Freedom Inside '26

Toqaev bes zańǵa qol qoidy: el basqarý júiesinde ne ózgeredi?

Toqaev bes zańǵa qol qoidy: el basqarý júiesinde ne ózgeredi?
Aqorda. Sýrette: Qasym-Jomart Toqaev

Prezident Qasym-Jomart Toqaev birqatar mańyzdy konstitýtsiialyq zańǵa qol qoidy. Qujattar prezident institýty, vitse-prezident laýazymy, Quryltai, Qazaqstan Halyq Keńesi, elorda mártebesi jáne ákimshilik-aýmaqtyq qurylym máselelerin qamtidy, dep habarlaidy dalanews.kz.

Prezident jáne vitse-prezident institýty

"Qazaqstan Respýblikasynyń Prezidenti týraly" konstitýtsiialyq zańda Memleket basshysynyń quqyqtyq mártebesi, ókilettikteri men qyzmet tártibi aiqyndalady. Qujattaǵy basty jańalyqtardyń biri – vitse-prezident institýtynyń engizilýi.

Zańǵa sáikes, vitse-prezident prezident belgilegen mindetterdi oryndaidy. Bul laýazym memlekettik basqarý júiesindegi jańa institýttardyń biri bolmaq.

Quryltaidyń mártebesi bekitildi

"Qazaqstan Respýblikasynyń Quryltaiy jáne onyń depýtattarynyń mártebesi týraly" konstitýtsiialyq zań Quryltaidyń qyzmetin, zań shyǵarý protsesindegi rólin jáne depýtattardyń quqyqtyq mártebesin naqtylaidy.

Quryltai zań shyǵarýshy bilikti júzege asyratyn eń joǵary ókildi organ retinde belgilenedi. Ol partiialyq tizim boiynsha sailanǵan 145 depýtattan turady. Depýtattardyń ókilettik merzimi – 5 jyl.

Quryltaidy depýtattar arasynan jasyryn daýys berý arqyly sailanatyn tóraǵa basqarady. Tóraǵa memlekettik tildi jetik meńgerýi tiis.

Quryltaidyń ókilettigine vitse-prezidentti, premer-ministrdi, Konstitýtsiialyq sot sýdialaryn, Ortalyq sailaý komissiiasy men Joǵary aýditorlyq palata múshelerin taǵaiyndaýǵa kelisim berý, sondai-aq prezident usynýy boiynsha Joǵarǵy sot sýdialaryn sailaý jáne qyzmetinen bosatý siiaqty mańyzdy fýnktsiialar kiredi.

Qazaqstan Halyq Keńesi qurylady

"Qazaqstan Halyq Keńesi týraly" konstitýtsiialyq zań jańa konsýltativtik organnyń quqyqtyq mártebesin, ókilettigin, qurylý tártibin jáne qyzmetin uiymdastyrý joldaryn aiqyndaidy.

Qazaqstan Halyq Keńesi jalpyhalyqtyq dialogty damytý jáne azamattyq qoǵamnyń ishki saiasatty qalyptastyrýǵa qatysýyn qamtamasyz etý maqsatynda qurylady. Keńes zańnamalyq bastama kóterýge jáne jalpyhalyqtyq referendým ótkizý týraly usynys engizýge quqyly bolady.

Halyq Keńesi Qazaqstan azamattarynan quralady. Onyń quramyna etnomádeni jáne qoǵamdyq birlestikterdiń, sondai-aq óńirlerdegi máslihattar men qoǵamdyq keńesterdiń ókilderi kiredi. Keńes múshelerin prezident bekitedi. Ókilettik merzimi – 4 jyl.

Astananyń mártebesi naqtylandy

"Qazaqstan Respýblikasy astanasynyń mártebesi týraly" konstitýtsiialyq zań elordaǵa qatysty qoǵamdyq qatynastardy retteidi. Qujatta astananyń quqyqtyq, ekonomikalyq jáne uiymdyq negizderi aiqyndalǵan.

Zańda máslihattyń, jergilikti ózin-ózi basqarý organynyń jáne qala ákimi basqaratyn jergilikti atqarýshy organnyń ókilettikteri naqty kórsetilgen.

Sonymen qatar qujat elordanyń biryńǵai sáýlettik kelbeti men dizain kodyna qoiylatyn talaptardy, infraqurylymdy damytý jáne qalanyń tirshiligin qamtamasyz etý salasyndaǵy uiymdardyń mindetterin belgileidi.

Ákimshilik-aýmaqtyq qurylym týraly zań

Prezident qol qoiǵan taǵy bir qujat ákimshilik-aýmaqtyq qurylym máselelerine arnalǵan. Bul zań ákimshilik-aýmaqtyq birlikterdi qurý jáne taratý, olardyń shekarasyn belgileý jáne ózgertý, ataý berý jáne qaita ataý tártibin retteidi.

Qujattyń negizgi maqsaty – tiimdi memlekettik basqarýdy qamtamasyz etý úshin eldiń aýmaqtyq uiymdastyrylýyn júieleý.

Osylaisha, Prezident qol qoiǵan zańdar memlekettik basqarý júiesindegi birqatar jańa institýttyń quqyqtyq negizin qalyptastyryp, eldiń saiasi-quqyqtyq qurylymyna ózgerister engizedi.