قازاقستان ەكٸنشٸ دٷنيەجٷزٸلٸك سوعىس ارداگەرلەرٸنە جەڭٸس كٷنٸنە وراي تمد ەلدەرٸ اراسىنداعى ەڭ جوعارى بٸرجولعى تٶلەمدەردٸڭ بٸرٸن تاعايىنداماق, دەپ حابارلايدى dalanews.kz. Stan.kz-كە سٸلتەمە جاساپ.
2026 جىلى ەلٸمٸزدە سوعىس ارداگەرلەرٸنە شامامەن 5 ملن تەڭگەگە دەيٸن بٸرجولعى كٶمەك بەرٸلەدٸ. بۇل كٶرسەتكٸش ٶزگە پوستكەڭەستٸك ەلدەرمەن سالىستىرعاندا بٸرنەشە ەسە جوعارى. مىسالى, ۋكراينادا تٶلەم كٶلەمٸ 11 مىڭنان 60,5 مىڭ تەڭگەگە دەيٸن عانا بولسا, بەلارۋستا 715 مىڭنان 825 مىڭ تەڭگەگە دەيٸن بەلگٸلەنگەن. رەسەيدە بازالىق تٶلەم شامامەن 55 مىڭ تەڭگە دەڭگەيٸندە, ٶڭٸرلٸك ٷستەماقىلارمەن بٸرگە 440 مىڭ تەڭگەگە دەيٸن جەتۋٸ مٷمكٸن. ال ٶزبەكستاندا بۇل كٶرسەتكٸش قازاقستانعا جاقىن – شامامەن 4,4–4,5 ملن تەڭگە.
ٶتكەن جىلى, جەڭٸستٸڭ 80 جىلدىعىنا وراي, تٶلەم كٶلەمدەرٸ اراسىندا ايتارلىقتاي ايىرماشىلىق بايقالعان. قازاقستاندا ارداگەرلەرگە 5 ملن تەڭگە تٶلەنسە, ٶزبەكستاندا شامامەن 5,13 ملن تەڭگە بەرٸلٸپ, ەڭ جوعارى كٶرسەتكٸش تٸركەلگەن. باسقا ەلدەردە بۇل سوما ەلدەقايدا تٶمەن بولدى. مىسالى, تەجٸكستاندا شامامەن 1,18 ملن تەڭگە, مولدوۆادا 848 مىڭ تەڭگە, بەلارۋستا 783 مىڭ تەڭگە, ەزەربايجاندا 750 مىڭ تەڭگە, قىرعىزستاندا 585 مىڭ تەڭگە كٶلەمٸندە تٶلەنگەن. رەسەيدە تٶلەم شامامەن 500 مىڭ تەڭگە بولىپ, ەڭ تٶمەن كٶرسەتكٸشتەردٸڭ بٸرٸ رەتٸندە تٸركەلدٸ. ال گرۋزييادا ارداگەرلەرگە 384 مىڭ تەڭگە كٶلەمٸندە كٶمەك بەرٸلگەن.
ساراپشىلار قازاقستانداعى تٶلەمنٸڭ جوعارى بولۋىن بٸرنەشە فاكتورمەن تٷسٸندٸرەدٸ. بٸرٸنشٸدەن, ەلدٸڭ ەكونوميكالىق مٷمكٸندٸگٸ جەنە ەلەۋمەتتٸك ساياساتتاعى باسىمدىقتارى ەسەر ەتەدٸ. ەكٸنشٸدەن, تٸرٸ قالعان سوعىس ارداگەرلەرٸنٸڭ سانى ٶتە ازايعان, بۇل ەربٸر ارداگەرگە بەرٸلەتٸن قولداۋدى ۇلعايتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, 2026 جىلعى 1 اقپاندا قازاقستاندا نەبەرٸ 69 سوعىس ارداگەرٸ قالعان. ال جالپى ارداگەرلەر سانى 76 مىڭنان اسادى, ونىڭ ٸشٸندە تىل ەڭبەككەرلەرٸ مەن باسقا دا ساناتتاعى ازاماتتار بار.
جىل باسىنان بەرٸ وسى ساناتتاعى ازاماتتارعا 1,5 ملرد تەڭگە تٶلەنگەن. ال جىل سوڭىنا دەيٸن ارداگەرلەردٸ قولداۋعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 17,7 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان.
بۇدان بٶلەك, اي سايىنعى ارنايى مەملەكەتتٸك جەردەماقىلار دا تٶلەنەدٸ. 2026 جىلى ونىڭ مٶلشەرٸ مىناداي:
- ەكٸنشٸ دٷنيەجٷزٸلٸك سوعىس ارداگەرلەرٸ – 16 ايلىق ەسەپتٸك كٶرسەتكٸش نەمەسە 69 200 تەڭگە
- سوعىس سالدارىنان مٷگەدەكتٸككە تەڭەستٸرٸلگەن تۇلعالار – 7,55 ايلىق ەسەپتٸك كٶرسەتكٸش نەمەسە 32 654 تەڭگە
- سوعىس قاتىسۋشىلارىنا تەڭەستٸرٸلگەندەر – 6,19 ايلىق ەسەپتٸك كٶرسەتكٸش نەمەسە 26 772 تەڭگە
- اۋعانستانداعى ۇرىس قيمىلدارىنا قاتىسقاندار – 6,19 ايلىق ەسەپتٸك كٶرسەتكٸش نەمەسە 26 772 تەڭگە
- بەيبٸتشٸلٸك ميسسييالارىنا قاتىسقان ەسكەري قىزمەتكەرلەر – 4,8 ايلىق ەسەپتٸك كٶرسەتكٸش نەمەسە 20 760 تەڭگە
- تىل ەڭبەككەرلەرٸ – 2,13 ايلىق ەسەپتٸك كٶرسەتكٸش نەمەسە 9 212 تەڭگە
مينيسترلٸك بۇل تٶلەمدەردٸڭ بارلىعى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبٸنەن تولىق كٶلەمدە قارجىلاندىرىلاتىنىن اتاپ ٶتتٸ.
سونىمەن قاتار سوڭعى جىلدارى قازاقستاندا جەڭٸس كٷنٸنە ارنالعان ەسكەري پارادتار تۇراقتى تٷردە ٶتكٸزٸلمەي كەلەدٸ. بيلٸك بۇل شەشٸمدٸ بيۋدجەت قاراجاتىن ٷنەمدەۋ جەنە رەسۋرستاردى باسقا ماڭىزدى باعىتتارعا بٶلۋ قاجەتتٸلٸگٸمەن تٷسٸندٸرەدٸ. تەك بىلتىر استانادا ەسكەري پاراد ۇيىمداستىرىلىپ, وعان شامامەن 2,5 ملرد تەڭگە جۇمسالعان.
«بەسسمەرتنىي پولك» اكتسيياسىنا رەسمي تىيىم سالىنباعانىمەن, سوڭعى جىلدارى بۇل شەرۋ ٶتكٸزٸلمەي كەلەدٸ. ەدەتتە بۇل اكتسييا كەزٸندە ادامدار سوعىسقا قاتىسقان تۋىستارىنىڭ سۋرەتتەرٸن الىپ, كٶشەگە شىعادى.
قورعانىس مينيسترلٸگٸ ەسكەري پارادتىڭ ورنىنا بٸرقاتار ەسكەري-پاتريوتتىق ٸس-شارالار ۇيىمداستىرىلاتىنىن مەلٸمدەدٸ. اتاپ ايتقاندا, ارداگەرلەرگە قۇرمەت كٶرسەتۋ, كونتسەرتتەر, ەسكەري وركەسترلەر شەرۋٸ, تەحنيكا كٶرمەلەرٸ جەنە اشىق ەسٸك كٷندەرٸ جوسپارلانعان.
وسىلايشا, قازاقستاندا جەڭٸس كٷنٸ ەسكەري پارادسىز ٶتسە دە, ارداگەرلەرگە كٶرسەتٸلەتٸن قارجىلاي قولداۋ كٶلەمٸ ٶڭٸردەگٸ ەڭ جوعارى دەڭگەيدە قالىپ وتىر جەنە بۇل ەلدٸڭ ەلەۋمەتتٸك ساياساتىنىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ بٸرٸ رەتٸندە باعالانىپ وتىر.
