«Qaýyn Fest» – Túrkistan oblysynyń berekesin pash etti
Búgin Jetisai aýdany, Jetisai qalasyndaǵy ortalyq saiabaqta "Qaýyn fest" oblystyq festivali ótti. Elbasymyzdyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhani jaǵyrýy» baǵdarlamasy aiasynda tuńǵysh ret ótkizilip otyrǵa festivalge oblysymyzdyń aýdandary men qalalarynan jáne elimizdiń ózge óńirlerinen de qonaqtar kelip qatysty.
Is-sharany Túrkistan oblysy ákimdiginiń tikelei bastamasymen əri qoldaýymen Maqtaaral jáne Jetisai aýdany ákimdikteri birlesip uiymdastyrdy.
Festivaldiń maqsaty – baqsha daqyldarynan óndiriletin ónim túrlerin kóbeitip, kásipkerlikti damytý, baqsha ónimderin, tereń óńdeýdi qolǵa alý jáne diqandardyń ózara tájiribe almasýyna jaǵdai jasaý. Eńbekshi qaýymnyń eńsesin kóterýge baǵyttalǵan festivaldiń ashylý saltanatynda Túrkistan oblysynyń ákimi Janseiit Túimebaev óńirdiń aýyl sharýashylyǵy salasynyń potentsiialy joǵary ekenine toqtaldy.
– Biz baqsha ónimderin tereń óńdeý salasyna mán bergenimiz jón. Osy maqsatta qaýyn men qarbyzdyń otany sanalatyn Jetisai jáne Maqtaaral aýdandarynda baqsha ónimderin tereń óńdeýmen ainalasytyn shaǵyn kásiporyndar men tsehtardy iske qosýymyz qajet. 2018 jyly Túrkistan oblysynda «Rýhani jańǵyrý» baǵdarlamasy aiasynda atqarylatyn jobalar men is-sharalar qaita qaralyp, ulttyq qundylyqtarymyzdy ulyqtaýǵa negizdelgen bolatyn. Sonyń nátijesinde biyldan bastap oblystyń ár aimaǵynda aýqymdy shara ótkizý jáne olardy dástúrge ainaldyrý qolǵa alyndy. Búgingi oblys tarihynda tuńǵysh ret ótkizilip otyrǵan «Qaýyn fest» oblystyq festivali sol igi bastamalardyń jalǵasy. Aldaǵy ýaqytta jyl saiyn tamyz aiynda «Qaýyn fest» festivalin, «Qaýynǵaq», «Qaýynda da qaýyn bar», «Qarbyzdy Ońtústikte darbyz deidi» siiaqty baiqaýlar men jármeńkeler uiymdastyramyz, – dedi oblys ákimi.
Jalpy Jetisai jáne Maqtaaral aýdandarynyń aýa-raiy baqsha daqylyn ósirýge tiimdi. Bul festivalge atalǵan aýdandarynan bólek, oblystyń ózge qala, aýdandarynan qaýyn-qarbyz egýmen ainalysatyn sharýalar jinaldy.
Olar qaýynnyń 27 túrinen 30 tonna kóleminde qaýyn ákeldi. Festival barysynda kelýshilerge karving jáne qaýyn-qarbyz kórmesi usynyldy.
Sondai-aq, shara aiasynda tosap daiyndaýshylar saiysy, «Eń úlken qaýyn», «Eń dámdi qarbyz», «Eń tátti tosap», «Eń úzdik baqsha ónimderin usynǵan aýyl ákimdigi» atty nominatsiialar boiynsha jarystar uiymdastyryp, bas júldege «temir tulpar» tartý etti. Sharaǵa Jetisai aýdanynyń 9 aýyl okrýgi ákimdigi men oblystyń 8 aýdan, qalalarynan baqsha daqyldaryn ósiretin iri sharýa qojalyqtary shaqyrylǵan.
Oblys diqandary ótken jyly 1250 myń tonna baqsha ónimderin óndirse, biyl 1330 tonna ónim jinalǵan. Ol ótken jylmen salystyrǵanda 80 myń tonnaǵa artqan. Onyń 771, 4 myń tonnasy qaýyn bolsa, 558,6 myń tonnasy -- qarbyz. Gektar túsimi 220 tsentnerdi quraǵan. Respýblikada ósirilgen qaýyn-qarbyzdyń 65 paiyzy Túrkistan oblysyna tiesili. Maqtaǵa qaraǵanda baqsha ónimderinen túsken tabys 5 esege kóp. Oblysta óndirilgen baqshanyń 44 paiyzy Maqtaaral men Jetisai aýdandarynynyń úlesinde. Degenmen, atalǵan daqyldardyń ónimin qaita óńdeý kásiporyndary az. Onyń ústine búginde qaýynqaq, qaýynqurt ázirleý sekildi dalalyq ádis-tásilder umyt bolyp bara jatyr. Biylǵy festival arqyly umytylǵan kásipter qaita jandanbaq.
Biyl túrkistandyq sharýalar jalpy 61,4 myń gektar jerge qaýyn men qarbyz ekken. Onyń ishinde baqsha daqyldaryn jinaýdan jyl saiyn rekordtyq kórsetkishke qol jetkizetin Jetisai men Maqtaaral aýdandarynda 19 500 gektarǵa qaýyn, 7 564 gektarǵa qarbyz egilgen. Túrkistan oblysynyń diqandary osy jyldyń 7 aiynda Resei, Belarýs, Latviia, Germaniia syndy elderge 80 myń tonnadan astam qaýyn-qarbyz eksporttady. Sonyń ishinde Resei memleketiniń naryǵyna 60 myń tonnadan astam baqsha daqyly shyǵarylǵan.
Festivalde qatysqan turǵyndar men qonaqtar dəmi til úiinen qaýynnan dəm tartyp, is-sharaǵa rizashylyqtaryn bildirdi.
Túrkistan oblysy ákiminiń baspasóz qyzmeti
