Budan birneshe jyl buryn Úkimet elimizde 2015 jylǵa deiin qoqys óńdeitin 9 zaýyt salynady dep ýáde bergen bolatyn. Sol ýaqyttan beri mundai zaýyttyń bireýi Astanada iske qosylǵany aitylǵanymen ózge segiz kásiporynnyń ashylǵany týraly aqparatty kózimiz shalǵan joq. Aitpaqshy Almatyda 38 mln. dollar memleket qarjysy jumsalǵan dál mundai joba aqyry sátsiz aiaqtaldy...
Mamandardyń aitýynsha qoqys óńdeitin zaýyttardyń tehnologiialyq tsikli sonshalyqty aýyr emes. AQSh, Frantsiia, Germaniia, Japoniia syndy memleketter qoqys qaldyqtarynan shikizat alýdy, iaǵni halyqqa qajetti ónim óndirýdi áldeqashan jolǵa qoiǵan.
Al Jańaózen qalasyndaǵy qoqys óńdeitin zaýyt dál osy sheteldik tájiribege júginýdi jón kórgen eken. Bul tarapta biz kásiporyn jumysyn óz kózimizben kórýge múmkindik aldyq. Zaýyt biylǵy jyldyń jazynda iske qosylypty. Quny 1,2 mlrd.teńge. Al osydan birneshe ai buryn qaita óńdeýge jaramdy qoqys qaldyqtaryn qabyldai bastapty.
Zaýyt direktorynyń orynbasary Ádilbek Súiindikovtyń aitýynsha kásiporyn kúnine 15 tonna qoqys qabyldaidy. Qoqysty zaýyt jumysshylary óz qoldarymen suryptaidy eken. Shikizatqa jaramdy – plastikter, qalbyrlar, paket, aǵash, qaǵaz bólek alynyp qalady. Al qalǵan qajetsiz ónim poliganǵa tastalady. Bul kúnine qabyldanatyn 15 tonna qoqystyń jartysynan astamyn quraidy.
10801814_1012823992077891_3904887217324334358_n - копияEń bastysy 80-nen asa jańaózendik turǵyndardy jumyspen qamtyp otyrǵan kásiporyn qoqystan shikizat óndirýdi jolǵa qoiypty. Zaýyt jumysshylary ilgeridegi plastik jáne qajetke jaramdy ózge de qoqys qaldyqtaryn arnaiy qurylǵylarda ýatyp, usaqtap artynsha qummen aralastyryp 480 gradýsta qainatady. Keiin olardy arnaiy qalypqa quiyp úi, jol qurylysyna qajetti (tóbe jabyndysy, bordiýr, qudyq qaqpaqtary, plastikalyq qubyrlar) materialdar jasap shyǵarady eken (sýrette). Alaida zaýyt kúnine 40-50 tonna qaldyq óńdeitin óziniń óndiristik qýatyna áli tolyq jetken joq. Degenmen qazirdiń ózinde kásiporynnyń ónimine birqatar reseilik qurylys kompaniialary qyzyǵýshylyq tanytyp otyrǵanǵa uqsaidy. Muny bir sebebi ónimniń baǵasy arzan. Aitalyq, tóbe jabyndylarynyń sharshy metri 2 myń teńge. Al zaýyt jumysshylary áne-mine qurylysy bastalatyn Beineý-Jańaózen-Túrkmenstan tas jolynan úlken úmit kútip otyr.
«Bilseńizder, kádimgi turmystyq paketter jer astynda erimei, shirimei 300 jyl boiy jatady. Al budan qorshaǵan ortaǵa keletin ziian shash-etekten. Biz mundai qaldyqtardyń bárin kádege jaratyp jatyrmyz. Bolashaqta kúresinge laqtyra salǵan qaǵazdy qainatyp, odan jańa qaǵaz jasap shyǵaratyn qurylǵy satyp alý josparda bar» deidi Ádilbek Súiindikov.
Dýman BYQAI
