2026 jyldyń alǵashqy segiz aiynda Qazaqstanda 200 myńnan astam otbasy bala týýyna bailanysty birjolǵy járdemaqy rásimdegen. Birinshi bala dúniege kelgen jaǵdaida tólem kólemi 164 350 teńgeni quraidy. Budan bólek, bala bir jarym jasqa tolǵanǵa deiin otbasy bala kútimi boiynsha ai saiynǵy járdemaqy nemese ata-ananyń burynǵy tabysyna bailanysty esepteletin áleýmettik tólem ala alady. Bul týraly Qazaq Expert Club sarapshysy Saida Tileýlenova túsindirdi, dep habarlaidy dalanews.kz
Bul qoldaý qanshalyqty jetkilikti? Osy suraqqa jaýap berý úshin avtor ata-ananyń bala týǵanǵa deiin jumys istemegen jáne áleýmettik aýdarymdar jasalǵan jaǵdaida tólenetin kómekti salystyrǵan. Sondai-aq tólemder kólemi 2026 jyly 50 851 teńge bolyp belgilengen kúnkóris minimýmymen salystyrylǵan.
Ata-ana jumys istemese
2026 jyly birinshi balaǵa kútim jasaý boiynsha ai saiynǵy járdemaqy 24 912 teńge, ekinshi balaǵa – 29 454 teńge, úshinshi balaǵa – 33 952 teńge, tórtinshi jáne odan keiingi balalarǵa – 38 493 teńge mólsherinde belgilengen. Bul tólem bala bir jarym jasqa tolǵanǵa deiin beriledi.
Mysaly, birinshi sábii dúniege kelgen otbasy 18 ai ishinde jalpy 448 416 teńge kóleminde ai saiynǵy járdemaqy alady. Oǵan bala týýyna bailanysty beriletin birjolǵy tólemdi qosqanda jalpy soma 612 766 teńgege jetedi. Eger osy qarajatty shartty túrde alǵashqy 18 aiǵa bólsek, ai saiyn shamamen 34 myń teńgeden keledi. Bul kórsetkish kúnkóris minimýmynyń shamamen 67 paiyzyna teń.
Ata-ana jumys istegen jaǵdaida
Jumys isteitin ata-ana úshin basqa tártip qoldanylady. Bala kútimine bailanysty áleýmettik tólem sońǵy eki jyldaǵy áleýmettik aýdarymdar jasalǵan ortasha ailyq tabystyń 40 paiyzy mólsherinde esepteledi. Úkimet deregine sáikes, 2026 jyldyń mamyr aiynyń basynda mundai tólemniń ortasha mólsheri aiyna 86 062 teńge bolǵan. Bul shamamen 1,7 kúnkóris minimýmyna teń.
Eger osy kórsetkishti 18 aiǵa eseptesek, jalpy tólem kólemi 1,55 mln teńgege jýyqtaidy.
Sonymen qatar jumys isteitin áielderge júktilik pen bosanýǵa bailanysty bólek áleýmettik tólem qarastyrylǵan. Onyń mólsheri de tabys pen áleýmettik aýdarymdarǵa bailanysty esepteledi. Mamyr aiynyń basyndaǵy ortasha tólem shamamen 1,2 mln teńgeni quraǵan.
Osy somalardy jáne bala týýyna beriletin járdemaqyny qosqanda, júktilik kezeńinen bastap bala bir jarym jasqa tolǵanǵa deiin jumys isteitin ananyń alýy múmkin qoldaý kólemi shamamen 2,9 mln teńgege jetedi. Degenmen naqty tólem mólsheri ár otbasynyń tabysyna jáne áleýmettik aýdarymdaryna bailanysty ózgeredi.
Kórshi elderdegi jaǵdai qandai?
Qazaqstan siiaqty kórshi memleketterde de bala týǵannan keiin otbasylarǵa túrli qoldaý kórsetiledi. Alaida tólemderdiń kólemi men merzimi ár elde ártúrli.
Qyrǵyzstan
2026 jyldyń shildesinen bastap Qyrǵyzstanda «Bala yrysy» baǵdarlamasy iske qosyldy. Onyń aiasynda ár balaǵa týǵannan bastap úsh jasqa deiin ai saiyn 1200 som (shamamen 6100 teńge) tólenedi. Bul kómek otbasynyń tabysyna qaramastan beriledi.
Armeniia
Armeniiada bala kútimine bailanysty tólem bala eki jasqa tolǵanǵa deiin tólenedi. Bala kútimi demalysyndaǵy ata-ana ai saiyn 37 500 dram (shamamen 46,5 myń teńge), al demalysta emes ata-ana 31 600 dram (39,2 myń teńge) alady.
Ózbekstan
Ózbekstanda balalarǵa arnalǵan járdemaqylar negizinen az qamtylǵan otbasylarǵa baǵyttalǵan. Úsh jasqa deiingi bala úshin bazalyq tólem aiyna 360 myń sýmdy (shamamen 13,7 myń teńge) quraidy. Otbasyndaǵy balalar sanyna qarai tólem kólemi ulǵaiady.
Ázerbaijan
Ázerbaijanda qoldaý negizinen birjolǵy tólem arqyly júzege asady. Bala týǵan kezde otbasyǵa 600 manat (shamamen 158,5 myń teńge) beriledi. Alaida Qazaqstandaǵydai ámbebap ai saiynǵy bala kútimi tólemi qarastyrylmaǵan.
Sarapshy ne deidi?
Sarapshynyń pikirinshe, Qazaqstanda bala kútimine bailanysty tólemder jumys isteitin jáne jumys istemeitin ata-analar úshin qarastyrylǵanymen, olardyń mólsherinde aitarlyqtai aiyrmashylyq bar.
Jumys istemeitin ata-ananyń alatyn ai saiynǵy tólemi resmi kúnkóris minimýmynyń jartysyna da jetpeidi. Al jumys isteitin ata-analar úshin tólem kólemi joǵaryraq, óitkeni ol joǵalǵan tabystyń bir bóligin óteýge baǵyttalǵan.
Sarapshy kórshi elderdiń tájiribesin mysalǵa keltire otyryp, Qazaqstanda bala kútimi boiynsha tólemderdi úsh jasqa deiin uzartý máselesin talqylaýǵa bolatynyn aitady. Onyń pikirinshe, bir jarym jastaǵy balasy bar ár ata-ananyń jumysqa birden oralýyna múmkindik bola bermeidi, sebebi balabaqshadaǵy oryn tapshylyǵy nemese balaǵa qaraityn adamnyń bolmaýy siiaqty máseleler týyndaidy.
Material «Azamattarǵa arnalǵan úkimet» memlekettik korporatsiiasynyń derekteri negizinde daiyndaldy.
Shetel valiýtalaryn teńgege shaqqandaǵy esep Qazaqstan Ulttyq bankiniń 2026 jylǵy 23 qyrkúiektegi baǵamy boiynsha júrgizilgen.
