قوقىس تا كەدەگە جارايدى

قوقىس تا كەدەگە جارايدى
بۇدان بٸرنەشە جىل بۇرىن ٷكٸمەت ەلٸمٸزدە 2015 جىلعا دەيٸن قوقىس ٶڭدەيتٸن 9 زاۋىت سالىنادى دەپ ۋەدە بەرگەن بولاتىن. سول ۋاقىتتان بەرٸ مۇنداي زاۋىتتىڭ بٸرەۋٸ استانادا ٸسكە قوسىلعانى ايتىلعانىمەن ٶزگە سەگٸز كەسٸپورىننىڭ اشىلعانى تۋرالى اقپاراتتى كٶزٸمٸز شالعان جوق. ايتپاقشى الماتىدا 38 ملن. دوللار مەملەكەت قارجىسى جۇمسالعان دەل مۇنداي جوبا اقىرى سەتسٸز اياقتالدى...

مامانداردىڭ ايتۋىنشا قوقىس ٶڭدەيتٸن زاۋىتتاردىڭ تەحنولوگييالىق تسيكلٸ سونشالىقتى اۋىر ەمەس. اقش, فرانتسييا, گەرمانييا, جاپونييا سىندى مەملەكەتتەر قوقىس قالدىقتارىنان شيكٸزات الۋدى, ياعني حالىققا قاجەتتٸ ٶنٸم ٶندٸرۋدٸ ەلدەقاشان جولعا قويعان.

ال جاڭاٶزەن قالاسىنداعى قوقىس ٶڭدەيتٸن زاۋىت دەل وسى شەتەلدٸك تەجٸريبەگە جٷگٸنۋدٸ جٶن كٶرگەن ەكەن. بۇل تاراپتا بٸز كەسٸپورىن جۇمىسىن ٶز كٶزٸمٸزبەن كٶرۋگە مٷمكٸندٸك الدىق. زاۋىت بيىلعى جىلدىڭ جازىندا ٸسكە قوسىلىپتى. قۇنى 1,2 ملرد.تەڭگە. ال وسىدان بٸرنەشە اي بۇرىن قايتا ٶڭدەۋگە جارامدى قوقىس قالدىقتارىن قابىلداي باستاپتى.
زاۋىت ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ەدٸلبەك سٷيٸندٸكوۆتىڭ ايتۋىنشا كەسٸپورىن كٷنٸنە 15  توننا قوقىس قابىلدايدى. قوقىستى زاۋىت جۇمىسشىلارى ٶز قولدارىمەن سۇرىپتايدى ەكەن. شيكٸزاتقا جارامدى – پلاستيكتەر, قالبىرلار, پاكەت, اعاش, قاعاز بٶلەك الىنىپ قالادى. ال قالعان قاجەتسٸز ٶنٸم پوليگانعا تاستالادى. بۇل كٷنٸنە قابىلداناتىن 15 توننا قوقىستىڭ جارتىسىنان استامىن قۇرايدى.

10801814_1012823992077891_3904887217324334358_n - копия
10801814_1012823992077891_3904887217324334358_n - копия
ەڭ باستىسى 80-نەن اسا جاڭاٶزەندٸك تۇرعىنداردى جۇمىسپەن قامتىپ وتىرعان كەسٸپورىن قوقىستان شيكٸزات ٶندٸرۋدٸ جولعا قويىپتى. زاۋىت جۇمىسشىلارى ٸلگەرٸدەگٸ پلاستيك جەنە قاجەتكە جارامدى ٶزگە دە قوقىس قالدىقتارىن ارنايى قۇرىلعىلاردا ۋاتىپ, ۇساقتاپ ارتىنشا قۇممەن ارالاستىرىپ 480 گرادۋستا قايناتادى.  كەيٸن ولاردى ارنايى قالىپقا قۇيىپ ٷي, جول قۇرىلىسىنا قاجەتتٸ (تٶبە جابىندىسى, بورديۋر, قۇدىق قاقپاقتارى, پلاستيكالىق قۇبىرلار) ماتەريالدار جاساپ شىعارادى ەكەن (سۋرەتتە). الايدا زاۋىت كٷنٸنە 40-50 توننا قالدىق ٶڭدەيتٸن ٶزٸنٸڭ ٶندٸرٸستٸك قۋاتىنا ەلٸ تولىق جەتكەن جوق.  دەگەنمەن قازٸردٸڭ ٶزٸندە كەسٸپورىننىڭ ٶنٸمٸنە بٸرقاتار رەسەيلٸك قۇرىلىس كومپانييالارى قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىرعانعا ۇقسايدى. مۇنى بٸر سەبەبٸ ٶنٸمنٸڭ باعاسى ارزان. ايتالىق, تٶبە جابىندىلارىنىڭ شارشى مەترٸ 2 مىڭ تەڭگە. ال زاۋىت جۇمىسشىلارى ەنە-مٸنە قۇرىلىسى باستالاتىن بەينەۋ-جاڭاٶزەن-تٷركمەنستان تاس جولىنان ٷلكەن ٷمٸت كٷتٸپ وتىر.


«بٸلسەڭٸزدەر, كەدٸمگٸ تۇرمىستىق پاكەتتەر جەر استىندا ەرٸمەي, شٸرٸمەي 300 جىل بويى جاتادى. ال بۇدان قورشاعان ورتاعا كەلەتٸن زييان شاش-ەتەكتەن. بٸز مۇنداي قالدىقتاردىڭ بەرٸن كەدەگە جاراتىپ جاتىرمىز. بولاشاقتا كٷرەسٸنگە لاقتىرا سالعان قاعازدى قايناتىپ, ودان جاڭا قاعاز جاساپ شىعاراتىن قۇرىلعى ساتىپ الۋ جوسپاردا بار» دەيدٸ ەدٸلبەك سٷيٸندٸكوۆ.

دۋمان بىقاي