QAZAQSTANDA ShALA TÝǴAN BALALARDYŃ RETINOPATIIaSYN DIAGNOSTIKALAÝ JAQSARÝDA

QAZAQSTANDA ShALA TÝǴAN BALALARDYŃ RETINOPATIIaSYN DIAGNOSTIKALAÝ JAQSARÝDA
ASTANA, Qazaqstan, 2023 jylǵy 20 qyrkúiek – Qazaqstanda retinopatiia anyqtalǵan jańa týǵan nárestelerdiń jalpy sany 2022 jyly 1523 balany qurady, oftalmologtar kóz torynyń lazerkoagýliatsiiasy boiynsha 597 balaǵa ota jasady, bul 2021 jylǵa qaraǵanda 34%-ǵa joǵary. Dárigerlerdiń aitýynsha, bul álem boiynsha derektermen salystyrǵanda aitarlyqtai joǵary kórsetkish, munda shala týǵan nárestelerdiń retinopatiiasyn emdeý kezinde jedel aralasý sany 25 paiyzdan aspaidy. Kórsetkishtiń ósýi bizdiń elimizde retinopatiianyń kúrt damyǵan túrimen aýyratyn balalar sanynyń artqanyn kórsetedi.

 

Dárigerlerdiń málimetinshe, Qazaqstanda merziminen buryn týǵan nárestelerdiń 40% jýyǵy retinopatiiamen – shala týǵan nárestelerde kórý qabiletiniń birjola joǵalýyna ákep soǵatyn kóz aýrýymen aýyrady. Olardy tolyq soqyrlyqtan qutqarý úshin múmkindiginshe erterek kúrdeli diagnostikany jáne odan keiin kúrdeliligi budan tómen bolmaityn lazerhirýrgiialyq otalardy jasaý qajet.



Jyl saiyn elordada 30 myńnan astam bala dúniege keledi, onyń ishinde 1,5 myńǵa jýyǵyn shala týǵan sábiler quraidy. Retinopatiiany anyqtaý úshin erte týǵan nárestelerdiń skriningi Astananyń tórt meditsinalyq ortalyǵynda: úsh Perinataldyq ortalyqta jáne ABUǴO-da júrgiziledi. Tek osy mekemelerde ǵana oftalmolog-dárigerler jumys isteidi, olar eń erterektegi belgileri boiynsha osy kózdiń zulym aýrýyn tanyp, emdei alady.

AYALA qorynyń kómeginiń arqasynda Ana men bala ulttyq ǵylymi ortalyǵynda (ABUǴO) shala týǵan balalardyń retinopatiiasyn diagnostikalaý men emdeý jaqsarady. Búgin osy meditsinalyq ortalyqtyń oftalmologiialyq qyzmeti «Shevron» kompaniiasynan AQSh-ta jasalǵan zamanaýi retinaldy kamerany aldy. Endi dárigerler shala týǵan nárestelerdiń kóz aýrýyn sapaly jáne jedel túrde anyqtap, emdei alady, óitkeni olarda qajetti oftalmologiialyq jabdyqtardyń tolyq jiyntyǵy: retinaldy kamera, oftalmoskop jáne lazerhirýrgiialyq qondyrǵy bar.

«Osydan birneshe jyl buryn Qazaqstannyń Perinataldyq jáne ǵylymi ortalyqtaryn erte shala týǵan balalardyń retinopatiiasyn erte skriningke arnalǵan jabdyqtarmen jabdyqtaý óte nashar jaǵdaida boldy – ol tek 4 ortalyqta ǵana turdy. Bizdiń qordyń kúsh-jigeriniń arqasynda olarmen elimizdiń 16 meditsinalyq mekemesi, sonyń ishinde Ana men bala ulttyq ǵylymi ortalyǵy jabdyqtaldy. Bul Qazaqstanda jańa týǵan nárestelerdi oftalmologiialyq skriningpen qamtýdy shamamen 12%-ǵa ulǵaitýǵa, shala týǵan balalarda retinopatiiany anyqtaýdy 20%-ǵa arttyrýǵa jáne retinopatiia kezinde kóz toryn lazerkoagýliatsiialaý boiynsha otalardyń úshten bir bóligine kóbirek júrgizýge kómektesti. Biz «Shevron» kompaniiasyna kórý qabileti boiynsha jańa týǵan balalardyń múgedektigin azaitýǵa kómekteskeni úshin shyn júrekten alǵysymyzdy bildiremiz. Bul ult densaýlyǵyna óte mańyzdy jáne qundy úles», – dep atap ótti AYALA qaiyrymdylyq qorynyń negizin qalaýshy jáne prezidenti Aidan Súleimenova.



«Shala týǵan nárestelerdiń retinopatiiasy» jobasy 2021 jyldyń qazan aiynda bastalyp, QR Densaýlyq saqtaý ministrligimen qol qoiylǵan Yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa sáikes AYALA QQ júzege asyrýda. Atalǵan memorandým aiasynda qor QR Densaýlyq saqtaý ministrliginde shala týǵan náresteler retinopatiiasynyń naizaǵai túrin emdeýge arnalǵan angiogenez ingibitorlaryn intravitrealdy engizý boiynsha klinikalyq hattamany bekitýge yqpal etti.

 

Jobany júzege asyrýdyń 1,5 jyly ishinde AYALA qory diagnostikalyq jáne hirýrgiialyq meditsinalyq qural-jabdyqtardy, sonyń ishinde 5 lazerlik qondyrǵyny, 5 retinaldy kamerany, 16 oftalmoskopty, sondai-aq «Lýtsentis» preparatynyń 84 qutysyn Qazaqstannyń memlekettik Ǵylymi jáne Perinataldyq ortalyqtaryna satyp alýǵa jáne berýge 248 million teńgeden astam qarajat jumsady. Osy kómektiń arqasynda 3000-nan astam jańa týǵan náreste qor jabdyqtarynda kóz tekserýinen ótti.


«Shevron» kompaniiasynyń ókili, áleýmettik investitsiialar jónindegi úilestirýshi Janar Qoshpanovanyń aitýynsha, «Shevron» kompaniiasy 2007 jyldan beri AYALA qorymen yntymaqtasyp keledi. «Osy ýaqyt ishinde biz sábiler ólimin azaitý jáne erte múgedektiktiń aldyn alý boiynsha ondaǵan jobalardy júzege asyrdyq. AYALA qory Qazaqstanda jańa týǵan nárestelerdiń retinopatiiasyn erte anyqtaý jáne der kezinde emdeý boiynsha jumysty alǵashqy bolyp bastaǵandardyń biri boldy. Qordyń 2021 jyldan bastap júrgizip kele jatqan keshendi jáne júieli jumystarynyń arqasynda kórý qabileti balalar boiynsha múgedektigi men balalar soqyrlyǵy boiynsha kórsetkishter aitarlyqtai tómendedi. Biz búgin Ana men bala ulttyq ortalyǵyna beretin oftalmologiialyq jabdyqtar jiyntyǵy sábilerge álemdi barlyq beinesimen kórýge múmkindik beredi dep úmittenemiz», – dep atap ótti Qoshpanova hanym.



Perinatologiia men neonatologiiany qoldaý «Shevron» kompaniiasynyń densaýlyq saqtaý salasyndaǵy áleýmettik investitsiialarynyń strategiialyq baǵyttarynyń biri bolyp tabylady. 1993 jyly Qazaqstanda jumys istei bastaǵannan beri «Shevron» kompaniiasy Almaty jáne Astana qalalaryndaǵy perinataldyq jáne neonataldyq bólimsheler men ortalyqtarǵa júzdegen arnaiy jabdyqtardy tapsyrdy, elimizdiń barlyq óńirlerinen dárigerler men orta meditsina qyzmetkerlerine arnalǵan ondaǵan biliktilikti arttyrý kýrstary ótkizildi, sondai-aq «Shevron» kompaniiasynyń qoldaýymen «AYALA akademiiasy» onlain-platformasy quryldy, onyń kómegimen neonatolog dárigerler men orta meditsinalyq qyzmetkerler ózderiniń negizgi jumysynan qol úzbei biliktiligin arttyra alady. 2023 jyldyń kúzinde «Shevron» kompaniiasynyń arqasynda bul platformada Qazaqstannyń jetekshi oftalmolog-dárigeri Ásel Úsenbaiqyzy Sharipovadan tegin beinekýrstar ornalastyrylady. Kýrstar qazaqstandyq oftalmologtarǵa jańa týǵan nárestelerdiń kóz aýrýlaryn, sonyń ishinde retinopatiiany diagnostikalaýdyń jáne anyqtaýdyń teoriialyq negizderin alýǵa kómektesedi. 2022 jyly Kóz aýrýlary QazǴZI men Ásel Úsenbaiqyzy Sharipovanyń basshylyǵymen 12 oftalmolog oqytyldy, olar retinopatiia diagnostikasyn meńgerip aldy. Olardyń bilimi men zamanaýi diagnostikalyq jáne lazerhirýrgiialyq jabdyqtardyń bolýy aldaǵy 5 jylda Qazaqstandaǵy myńdaǵan jańa týǵan nárestelerdiń kórý qabiletin qutqarýǵa kómektesedi.