Qazaqstan Ekinshi dúniejúzilik soǵys ardagerlerine Jeńis kúnine orai TMD elderi arasyndaǵy eń joǵary birjolǵy tólemderdiń birin taǵaiyndamaq, dep habarlaidy dalanews.kz. Stan.kz-ke silteme jasap.
2026 jyly elimizde soǵys ardagerlerine shamamen 5 mln teńgege deiin birjolǵy kómek beriledi. Bul kórsetkish ózge postkeńestik eldermen salystyrǵanda birneshe ese joǵary. Mysaly, Ýkrainada tólem kólemi 11 myńnan 60,5 myń teńgege deiin ǵana bolsa, Belarýsta 715 myńnan 825 myń teńgege deiin belgilengen. Reseide bazalyq tólem shamamen 55 myń teńge deńgeiinde, óńirlik ústemaqylarmen birge 440 myń teńgege deiin jetýi múmkin. Al Ózbekstanda bul kórsetkish Qazaqstanǵa jaqyn – shamamen 4,4–4,5 mln teńge.
Ótken jyly, Jeńistiń 80 jyldyǵyna orai, tólem kólemderi arasynda aitarlyqtai aiyrmashylyq baiqalǵan. Qazaqstanda ardagerlerge 5 mln teńge tólense, Ózbekstanda shamamen 5,13 mln teńge berilip, eń joǵary kórsetkish tirkelgen. Basqa elderde bul soma áldeqaida tómen boldy. Mysaly, Tájikstanda shamamen 1,18 mln teńge, Moldovada 848 myń teńge, Belarýsta 783 myń teńge, Ázerbaijanda 750 myń teńge, Qyrǵyzstanda 585 myń teńge kóleminde tólengen. Reseide tólem shamamen 500 myń teńge bolyp, eń tómen kórsetkishterdiń biri retinde tirkeldi. Al Grýziiada ardagerlerge 384 myń teńge kóleminde kómek berilgen.
Sarapshylar Qazaqstandaǵy tólemniń joǵary bolýyn birneshe faktormen túsindiredi. Birinshiden, eldiń ekonomikalyq múmkindigi jáne áleýmettik saiasattaǵy basymdyqtary áser etedi. Ekinshiden, tiri qalǵan soǵys ardagerleriniń sany óte azaiǵan, bul árbir ardagerge beriletin qoldaýdy ulǵaitýǵa múmkindik beredi.
Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministrliginiń málimetinshe, 2026 jylǵy 1 aqpanda Qazaqstanda nebári 69 soǵys ardageri qalǵan. Al jalpy ardagerler sany 76 myńnan asady, onyń ishinde tyl eńbekkerleri men basqa da sanattaǵy azamattar bar.
Jyl basynan beri osy sanattaǵy azamattarǵa 1,5 mlrd teńge tólengen. Al jyl sońyna deiin ardagerlerdi qoldaýǵa respýblikalyq biýdjetten 17,7 mlrd teńge qarastyrylǵan.
Budan bólek, ai saiynǵy arnaiy memlekettik járdemaqylar da tólenedi. 2026 jyly onyń mólsheri mynadai:
- Ekinshi dúniejúzilik soǵys ardagerleri – 16 ailyq eseptik kórsetkish nemese 69 200 teńge
- Soǵys saldarynan múgedektikke teńestirilgen tulǵalar – 7,55 ailyq eseptik kórsetkish nemese 32 654 teńge
- Soǵys qatysýshylaryna teńestirilgender – 6,19 ailyq eseptik kórsetkish nemese 26 772 teńge
- Aýǵanstandaǵy urys qimyldaryna qatysqandar – 6,19 ailyq eseptik kórsetkish nemese 26 772 teńge
- Beibitshilik missiialaryna qatysqan áskeri qyzmetkerler – 4,8 ailyq eseptik kórsetkish nemese 20 760 teńge
- Tyl eńbekkerleri – 2,13 ailyq eseptik kórsetkish nemese 9 212 teńge
Ministrlik bul tólemderdiń barlyǵy respýblikalyq biýdjet esebinen tolyq kólemde qarjylandyrylatynyn atap ótti.
Sonymen qatar sońǵy jyldary Qazaqstanda Jeńis kúnine arnalǵan áskeri paradtar turaqty túrde ótkizilmei keledi. Bilik bul sheshimdi biýdjet qarajatyn únemdeý jáne resýrstardy basqa mańyzdy baǵyttarǵa bólý qajettiligimen túsindiredi. Tek byltyr Astanada áskeri parad uiymdastyrylyp, oǵan shamamen 2,5 mlrd teńge jumsalǵan.
«Bessmertnyi polk» aktsiiasyna resmi tyiym salynbaǵanymen, sońǵy jyldary bul sherý ótkizilmei keledi. Ádette bul aktsiia kezinde adamdar soǵysqa qatysqan týystarynyń sýretterin alyp, kóshege shyǵady.
Qorǵanys ministrligi áskeri paradtyń ornyna birqatar áskeri-patriottyq is-sharalar uiymdastyrylatynyn málimdedi. Atap aitqanda, ardagerlerge qurmet kórsetý, kontsertter, áskeri orkestrler sherýi, tehnika kórmeleri jáne ashyq esik kúnderi josparlanǵan.
Osylaisha, Qazaqstanda Jeńis kúni áskeri paradsyz ótse de, ardagerlerge kórsetiletin qarjylai qoldaý kólemi óńirdegi eń joǵary deńgeide qalyp otyr jáne bul eldiń áleýmettik saiasatynyń basym baǵyttarynyń biri retinde baǵalanyp otyr.
