Qazaqstan 2025 jyly ýran óndirisin 11 paiyz arttyrdy

Qazaqstan 2025 jyly ýran óndirisin 11 paiyz arttyrdy
Foto: Dalanews, JI

Ulttyq atom kompaniiasy Qazatomónerkásip Qazaqstannyń 2025 jyly ýran óndirý kólemin 11%-ǵa ulǵaityp, 25 839 tonnaǵa jetkizgenin málimdedi. Bul kórsetkish 2024 jylǵy 23 270 tonnamen salystyrǵanda aitarlyqtai joǵary, dep habarlaidy Dalanews.kz.

Kompaniia málimetinshe, 2025 jyly óndiris kóleminiń ósýi óndiristik jospardyń ulǵaiýymen bailanysty.

"2025 jyly óndiris kólemi 2024 jylmen salystyrǵanda artty. Buǵan kompaniia bekitken óndiristik jospardyń ulǵaiýy sebep boldy", – delingen habarlamada.

Al 2026 jyly Qazaqstanda ýran óndirý kólemi 27,5 myń –29 myń tonna aralyǵynda bolady dep josparlanyp otyr.

Óndiris ósiminiń negizgi bóligi "Býdenovskoe" birlesken kásipornynyń jobalyq qýatqa kezeń-kezeńimen shyǵýymen túsindiriledi. Bul kásiporynnyń 2024–2026 jyldardaǵy 100% óndiris kólemi offteik-kelisimshart aiasynda aldyn ala rezervtelgen.

Qalǵan ýran óndirýshi kásiporyndardaǵy óndiris ósimi kompaniianyń qorlaryn qalyptastyrýǵa jáne qolaily deńgeide ustap turýǵa baǵyttalmaq. Kompaniianyń aitýynsha, mundai strategiialyq tásil tutynýshylar aldyndaǵy kelisimsharttyq mindettemelerdi úzdiksiz oryndaýǵa, sondai-aq suranys pen usynys arasyndaǵy teńgerimsizdik kúsheigen jaǵdaida qosymsha qun alýǵa múmkindik beredi.

2025 jyly kompaniialar toby boiynsha satylym kólemi de 11%-ǵa artyp, 18 495 tonnaǵa jetken. Ýrannyń ortasha satý baǵasy U₃O₈ fýntyna 65,10 dollar bolǵan. 2026 jylǵa arnalǵan satý jospary 19 500–20 500 tonna deńgeiinde belgilengen.

"Qazatomónerkásiptiń" negizgi aktsionerleri – Samuryq-Qazyna ulttyq ál-aýqat qory (75%), Qazaqstan Respýblikasy Qarjy ministrligi (12,01%) jáne Citibank, N.A. – New York (depozitarlyq qolhattardyń nominaldy ustaýshysy, 24,35%).

Úshinshi taraptardyń baǵalaýynsha, 2025 jyly spot-naryqtaǵy mámileler kólemi 55,3 mln fýnt U₃O₈ (shamamen 21 270 tonna ýran) boldy. Ortasha aptalyq baǵa 72,75 dollar/fýnt deńgeiinde qalyptasty. Bul 2024 jylǵy 36,75 mln fýnt (shamamen 14 135 tonna) jáne 86,28 dollar/fýnt baǵasymen salystyrǵanda, mámileler kóleminiń 50%-ǵa artqanyn kórsetedi. Baǵanyń 16%-ǵa tómendeýi 2024 jyldyń basyndaǵy joǵary baǵalarmen bailanysty, ol kezde AQSh Senatynda Resei iadrolyq otynyn importtaýǵa tyiym salý týraly zań jobasy talqylanǵan edi.

Kompaniia esebinde 2025 jyldyń qorytyndysy boiynsha uzaqmerzimdi kelisimsharttardaǵy ýran baǵasy 86,50 dollar/fýnt U₃O₈ bolǵany, bul ótken jylmen salystyrǵanda 7%-ǵa joǵary ekeni kórsetilgen. Uzaqmerzimdi mámilelerdiń jalpy kólemi 104 mln fýnt U₃O₈ (shamamen 40 myń tonna ýran) boldy. Bul 2024 jylǵy kórsetkishpen shamalas.

"Qazatomónerkásip" ýran tapshylyǵy 2030 jylǵa qarai-aq sezile bastaidy dep boljap otyr jáne osyǵan bailanysty jańa ken oryndaryn barlaý jumystaryn qolǵa alǵan.

Sarapshylardyń esepteýinshe, 2040 jylǵa qarai álemdik ýranǵa degen suranys eki esege artýy múmkin. Qazaqstan shamamen 300 myń tonna ýran qoryna ie, álemdik ýran óndirisiniń 40%-yn qamtamasyz etedi. Alaida elde ýrandy baiytý óndirisi jolǵa qoiylmaǵan.