Freedom Inside '26

Qyzdar ýniversitetinde aqyn Baýyrjan Jaqyppen kezdesý bolyp ótti

Qyzdar ýniversitetinde aqyn Baýyrjan Jaqyppen kezdesý bolyp ótti
Qyzdar ýniversitetinde el Táýelsizdiginiń 25 jyldyq mereitoiyna jáne Semei poligonynyń jabylǵanyna 25 jyl tolýyna orai belgili aqyn, filologiia ǵylymdarynyń doktory, professor Baýyrjan Ómirjanuly Jaqyp shyǵarmashylyǵyna arnalǵan «Qazaq joly» atty ádebi-sazdy kesh bolyp ótti.

dalanews-zhenpi
dalanews-zhenpi
Onnan astam kitaptyń avtory, Makedoniia, Túrkiia, Ázirbaijan elderinde ótken «Búkil túrki dúniesi» aqyndar festivaliniń laýreaty, «Qurmet» ordeniniń iegeri Baýyrjan Jaqyp qara óleńniń qudiretin ózge elderge moiyndatqan talant iesi. Ózindik óleń órnegimen daralanǵan aqynnyń óleńderi orys, belarýs, aǵylshyn, ýkrain, qytai, túrik, makedon jáne qyrǵyz tilderine aýdarylǵan.

Aqyn shyǵarmalarynyń deni filosofiialyq iirimderge toly, týǵan eldiń sulý tabiǵatyn sýretteitin, ulttyq boiaýy qanyq lirikalyq óleńder. Onyń «Astanamen syrlasý» atty jyr toptamasy, «Táýelsiz Qazaqstanym!», «Qazaq joly», «1991 jyl» jáne t.b. osy syndy el egemendigine, Táýelsiz Qazaqstannyń ótken taǵdyr talaiy men búgingi biik murattaryna arnaǵan óleńderiniń ózi bir tóbe. Syrshyl aqynnyń búkil qazaq dalasyn jylatqan Semei poligonynyń qasiretin álemge estirtken «Jan daýasy» poemasy shoqtyǵy biik shyǵarmalarynyń biri. Qyryq jyl synǵa tússe de qasietin joǵaltpaǵan, jasampaz, kieli Abai jeriniń týmasynyń bul týyndysyndaǵy: «Jel jylar, qańbaq qashyp qyrattardan,

Tartylyp talai móldir bulaq qalǵan.

Jetpis jyl jetimsirep ómir súrip,

Qyryq jyl qyryldyq biz synaqtardan», – degen óleń joldarynan ultymyzdyń táýelsizdik jolyndaǵy tar jol, taiǵaq keshýi túgel syiyp turǵandai desek artyq aitqandyǵymyz emes. Bul shyǵarmadan sonymen birge  Semei qasireti, el azaby, týǵan jerdiń týlaqtai keýip, bordai úgilip jatqan kúii sol jerdiń perzenti retinde júregimen sezingen aqynnyń ashy zaryn kórýge bolady. Bul dastannyń qai taraýyn oqysańyz da janyń shúberekke túiilip, et-baýyryń ezilip, sai-súiegiń syrqyraidy.

Keshte Qyzdar ýniversitetiniń aqynjandy qyzdarynyń oryndaýynda aqynnyń osy bir búkil jerdiń, búkil eldiń qasiretine arnap shyǵarǵan «Jan daýasy» poemasyna arnalǵan teatrlandyrylǵan qoiylym kórsetilip, el egemendigine arnalǵan óleńderi oqyldy. Qyzdar «Degeleń taýynyń zary», «Japyraqtar jyry», «Qýraǵan toǵaidyń sońǵy muńy», «Boza dalanyń muńy», «Tartylǵan ózenniń muńy», «Jeldiń joqtaýy» atty dastan joldaryndaǵy úzindilermen tabiǵat daýysyn adamzatqa áserli jetkize bildi.  Poeziialyq keshte sonymen qatar, aqyn qurmetine arnalǵan arnaý óleń oqylyp, aqynnyń sózine jazylǵan «Tuǵyr», «Egemen elim» ánderi shyrqaldy.

Kesh barysynda Baýyrjan Jaqyp óziniń qazaq rýhynyń tabiǵaty men taǵdyryna órilgen «Dombyra», «Tamyzdyń 29-y», elimizdiń egemendigine arnalǵan «Meniń Qazaqstanym!», tólqujatyna ainalǵan «Qoltańba» óleńderin jáne t.b. jastardy otansúigishtik, patriottyq sezimge bóleitin birtalai shyǵarmalaryn oqyp jyrdan shashý shashty. Kesh sońynda aqyn tolassyz qoiylǵan jastardyń óleń, poeziia, mahabbat, el rýhaniiaty, qazaq qyzy taqyryptaryna arnalǵan suraqtaryna jaýap berip, qyzdardyń qara shańyraǵyna birneshe kitabyn tartý etip, aq tilegin arnady.

«Qyzdar ýniversiteti tárbieniń, taǵylymnyń, bilimniń oshaǵy. Men úshin sanaly, parasatty, bilimdi qyzdarmen qaýyshý, pikirlerińizdi bilip, únderińizdi estý, syrly-suhbat qurý erekshe ǵanibet, úlken baqyt. Búgin meniń ómirimde este qalarlyqtai kún boldy. Keremet mazmundy keshti uiymdastyrýshylarǵa myń alǵys. Erekshe áser aldym. Bul qasietti shańyraqtyń biz úshin orny árqashan bólek. Qarakóz qaryndastarymnyń bilikti de bilimdi maman, shańyraqtyń tutqasy, keregesiniń berik bolýy úshin qyzmet etetin ult tárbieshileri bolatynyna senemin. Árqaisymyz el Táýelsizdigimiz úshin qyzmet etsek, aldyǵa qoiǵan maqsattyń bárine jetemiz», dedi B.Jaqyp.

dalanews-zhenpi01
dalanews-zhenpi01


Ǵibratty da taǵylymdy keshke QR Eńbek sińirgen qairatkeri, belgili aqyn Rafael Niiazbek, halyqaralyq «Alash ádebi» syilyǵynyń laýreaty,  aqyn Ádilǵazy Qaiyrbekov, QR Jazýshylar Odaǵynyń Basqarma tóraǵasynyń orynbasary, aqyn Janarbek Áshimjan qatysyp, aqynnyń shyǵarmashylyǵynan syr shertip, tól týyndylaryn oqyp berdi.

Kesh sońynda Pedagogika jáne psihologiia fakýltetiniń dekany, p.ǵ.d.professor Saira Jienbaeva aqynǵa altyn ýaqytyn bólip, jyr álemimen, syrly álemimen bólisýge kelgeni úshin úlken alǵysyn bildirip, qazaqy dástúr boiynsha barsha qonaqtarǵa syi-syiapat jasady. Óz kezeginde aqyn óz qoltańbasy qoiylǵan kitaptaryn jastarǵa tartý etti.

 

«Qyzdar ýniversiteti»  media ortalyǵy