قازاقستانعا قىرعىزدىڭ قانداي كٶلٸكتەرٸن ەكەلۋگە بولادى?
بٸرٸنشٸ, قازاقستانعا قىرعىزستاننان قانداي كٶلٸكتەر ەكەلۋگە بولادى?
– قىرعىزستاننىڭ 2014 جىلدىڭ 29 مامىرىنان باستاپ ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداق تۋرالى كەلٸسٸمگە قوسىلۋىنا بايلانىستى 2014 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنا دەيٸن قىرعىزستان رەسپۋبليكاسىنا ەكەلٸنگەن جەنە سوندا تٸركەلگەن كٶلٸكتەر كەدەندٸك وداققا تيەسٸلٸ بولىپ سانالادى. وسىلايشا, ول كٶلٸكتەردٸ قر ينۆەستيتسييالار جەنە دامۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ 2015 جىلدىڭ 26 ناۋرىزىنداعى قاۋلىسىندا كٶرسەتٸلگەن تەحنيكالىق پارامەترلەرگە سەيكەس بولعان جاعدايدا قازاقستاندا تٸركەۋگە بولادى. ناقتىراق ايتاتىن بولساق, كٶلٸكتٸڭ ەكولوگييالىق ەۋرو 4 كلاسىنا سەيكەس بولۋى; بۇعاتتالۋعا قارسى جٷيەنٸڭ بولۋى, قاۋٸپسٸزدٸك جاستىعىنداعى جٷيەلەر مەن ISOFIX بالالار ورىندىعىنا ارنالعان بەكٸتكٸشتەر بولۋى كەرەك. سونىمەن قاتار, قىرعىزستاننان ەكەلٸنگەن كٶلٸكتەردٸ تٸركەگەن كەزدە كەدەن ورگاندارىنىڭ قۇجاتتارى كەرەك بولادى. جوعارىدا كٶرسەتٸلگەن تالاپتار سەيكەس بولماسا, قىرعىزستان رەسپۋبليكاسىندا تٸركەلگەن كٶلٸكتەردٸ قازاقستان اۋماعىندا تٸركەۋگە بولمايدى.
ەكٸنشٸ, قىرعىزستان اۋماعىنا 2014 جىلدان كەيٸن ەكەلٸنگەن كٶلٸكتەرمەن نە ٸستەۋگە بولادى?
– قىرعىزستان اۋماعىنا 2014 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان كەيٸن ەكەلٸنگەن كٶلٸكتەردٸڭ يەسٸ قىرعىزستان اۋماعىندا بەلگٸلەنگەن كەدەن تٶلەمدەرٸ مەن سالىقتار اراسىنداعى ايىرماشىلىقتى تٶلەيتٸن بولسا, ول كٶلٸكتەر ەۋرازييا ەكونوميكالىق وداعىنا مٷشە ەلدەر اۋماعىندا قولدانىلادى.
ٷشٸنشٸ, مۇنداي كٶلٸكتەردٸ قازاقستانعا ۋاقىتشا ەكەلۋگە بولا ما?
قىرعىزستان اۋماعىنا 2014 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان كەيٸن ەكەلٸنگەن كٶلٸكتەردٸ باسقا مەملەكەتتەرگە ۋاقىتشا ەكەتۋگە بولادى. ياعني, ول كٶلٸكتەردٸ قىرعىزستان رەسپۋبليكاسىندا تۇراقتى تۇرىپ جاتقان ادامدار ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداققا مٷشە ەلدەرگە كەدەن باجىن, سالىق جەنە باسقا دا كەدەن تٶلەمدەرٸن تٶلەمەي-اق ەكەتە الادى. بٸراق ول كٶلٸكتەر قىرعىزستاندا تٸركەلۋٸ تيٸس. وسىعان بايلانىستى بۇل كٶلٸكتەر قازاقستاندا شەتەلدٸك كٶلٸك قۇرالدارى بولىپ سانالادى. بٸراق ول كٶلٸكتٸڭ تٸزگٸنٸندە قازاقستاندىق وتىرسا جەنە ول ازاماتتىڭ قىرعىزستاندا تۇرعىلىقتى جەرٸ بولماسا, ول ەكٸمشٸلٸك جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلادى.
تٶرتىنشٸ, قازاقستاندا سەنٸمحات ارقىلى قىرعىزستاندىق نٶمٸرلەرمەن جٷرۋگە بولا ما?
– قازاقستاندا قىرعىزستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتارى تٸركەگەن كٶلٸكتەرمەن ۋاقىتشا جٷرۋگە بولمايدى. سونداي-اق, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا تۇرعىلىقتى جەرٸ بار ادامدارعا بۇل كٶلٸك قۇرالدارىن قولدانۋعا تىيىم سالىنادى.
بەسٸنشٸ, قىرعىزستاندىق نٶمٸرلەرمەن جٷرگەن قازاقستاندىقتارعا قانداي قاۋٸپ تٶنەدٸ?
– بەلگٸلەنگەن تەرتٸپ بويىنشا تٸركەلمەگەن كٶلٸك قۇرالدارىن باسقارعان قۇقىق بۇزۋشىعا قر ەكٸمشٸلٸك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستٸڭ 590-بابىنىڭ 2-بٶلٸگٸ بويىنشا شارا ("كٶلiك قۇرالدارىن پايدالانۋ قاعيدالارىن بۇزۋ") قولدانىلادى. Cونداي-اق, قر جول قوزعالىسى ەرەجەلەرٸنە سەيكەس, 10 ايلىق ەسەپتٸك كٶرسەتكٸش كٶلەمٸندە ەكٸمشٸلٸك ايىپپۇل سالىنادى. ال كٶلٸك قۇرالدارى ولاردى ۋاقىتشا ساقتاۋ قويماسىنا ورنالاستىرۋ ٷشٸن جەنە كٶلٸك يەلەرٸن ەكٸمشٸلٸك جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتۋ ٷشٸن مەملەكەتتٸك كٸرٸستەر دەپارتامەنتٸنٸڭ ٶڭٸرلٸك قىزمەتكەرلەرٸنە جٸبەرٸلەدٸ.