2026 جىلدىڭ العاشقى سەگٸز ايىندا قازاقستاندا 200 مىڭنان استام وتباسى بالا تۋۋىنا بايلانىستى بٸرجولعى جەردەماقى رەسٸمدەگەن. بٸرٸنشٸ بالا دٷنيەگە كەلگەن جاعدايدا تٶلەم كٶلەمٸ 164 350 تەڭگەنٸ قۇرايدى. بۇدان بٶلەك, بالا بٸر جارىم جاسقا تولعانعا دەيٸن وتباسى بالا كٷتٸمٸ بويىنشا اي سايىنعى جەردەماقى نەمەسە اتا-انانىڭ بۇرىنعى تابىسىنا بايلانىستى ەسەپتەلەتٸن ەلەۋمەتتٸك تٶلەم الا الادى. بۇل تۋرالى Qazaq Expert Club ساراپشىسى سايدا تٸلەۋلەنوۆا تٷسٸندٸردٸ, دەپ حابارلايدى dalanews.kz
بۇل قولداۋ قانشالىقتى جەتكٸلٸكتٸ? وسى سۇراققا جاۋاپ بەرۋ ٷشٸن اۆتور اتا-انانىڭ بالا تۋعانعا دەيٸن جۇمىس ٸستەمەگەن جەنە ەلەۋمەتتٸك اۋدارىمدار جاسالعان جاعدايدا تٶلەنەتٸن كٶمەكتٸ سالىستىرعان. سونداي-اق تٶلەمدەر كٶلەمٸ 2026 جىلى 50 851 تەڭگە بولىپ بەلگٸلەنگەن كٷنكٶرٸس مينيمۋمىمەن سالىستىرىلعان.
اتا-انا جۇمىس ٸستەمەسە
2026 جىلى بٸرٸنشٸ بالاعا كٷتٸم جاساۋ بويىنشا اي سايىنعى جەردەماقى 24 912 تەڭگە, ەكٸنشٸ بالاعا – 29 454 تەڭگە, ٷشٸنشٸ بالاعا – 33 952 تەڭگە, تٶرتٸنشٸ جەنە ودان كەيٸنگٸ بالالارعا – 38 493 تەڭگە مٶلشەرٸندە بەلگٸلەنگەن. بۇل تٶلەم بالا بٸر جارىم جاسقا تولعانعا دەيٸن بەرٸلەدٸ.
مىسالى, بٸرٸنشٸ سەبيٸ دٷنيەگە كەلگەن وتباسى 18 اي ٸشٸندە جالپى 448 416 تەڭگە كٶلەمٸندە اي سايىنعى جەردەماقى الادى. وعان بالا تۋۋىنا بايلانىستى بەرٸلەتٸن بٸرجولعى تٶلەمدٸ قوسقاندا جالپى سوما 612 766 تەڭگەگە جەتەدٸ. ەگەر وسى قاراجاتتى شارتتى تٷردە العاشقى 18 ايعا بٶلسەك, اي سايىن شامامەن 34 مىڭ تەڭگەدەن كەلەدٸ. بۇل كٶرسەتكٸش كٷنكٶرٸس مينيمۋمىنىڭ شامامەن 67 پايىزىنا تەڭ.
اتا-انا جۇمىس ٸستەگەن جاعدايدا
جۇمىس ٸستەيتٸن اتا-انا ٷشٸن باسقا تەرتٸپ قولدانىلادى. بالا كٷتٸمٸنە بايلانىستى ەلەۋمەتتٸك تٶلەم سوڭعى ەكٸ جىلداعى ەلەۋمەتتٸك اۋدارىمدار جاسالعان ورتاشا ايلىق تابىستىڭ 40 پايىزى مٶلشەرٸندە ەسەپتەلەدٸ. ٷكٸمەت دەرەگٸنە سەيكەس, 2026 جىلدىڭ مامىر ايىنىڭ باسىندا مۇنداي تٶلەمنٸڭ ورتاشا مٶلشەرٸ ايىنا 86 062 تەڭگە بولعان. بۇل شامامەن 1,7 كٷنكٶرٸس مينيمۋمىنا تەڭ.
ەگەر وسى كٶرسەتكٸشتٸ 18 ايعا ەسەپتەسەك, جالپى تٶلەم كٶلەمٸ 1,55 ملن تەڭگەگە جۋىقتايدى.
سونىمەن قاتار جۇمىس ٸستەيتٸن ەيەلدەرگە جٷكتٸلٸك پەن بوسانۋعا بايلانىستى بٶلەك ەلەۋمەتتٸك تٶلەم قاراستىرىلعان. ونىڭ مٶلشەرٸ دە تابىس پەن ەلەۋمەتتٸك اۋدارىمدارعا بايلانىستى ەسەپتەلەدٸ. مامىر ايىنىڭ باسىنداعى ورتاشا تٶلەم شامامەن 1,2 ملن تەڭگەنٸ قۇراعان.
وسى سومالاردى جەنە بالا تۋۋىنا بەرٸلەتٸن جەردەماقىنى قوسقاندا, جٷكتٸلٸك كەزەڭٸنەن باستاپ بالا بٸر جارىم جاسقا تولعانعا دەيٸن جۇمىس ٸستەيتٸن انانىڭ الۋى مٷمكٸن قولداۋ كٶلەمٸ شامامەن 2,9 ملن تەڭگەگە جەتەدٸ. دەگەنمەن ناقتى تٶلەم مٶلشەرٸ ەر وتباسىنىڭ تابىسىنا جەنە ەلەۋمەتتٸك اۋدارىمدارىنا بايلانىستى ٶزگەرەدٸ.
كٶرشٸ ەلدەردەگٸ جاعداي قانداي?
قازاقستان سيياقتى كٶرشٸ مەملەكەتتەردە دە بالا تۋعاننان كەيٸن وتباسىلارعا تٷرلٸ قولداۋ كٶرسەتٸلەدٸ. الايدا تٶلەمدەردٸڭ كٶلەمٸ مەن مەرزٸمٸ ەر ەلدە ەرتٷرلٸ.
قىرعىزستان
2026 جىلدىڭ شٸلدەسٸنەن باستاپ قىرعىزستاندا «بالا ىرىسى» باعدارلاماسى ٸسكە قوسىلدى. ونىڭ اياسىندا ەر بالاعا تۋعاننان باستاپ ٷش جاسقا دەيٸن اي سايىن 1200 سوم (شامامەن 6100 تەڭگە) تٶلەنەدٸ. بۇل كٶمەك وتباسىنىڭ تابىسىنا قاراماستان بەرٸلەدٸ.
ارمەنييا
ارمەنييادا بالا كٷتٸمٸنە بايلانىستى تٶلەم بالا ەكٸ جاسقا تولعانعا دەيٸن تٶلەنەدٸ. بالا كٷتٸمٸ دەمالىسىنداعى اتا-انا اي سايىن 37 500 درام (شامامەن 46,5 مىڭ تەڭگە), ال دەمالىستا ەمەس اتا-انا 31 600 درام (39,2 مىڭ تەڭگە) الادى.
ٶزبەكستان
ٶزبەكستاندا بالالارعا ارنالعان جەردەماقىلار نەگٸزٸنەن از قامتىلعان وتباسىلارعا باعىتتالعان. ٷش جاسقا دەيٸنگٸ بالا ٷشٸن بازالىق تٶلەم ايىنا 360 مىڭ سۋمدى (شامامەن 13,7 مىڭ تەڭگە) قۇرايدى. وتباسىنداعى بالالار سانىنا قاراي تٶلەم كٶلەمٸ ۇلعايادى.
ەزەربايجان
ەزەربايجاندا قولداۋ نەگٸزٸنەن بٸرجولعى تٶلەم ارقىلى جٷزەگە اسادى. بالا تۋعان كەزدە وتباسىعا 600 مانات (شامامەن 158,5 مىڭ تەڭگە) بەرٸلەدٸ. الايدا قازاقستانداعىداي ەمبەباپ اي سايىنعى بالا كٷتٸمٸ تٶلەمٸ قاراستىرىلماعان.
ساراپشى نە دەيدٸ?
ساراپشىنىڭ پٸكٸرٸنشە, قازاقستاندا بالا كٷتٸمٸنە بايلانىستى تٶلەمدەر جۇمىس ٸستەيتٸن جەنە جۇمىس ٸستەمەيتٸن اتا-انالار ٷشٸن قاراستىرىلعانىمەن, ولاردىڭ مٶلشەرٸندە ايتارلىقتاي ايىرماشىلىق بار.
جۇمىس ٸستەمەيتٸن اتا-انانىڭ الاتىن اي سايىنعى تٶلەمٸ رەسمي كٷنكٶرٸس مينيمۋمىنىڭ جارتىسىنا دا جەتپەيدٸ. ال جۇمىس ٸستەيتٸن اتا-انالار ٷشٸن تٶلەم كٶلەمٸ جوعارىراق, ٶيتكەنٸ ول جوعالعان تابىستىڭ بٸر بٶلٸگٸن ٶتەۋگە باعىتتالعان.
ساراپشى كٶرشٸ ەلدەردٸڭ تەجٸريبەسٸن مىسالعا كەلتٸرە وتىرىپ, قازاقستاندا بالا كٷتٸمٸ بويىنشا تٶلەمدەردٸ ٷش جاسقا دەيٸن ۇزارتۋ مەسەلەسٸن تالقىلاۋعا بولاتىنىن ايتادى. ونىڭ پٸكٸرٸنشە, بٸر جارىم جاستاعى بالاسى بار ەر اتا-انانىڭ جۇمىسقا بٸردەن ورالۋىنا مٷمكٸندٸك بولا بەرمەيدٸ, سەبەبٸ بالاباقشاداعى ورىن تاپشىلىعى نەمەسە بالاعا قارايتىن ادامنىڭ بولماۋى سيياقتى مەسەلەلەر تۋىندايدى.
ماتەريال «ازاماتتارعا ارنالعان ٷكٸمەت» مەملەكەتتٸك كورپوراتسيياسىنىڭ دەرەكتەرٸ نەگٸزٸندە دايىندالدى.
شەتەل ۆاليۋتالارىن تەڭگەگە شاققانداعى ەسەپ قازاقستان ۇلتتىق بانكٸنٸڭ 2026 جىلعى 23 قىركٷيەكتەگٸ باعامى بويىنشا جٷرگٸزٸلگەن.
