Belgili aqyn-dramatýrg Baqyt Bedelhan jýrnalist Qanat Tileýhanǵa bergen suhbatynda qazirgi qoǵamdaǵy áielderdiń róline qatysty daýly pikir aityp, áleýmettik jelide qyzý talqy týdyrdy, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Suhbat barysynda ol qazirgi zamannyń qundylyqtary men otbasylyq qatynastary týraly aita kele, áielderdiń “erkinsýine” psihologtardyń áseri bar ekenin atap ótti.
“Qatyn qutyrǵan zaman bolyp tur ǵoi. Al olardy kim qutyrtty? Psihologtar! Olar: “Sen erkektiń kúńi emessiń, eneń saǵan eshkim emes, atań saǵan eshkim emes. Olar seniń jumysyńa, otbasyńa aralaspasyn. Sen bul ómirge bir-aq ret kelesiń. Nege durys ómir súrmeisiń? Oiyń men janyń neni qalaidy – solai ómir súr” deidi. Al burynnan qara shańyraqty ustap turǵan áielder myna zamanda áreń júrgen kezde, rahattyń shynjyrynan bosaǵan it siiaqty, bári “gý” ete qaldy. Sonyń kesir-kesapaty tiip jatyr. “Men” degen egony milaryna egip tastady”, - dedi ol.
Aqynnyń aitýynsha, áielderdiń minez-qulyqtaryndaǵy ózgeriske qazirgi áleýmettik trendter men zańdar da sebep.
“Onyń ústine qazir bilik te soǵan múmkindik jasap berdi. Otbasylyq zań shyǵaryp, áielge urysqan, qol kótergen erkek jaýapqa tartylady. Boldy, olardy odan saiyn qutyrtty. Bul ne? Bul – qazaq otbasyn sanaly túrde qoldan oirandaý. Bul – otansúigishtikten tap-taza aiyrý, birlik pen yntymaqtyń tamyryna balta shabý.
Sondyqtan men qazir “áieldiń problemasy”, “otbasy qundylyqtary” dese ashýym keledi. Keide áleýmettik jelige qarap, “Móldir shyǵyp qalmasa eken, Badyqova shyǵyp qalmasa eken” dep otyramyn. Al olar aityp júrgen áńgimeler qarapaiym halyq úshin, aýylda, aýdanda, shet aimaqta júrgen adamdar úshin shaitanyn qozdyratyn áńgime bolyp tur”, - dedi ol.
Bedelhannyń bul oiy qoǵamda úlken rezonans týdyrdy. Birqatar tanymal tulǵa aqynnyń kózqarasyna qarsy pikir bildirip, sózin synǵa aldy.
Belgili jýrnalisterdiń syny
Jýrnalist Gúlbaný Ániiatqyzy Facebook paraqshasynda aqynnyń bul pikiri orynsyz ekenin atap ótti.
“Áiel qutyrdy” degen ne sóz? Óz quqyǵyn qorǵasa, qalaýyn istese qutyrǵan bolyp eseptele me? Nege “áielder qutyrdy” dei beresizder? Sosyn áieldiń qutyrýǵa quqy joq pa?”, — dep jazdy ol.
Jýrnalist Kámshat Tasbolat ta pikir qaldyryp, máseleniń tamyry tereńde ekenin aitty.
“Ókinishke qarai, “áiel qutyrdy” degen oi bizdiń patriarhaldy qoǵamdaǵy kóp erkekke tán oi, biliktegi sheneýnikten bastap aqyn-jazýshylar, malshylarǵa deiin solai oilaidy… Olai bolmaǵanda, Saltanattar, Ianalar ólmes edi. Oqyǵan, kózi ashyq erler ozady, al nadan, kókiregi biteý erkekter tozady”, — dedi ol.
Al jýrnalist Halima Tájiqul suhbattaǵy zańǵa qatysty túsindirmeni synǵa aldy.
“Respondentińiz ózi aitqan zańdy oqymaǵan eken, manipýliatsiia qurbanyna ainalypty. Respondent qateleskende suhbat alýshy ony túzep ótýge tiis edi. Olai etpegen siiaqty. Suhbatty kórgender aita jatar, eskertse”, — dep jazdy ol.
Qoldaýshylar da az emes
Sonymen qatar, áleýmettik jelide aqynnyń aitqanyn tolyq quptaǵandar da tabyldy. Keibir jeli qoldanýshylary: “100 paiyz quptaimyn”, “Durys aitqan”, “Aqyldy" áielderdiń aqylymen erli-zaiyptylardyń syilastyǵy, úlkendi qurmetteý, otbasyn saqtaý, balalaryna ákesi men anasy úlgi-ónege bolý degen qasietter joiylyp barady”, - dep pikir qaldyrǵan.
