قازاقستاندا 2027 جىلدان باستاپ ميكرو جەنە شاعىن بيزنەستٸ تەكسەرۋگە ٷش جىلدىق موراتوريي ەنگٸزۋ ۇسىنىلدى. الايدا بۇل شارا كەسٸپكەرلەرگە تٷسەتٸن ەكٸمشٸلٸك جٷكتەمەنٸ قانشالىق ازايتادى? Qazaq Expert Club ساراپشىسى, قارجىگەر ۆەنەرا جانالينا باستامانىڭ تيٸمدٸلٸگٸ مەن ايىپپۇلدىڭ ٶسۋ سەبەپتەرٸن تٷسٸندٸردٸ, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
پرەزيدەنت 28 قازانداعى جولداۋىندا بيزنەسكە تٷسەتٸن ەكٸمشٸلٸك جٷكتەمە مەسەلەسٸن كٶتەردٸ. 2026 جىلدىڭ العاشقى جارتىسىندا جەكە كەسٸپكەرلەر جاساعان قۇقىقبۇزۋشىلىقتار سانى 34 پايىزعا ازايعانىمەن, سالىنعان ايىپپۇلدىڭ جالپى سوماسى شامامەن 11 پايىزعا ٶسكەن. سونىمەن قاتار, جوسپاردان تىس تەكسەرٸستەر سانى ونداعان ەسە ارتقان.
وسىعان بايلانىستى مەملەكەت باسشىسى 2027 جىلدان باستاپ ميكرو جەنە شاعىن بيزنەستٸ تەكسەرۋگە ٷش جىلدىق موراتوريي ەنگٸزۋ مٷمكٸندٸگٸن قاراستىرۋدى ۇسىندى.
قۇقىقبۇزۋشىلىق ازايسا دا, ايىپپۇل نەگە كٶبەيدٸ?
ۆەنەرا جانالينانىڭ ايتۋىنشا, ايىپپۇلداردىڭ جالپى سوماسى ٶسۋٸنە ايلىق ەسەپتٸك كٶرسەتكٸش (اەك) ۇلعايۋى ەسەر ەتكەن. 2025 جىلى اەك 3 932 تەڭگە بولسا, 2026 جىلى 4 325 تەڭگەگە جەتتٸ. مەسەلەن, 10 اەك مٶلشەرٸندەگٸ ايىپپۇل 39 320 تەڭگەدەن 43 250 تەڭگەگە دەيٸن ٶستٸ. الايدا ايىپپۇلدىڭ اەك بويىنشا بەلگٸلەنگەن مٶلشەرٸ ٶزگەرگەن جوق.
Finprom دەرەگٸنە سەيكەس 2026 جىلدىڭ العاشقى جارتىسىندا جەكە كەسٸپكەرلەرگە سالىنعان ايىپپۇلدىڭ جالپى سوماسى 10,8 پايىزعا ٶسٸپ, 2,86 ميلليارد تەڭگەدەن 3,17 ميلليارد تەڭگەگە جەتكەن.
ال بۇل سومانى شارتتى تٷردە 2025 جىلعى اەك مٶلشەرٸمەن قايتا ەسەپتەگەندە ٶسٸم نەبەرٸ 0,7 پايىز شاماسىندا بولادى. دەگەنمەن ساراپشى بارلىق ايىپپۇل اەك نەگٸزٸندە ەسەپتەلمەيتٸنٸن, سوندىقتان ونىڭ ناقتى ەسەرٸن دەل انىقتاۋ مٷمكٸن ەمەس ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
تاعى بٸر ماڭىزدى جايت - قۇقىقبۇزۋشىلىقتاردىڭ جالپى سانى 34 پايىزعا ازايعانىمەن, اقشالاي ايىپپۇل سالۋ جاعدايلارى شامامەن 2 پايىزعا كٶبەيٸپ, 24,5 مىڭعا جەتكەن. ال ەسكەرتۋ بەرۋ 51,9 مىڭنان 22,6 مىڭعا دەيٸن قىسقارعان.
نەتيجەسٸندە ەكٸمشٸلٸك جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلعان جەكە كەسٸپكەرلەر اراسىندا ايىپپۇل العانداردىڭ ٷلەسٸ 31,6 پايىزدان 52 پايىزعا دەيٸن ٶسكەن.
الايدا ساراپشى مۇنى كەسٸپكەرلەرگە بۇرىنعىدان جيٸ ايىپپۇل سالىنا باستادى دەپ بٸرجاقتى باعالاۋعا بولمايتىنىن ايتتى. سەبەبٸ قۇقىقبۇزۋشىلىقتاردىڭ قۇرىلىمى دا ٶزگەرگەن. مىسالى, سالىق ەسەپتٸلٸگٸ مەن جەكەلەگەن قۇجاتتاردى تاپسىرماۋعا قاتىستى قۇقىقبۇزۋشىلىقتار سانى شامامەن 26 مىڭنان 518 جاعدايعا دەيٸن ازايعان.
ايىپپۇل سوماسى ٶسۋٸنە ساۋدا جەنە قارجى سالاسى دا ايتارلىقتاي ەسەر ەتكەن. بۇل باعىتتا ايىپپۇلداردىڭ جالپى سوماسى 57,9 پايىزعا ارتىپ, 383 ميلليون تەڭگەدەن 605 ميلليون تەڭگەگە جەتكەن. سونىڭ ٸشٸندە الكوگول ٶنٸمدەرٸن ساتۋ تالاپتارىن بۇزعانى ٷشٸن سالىنعان ايىپپۇلدار 173,1 ميلليون تەڭگەگە كٶبەيگەن.
جاڭا موراتوريي قانشالىق تيٸمدٸ بولادى?
ۆەنەرا جانالينانىڭ پٸكٸرٸنشە, موراتورييدٸڭ تيٸمدٸلٸگٸن تەك تەكسەرٸستەر سانى قىسقارۋىمەن باعالاۋ جەتكٸلٸكسٸز. ەڭ باستىسى - كەسٸپكەرلەردٸڭ ەكٸمشٸلٸك تالاپتاردى ورىنداۋعا جۇمسايتىن ۋاقىتى مەن شىعىندارىن ازايتۋ.
ساراپشى مەملەكەتتٸك باقىلاۋ جٷيەسٸن تسيفرلاندىرۋمەن قاتار, ەكٸمشٸلٸك رەسٸمدەردٸ جەڭٸلدەتٸپ, بٸرٸن-بٸرٸ قايتالايتىن تالاپتاردى جويۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيدٸ.
سونداي-اق, ەلەۋلٸ زييان كەلتٸرمەگەن قۇقىقبۇزۋشىلىقتار ٷشٸن بٸردەن ايىپپۇل سالۋ تەرتٸبٸن قايتا قاراۋدى ۇسىنادى.
ۆەنەرا جانالينا موراتورييدٸڭ ناقتى نەتيجەسٸ كەسٸپكەرلەردٸڭ شىعىندارى مەن ۋاقىتىن ٷنەمدەۋدەن, بيزنەس قىزمەتٸن نەگٸزسٸز شەكتەۋ ازايۋىنان جەنە مەملەكەتتٸك رەتتەۋ تالاپتارىنىڭ تۇراقتىلىعىنان كٶرٸنۋگە تيٸس دەپ سانايدى.
