Freedom Inside '26

Qazaqstanǵa qyrǵyzdyń qandai kólikterin ákelýge bolady?

Qazaqstanǵa qyrǵyzdyń qandai kólikterin ákelýge bolady?
Almaty qalalyq IID ókilderi Tengrinews.kz saityna qazaqstandyq azamattardyń Qyrǵyzstan Respýblikasynda tirkelgen kólikti qalai paidalana alatyny jaily erejelerdi túsindirip berdi.

 

Birinshi, Qazaqstanǵa Qyrǵyzstannan qandai kólikter ákelýge bolady?

– Qyrǵyzstannyń 2014 jyldyń 29 mamyrynan bastap Eýraziialyq ekonomikalyq odaq týraly kelisimge qosylýyna bailanysty 2014 jyldyń 1 qańtaryna deiin  Qyrǵyzstan Respýblikasyna ákelingen jáne sonda tirkelgen kólikter Kedendik odaqqa tiesili bolyp sanalady. Osylaisha, ol kólikterdi QR Investitsiialar jáne damý ministrliginiń 2015 jyldyń 26 naýryzyndaǵy qaýlysynda kórsetilgen tehnikalyq parametrlerge sáikes bolǵan jaǵdaida Qazaqstanda tirkeýge bolady. Naqtyraq aitatyn bolsaq, kóliktiń ekologiialyq Eýro 4 klasyna sáikes bolýy; buǵattalýǵa qarsy júieniń bolýy, qaýipsizdik jastyǵyndaǵy júieler men ISOFIX balalar oryndyǵyna arnalǵan bekitkishter bolýy kerek. Sonymen qatar, Qyrǵyzstannan ákelingen kólikterdi tirkegen kezde Keden organdarynyń qujattary kerek bolady. Joǵaryda kórsetilgen talaptar sáikes bolmasa, Qyrǵyzstan Respýblikasynda tirkelgen kólikterdi Qazaqstan aýmaǵynda tirkeýge bolmaidy.

Ekinshi, Qyrǵyzstan aýmaǵyna 2014 jyldan keiin ákelingen kóliktermen ne isteýge bolady?

– Qyrǵyzstan aýmaǵyna 2014 jyldyń 1 qańtarynan keiin ákelingen kólikterdiń iesi Qyrǵyzstan aýmaǵynda belgilengen keden tólemderi men salyqtar arasyndaǵy aiyrmashylyqty tóleitin bolsa, ol kólikter Eýraziia ekonomikalyq odaǵyna múshe elder aýmaǵynda qoldanylady.

Úshinshi, mundai kólikterdi Qazaqstanǵa ýaqytsha ákelýge bola ma?

Qyrǵyzstan aýmaǵyna 2014 jyldyń 1 qańtarynan keiin ákelingen kólikterdi basqa memleketterge ýaqytsha áketýge bolady. Iaǵni, ol kólikterdi Qyrǵyzstan Respýblikasynda turaqty turyp jatqan adamdar Eýraziialyq ekonomikalyq odaqqa múshe elderge keden bajyn, salyq jáne basqa da keden tólemderin tólemei-aq ákete alady. Biraq ol kólikter Qyrǵyzstanda tirkelýi tiis. Osyǵan bailanysty bul kólikter Qazaqstanda sheteldik kólik quraldary bolyp sanalady. Biraq ol kóliktiń tizgininde qazaqstandyq otyrsa jáne ol azamattyń Qyrǵyzstanda turǵylyqty jeri bolmasa, ol ákimshilik jaýapkershilikke tartylady.

Tórtynshi, Qazaqstanda senimhat arqyly qyrǵyzstandyq nómirlermen júrýge bola ma?

– Qazaqstanda Qyrǵyzstan Respýblikasynyń azamattary tirkegen kóliktermen ýaqytsha júrýge bolmaidy. Sondai-aq, Qazaqstan Respýblikasynyń aýmaǵynda turǵylyqty jeri bar adamdarǵa bul kólik quraldaryn qoldanýǵa tyiym salynady.

Besinshi, Qyrǵyzstandyq nómirlermen júrgen qazaqstandyqtarǵa qandai qaýip tónedi?

– Belgilengen tártip boiynsha tirkelmegen kólik quraldaryn basqarǵan quqyq buzýshyǵa QR Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekstiń 590-babynyń 2-bóligi boiynsha shara ("Kólik quraldaryn paidalaný qaǵidalaryn buzý") qoldanylady. Condai-aq, QR Jol qozǵalysy erejelerine sáikes, 10 ailyq eseptik kórsetkish kóleminde ákimshilik aiyppul salynady. Al kólik quraldary olardy  ýaqytsha saqtaý qoimasyna ornalastyrý úshin jáne kólik ielerin ákimshilik jaýapkershilikke tartý úshin Memlekettik kirister departamentiniń óńirlik qyzmetkerlerine jiberiledi.