينالاسىندا جاعىمدى ەمەس اقپاراتتىق سەبەپتەر كٶبەيدٸ. پارتييا كٶشباسشىلارىنىڭ بٸرٸ دينارا شٷكٸجانوۆا دەپۋتاتتىق مانداتىنان مەرزٸمٸنەن بۇرىن باس تارتىپ, بيزنەسكە كٶڭٸل بٶلۋدٸ تاڭدادى. قازٸر ول قايتادان پارتييالىق تٸزٸمدە كٶرٸنٸپ وتىر. بۇل شەشٸمدٸ كەيبٸر ساراپشىلار پارتييانىڭ جاس كٶشباسشىلارى اراسىنداعى ٸشكٸ كەلٸسپەۋشٸلٸك پەن بەسەكەلەستٸكپەن بايلانىستىرادى. دەپۋتاتتىق مانداتتان باس تارتىپ, كەيٸن قايتادان سايلاۋالدى تٸزٸمگە ورالۋ پارتييانىڭ ساياسي تۇراقتىلىعى جٶنٸندە سۇراق تۋعىزاتىنى سٶزسٸز.
پارتييانىڭ تاعى بٸر تانىمال ٶكٸلٸ رۋسلان بەردەنوۆ شىمكەنت قالاسى ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى قىزمەتٸنە تاعايىندالىپ, كەيٸن قاستاندىقتىڭ قۇربانى بولدى. وسى وقيعادان كەيٸن پارتييانىڭ ٶز مٷشەسٸنە جەتكٸلٸكتٸ ساياسي قولداۋ كٶرسەتپەگەنٸ دە سىنعا ۇشىرادى. پارتييانىڭ مەلٸمدەمەلەرٸ جالپى سيپاتتاعى پٸكٸرلەرمەن شەكتەلدٸ. بۇل جاعداي دا ۇيىمنىڭ ساياسي كوماندا رەتٸندە قانشالىقتى بٸرتۇتاس ەرٸ تۇراقتى ەكەنٸن كٶرسەتۋ تۇرعىسىنان قوسىمشا سۇراقتار تۋدىردى.
ال پارتييا تٶراعاسى ايداربەك حودجانازاروۆتىڭ دەبات كەزٸندە ايتقان پٸكٸرٸ «رەسپۋبليكا» ٷشٸن ەڭ داۋلى اقپاراتتىق سەبەپتەردٸڭ بٸرٸنە اينالدى. ول ابايدىڭ جەتٸستٸگٸن قۇنانبايدىڭ مالىمەن بايلانىستىرىپ, ەگەر مۇنداي جاعداي بولماعاندا, ابايدىڭ بالا كەزٸنەن مال باعىپ, ٷلكەن تۇلعا رەتٸندە قالىپتاسا الماس ەدٸ دەگەن مازمۇندا پٸكٸر بٸلدٸردٸ. بۇل سٶزدەر قوعامنىڭ ەلەۋلٸ بٶلٸگٸنٸڭ, ەسٸرەسە ۇلتتىق بٸرەگەيلٸك مەسەلەلەرٸنە سەزٸمتال ورتا بۋىن سايلاۋشىلارىنىڭ نارازىلىعىن تۋدىردى. نەتيجەسٸندە پارتييا ٶزٸنە جاقىن بولۋى مٷمكٸن ەلەكتوراتتىڭ بٸر بٶلٸگٸن الىستاتىپ الدى دەگەن پٸكٸر قالىپتاستى.
سونىمەن بٸرگە پارتييانىڭ جاستارمەن جٷرگٸزٸپ وتىرعان جۇمىسى دا ەزٸرگە ناقتى ساياسي مازمۇننان گٶرٸ ەموتسييالىق ۇراندار دەڭگەيٸندە قالىپ وتىرعانداي. جاستاردى تارتۋعا باعىتتالعان بەلسەندٸلٸك بولعانىمەن, ونىڭ ناقتى ساياسي ۇسىنىستار مەن باعدارلامالىق شەشٸمدەرگە قانشالىقتى ۇلاسقانى بايقالا بەرمەيدٸ.
پارتييانىڭ اقپاراتتىق ناۋقانىنداعى بٸرقاتار سەتسٸزدٸكتەردٸ جۋرناليستەر ونىڭ پيار ستراتەگيياسىمەن بايلانىستىرادى. اتاپ ايتقاندا, پارتييانىڭ نەگٸزگٸ كوممۋنيكاتسييالىق جۇمىسىنا بۇرىن ۇلتتىق وليمپيادا كوميتەتٸندە قىزمەت اتقارعان جانار ۋتەشەۆا جاۋاپ بەرەتٸنٸ ايتىلىپ جٷر. سونىمەن بٸرگە جۋرناليستٸك ورتادا پارتييا كٶشباسشىلارىنىڭ ەرقايسىسى سايلاۋ ناۋقانىن جەكە پيار كوماندالارىمەن جٷرگٸزٸپ جاتىر دەگەن پٸكٸر بار. ەگەر پارتييا ٸشٸندە بٸرىڭعاي اقپاراتتىق ستراتەگييا بولماسا, بۇل سايلاۋالدى ناۋقاننىڭ نەگٸزگٸ مەسەلەلەرٸنٸڭ بٸرٸنە اينالۋى مٷمكٸن.
«رەسپۋبليكا» ٷشٸن تاعى بٸر داۋلى فاكتور پارتييا تٶراعاسى ايداربەك حودجانازاروۆتىڭ بۇرىنعى باسشىسى بولعان مۇحتار ەبليازوۆتىڭ پارتيياعا قاتىستى ۇستانىمى بولىپ وتىر. ەبليازوۆ ٶز جاقتاستارىن «رەسپۋبليكاعا» داۋىس بەرۋگە شاقىردى. بۇل شاقىرۋ پارتييا ٷشٸن بٸر جاعىنان قوسىمشا قولداۋ كٶزٸ بولۋى مٷمكٸن. الايدا ەكٸنشٸ جاعىنان, «رەسپۋبليكانىڭ» كەز كەلگەن نەتيجەسٸن ەبليازوۆ ٶزٸنٸڭ قازاقستانداعى ىقپالىنىڭ كٶرسەتكٸشٸ رەتٸندە كٶرسەتۋٸ ىقتيمال. ونىڭ Telegram ارنالارىنداعى جەنە جابىق چاتتارداعى جاقتاستارى پارتيياعا بەلگٸلٸ بٸر كٶلەمدە ۇيىمداسقان قولداۋ كٶرسەتە الاتىنى دا جوققا شىعارىلمايدى.
سايلاۋ ناۋقانىنداعى تاعى بٸر نازار اۋداراتىن پارتييا قازاقستاننىڭ حالىق پارتيياسى بولىپ وتىر. جاقىندا باسشىلىعى اۋىسقان ۇيىم بۇعان دەيٸن نەگٸزٸنەن ەلەكتوراتتىڭ ەڭ اعا بٶلٸگٸنە سٷيەنٸپ كەلدٸ. الايدا پارتييا ەزٸرگە دەستٷرلٸ ەلەكتوراتىنا بۇرىنعى يدەيالاردىڭ ورنىنا جاڭا ساياسي مازمۇن ۇسىنا العان جوق. رەبرەندينگ جٷرگٸزٸلگەنٸمەن, پارتييانىڭ نەگٸزگٸ سيمۆولدارىنىڭ بٸرٸ بولىپ سانالاتىن قىزىل تٷس پەن بۇرىنعى يدەولوگييالىق بەينەسٸ ساقتالىپ قالدى.
پارتييانىڭ نەگٸزگٸ سپيكەرلەرٸنٸڭ بٸرٸنە بۇرىنعى تٶراعا ەرمۇحامەت ەرتٸسباەۆ اينالدى. ول سايلاۋالدى كەزەڭدە ٶز باعدارلاماسىن تانىستىرۋدان گٶرٸ ساياسي قارسىلاستارىنا قاتىستى سىن پٸكٸرلەرٸمەن كٶبٸرەك كٶرٸنۋدە. بۇل تەسٸل پارتييانىڭ اقپاراتتىق كٶرٸنۋٸن ارتتىرعانىمەن, ونىڭ ناقتى سايلاۋالدى ۇسىنىستارىن الدىڭعى ورىنعا شىعارماي وتىر.
وسى فاكتورلاردىڭ بارلىعى اتالعان ٷش پارتييانىڭ قازٸرگٸ سايلاۋ ناۋقانىنداعى جاعدايىن كٷردەلەندٸرٸپ وتىر. «بايتاق» ٸشكٸ جانجالدان كەيٸن جاڭا ساياسي مازمۇن ۇسىنا الماي وتىر, «رەسپۋبليكا» كٶشباسشىلارىنىڭ اينالاسىنداعى داۋلى جاعدايلار مەن اقپاراتتىق قاتەلٸكتەردەن كەيٸن ەلەكتوراتىنىڭ بٸر بٶلٸگٸن جوعالتۋ قاۋپٸندە, ال قازاقستاننىڭ حالىق پارتيياسى دەستٷرلٸ ساياسي ريتوريكادان جاڭا كٷن تەرتٸبٸنە تولىقتاي اۋىسا الماي وتىر.
سايلاۋدىڭ ناقتى نەتيجەسٸن داۋىس بەرۋ قورىتىندىسى عانا كٶرسەتەدٸ. دەگەنمەن قازٸرگٸ ناۋقاننىڭ اقپاراتتىق كٶرٸنٸسٸ كەيبٸر پارتييالار ٷشٸن نەگٸزگٸ مەسەلە تەك سايلاۋشىنى تارتۋ ەمەس, ٶزدەرٸنٸڭ ساياسي بەينەسٸن ساقتاپ قالۋ ەكەنٸن كٶرسەتٸپ وتىر.
