2025 jyldyń alǵashqy bes aiynda otandyq eksporttaýshylar syrtqy saýdada 29,8 mlrd dollar tabys tapty, bul 2024 jyldyń osyndai kezeńimen salystyrǵanda 9,2%-ǵa az (sol kezde 32,8 mlrd dollar bolǵan). Demek, elimizge byltyrǵy jyldan 3 mlrd dollar kem tabys túsken,dep habarlaidy Dalanews.kz.
QR Ulttyq statistika biýrosynyń málimetinshe, kemigen somanyń negizgi bóligi, iaǵni 2,4 mlrd dollary munai men gaz siiaqty otyn-energetikalyq taýarlardy eksporttaý kezinde oryn alǵan shyǵyndarǵa tiesili. 2025 jyldyń qańtar–mamyr ailary aralyǵynda Qazaqstan shetelge 29,1 mln tonna munai satty, al bir jyl buryn bul kórsetkish 31,2 mln tonnany quraǵan (-6,6%). Munai satýdan túsken tabys ta 13,9%-ǵa nemese 2,6 mlrd dollarǵa qysqaryp, 16,9 mlrd dollarǵa deiin tómendegen.
Osy kezeńde metallýrgiia ónerkásibiniń kóptegen taýarlary boiynsha da eksport kólemi azaiǵan: tazartylǵan mys – 20,6%, mys kenderi men kontsentrattary – 26,8%, temir keni – 16,4%-ǵa, aliýminii – 10,4% tómendegen. Buǵan qosa, Qazaqstan óz saýda seriktesterine ýrandy 24,2% az satty.
"Sonymen qatar, keibir taýarlardyń eksporty, kerisinshe, artty. Mysaly, ferroqorytpalar – 8,1%, bidai men meslin – 58,3%, temirden jasalǵan prokat – 13,1% ósken. Budan bólek Óskemendegi Qazaqstan-Qytai birlesken kásipornynda Qytai úshin óndiriletin iadrolyq reaktorlarǵa arnalǵan joǵary tehnologiialy biregei ónim – jylý bólgish jinaqtaryn elimiz eki ese kóp eksporttady", - deidi Finprom sarapshylary.
Qazaqstan óniminiń negizgi satyp alýshylary ózgergen joq. Byltyrǵydai, eksporttyń eń úlken úlesi Italiiaǵa tiesili – jetkizýlerdiń shamamen shiregi nemese 6,9 mlrd dollar (-11%). Ekinshi orynda – Qytai (5,2 mlrd dollar), úshinshi orynda – Resei (2,9 mlrd dollar).
Eksport kóleminiń aqshalai mánde qysqarýy Qazaqstannyń syrtqy saýda ainalymynyń jalpy dinamikasyna keri áser etti. 2025 jyldyń alǵashqy bes aiynda syrtqy saýda ainalymy 53,5 mlrd dollardy qurady, bul ótken jylmen salystyrǵanda 4,5% az. Sol ýaqytta import 2,2% ósken.
"Kedendik statistika derekteriniń kópjyldyq serpini Qazaqstan eksportynyń shikizatqa táýeldiligi sońǵy jyldary aitarlyqtai joǵary deńgeide qalyp otyrǵanyn kórsetedi. 2019 jyldan 2024 jylǵa deiin eksporttaǵy otyn-energetika taýarlarynyń úlesi 65% -67% sheginde aýytqyp otyrdy, al 2025 jylǵy qańtar–mamyrda olardyń úles salmaǵy 56,9%-ǵa deiin azaidy. "QazTrade" AQ aqparaty boiynsha, ótken jyly syrtqy saýdadaǵy joǵary qaita bólingen taýarlardyń úlesi nebári 13,5% -dy qurady. Bul rette bir jyl ishinde kórsetkish tek 1,4 paiyzdyq tarmaqqa ósti. Osy jaǵynan alǵanda, Qazaqstannyń syrtqy saýdadaǵy osaldyǵy júieli sipatqa ulasyp barady, óitkeni mineraldy shikizat elimizdiń negizgi eksporttyq taýary bolyp qala berýde, ol áli ártaraptandyrylmaǵan",- deidi sarapshylar.
Buǵan deiin saitymyzda "Eksport qysqaryp, import ulǵaiýda". Sarapshylar alda teńgege qysym kúsheie beretinin boljaidy" degen maqala jariialanǵan bolatyn.
