Qazaqstan jahandyq mys básekesinde qalai jeńiske jete alady?

Qazaqstan jahandyq mys básekesinde qalai jeńiske jete alady?
Foto: Ashyq derekkózden / Muraǵattaǵy foto

Qazaqstan dástúrli ónerkásip salalarynda, eń aldymen taý-ken metallýrgiia kesheninde jańa óńdeý deńgeilerin qurý arqyly turaqty ári sapaly ekonomikalyq ósimge qol jetkize alady. Bul týraly óziniń Facebook paraqshasynda ekonomikalyq sholýshy Iýrii Masanov málimdep, otandyq metallýrgiia sektorynyń áleýetin sarapqa saldy, dep habarlaidy Dalanews.

Sarapshynyń atap ótýinshe, el ishinde óndirilgen shikizattyń basym bóligi áli de bolsa óńdelmegen kúii shetelge satylyp jatyr. Ulttyq statistika biýrosynyń málimetterine súiensek, 2024 jyly syrtqa 3,14 mlrd AQSh dollaryna 1,8 mln tonna mys keni men kontsentraty shyǵarylsa, 2025 jyly bul kórsetkish 2,8 mlrd dollarǵa 1,4 mln tonnany qurady. Al 2026 jyldyń alǵashqy jeti aiynda 2,3 mlrd dollardyń 845 myń tonna shikizaty eksporttalǵan.

Eksporttan túsetin valiýtalyq túsim tolastamaǵanymen, shikizatty óńdemei satý negizgi qosylǵan qundy ózge elderdiń enshisinde qaldyrady. Sarapshynyń pikirinshe, mys kontsentraty — óndiristik tizbektiń bastapqy baspaldaǵy ónim. Sodan keiin balqytý, qara jáne anodty mys, rafinadtalǵan katodty mys alý, odan ári sym, kabelder men kúrdeli tehnikalyq jabdyqtar óndirisi jolǵa qoiylýy tiis.

«Osy jańa qaita óńdeý deńgeileriniń árqaisysynda qosylǵan qun ósedi. Bul degenimiz — jańa óndirister men jumys oryndarynyń paida bolýy, bilikti mamandarǵa, energetikaǵa, transport pen servisge degen suranys. Shikizat eksportynyń ornyna biz el ishinde tolyqqandy ónerkásiptik ekojúie qalyptastyra alamyz», — dedi Iýrii Masanov.

Buǵan qosa, ónimdi tereń óńdeý altyn men kúmis siiaqty baǵaly metaldardy bólip alýǵa jáne álemdik logistikalyq kedergiler tusynda ýran salasyna qajetti kúkirt qyshqylyn óndirýge múmkindik beredi.

Halyqaralyq energetikalyq agenttiktiń jasandy intellekt, data-ortalyqtar men jasyl tehnologiialardyń jedel damýyna bailanysty 2035 jylǵa qarai mys tapshylyǵy oryn alady degen boljamyn eskersek, Qazaqstanǵa jańa investitsiialyq tsikldy bastaý aýadai qajet.

Ekonomistiń túiindeýinshe, bul baǵyttaǵy alǵashqy serpin el ishinde jańa medeplavilnyi zaýyttardyń qurylysy bolýy tiis.