Qazaqstanda uzaqmerzimdi jobalardy qolǵa alyp, iri investitsiia jasaýǵa nietti sheteldik investorlardyń biri - qatarlyq alyp kompaniia Power International Holding (PIH) bolyp tabylady. Osy investorlardyń qadamy elimizdiń aldaǵy damý traektoriiasyn, ekonomikalyq bet alysy qandai baǵytta ekenin anyqtaýǵa múmkindik berip jatady. Osy turǵyda alyp qarastyrsaq, 19-dan astam elde jumys isteitin, ártaraptandyrylǵan qatarlyq holding Qazaqstanda energetikalyq saladaǵy bailanysty nyǵaityp qana qoimai, taza energiia, aqyldy infraqurylym jáne turaqty ýrbanistika syndy jańa baǵyttaǵy tyń bastamalarǵa túren salyp jatqanynyń kýási bolamyz, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Atap aitqanda, PIH toby "Samuryq-Energo" kompaniiasymen birlesip, Qyzylorda oblysynda 1 100 MVt qýattylyqtaǵy parogaz elektr stantsiiasyn (CCGT) salý jobasyn iske asyrýda. Sonymen qatar, "QazaqGaz" UQ" AQ jáne QR Energetika ministrligimen birlesip:
- jylyna 1 jáne 2,5 mlrd tekshe metr gaz óńdeitin eki zaýyttyń qurylysyn;
- jańa kompressorlyq stantsiia (KS-14) men Aqtóbe – Qostanai magistraldi gaz qubyrynyń damýyn;
- Beineý – Bozoi – Shymkent gaz qubyrynyń keńeiýin júzege asyrýda.
Rasynda, Qazaqstan taza energiiaǵa kóshýde batyl qadamdar jasaýǵa bet burǵan. QR Energetiak ministrliginiń málimetinshe, 2024 jyldyń toǵyz aiynda jańartylatyn kózderden elektr energiiasyn óndirý 2023 jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda 18 paiyzǵa ósti, al olardyń ulttyq energiia teńgerimindegi úlesi 6.67 paiyzdy quraidy. Bul úles alda atom energetikasyn damytýmen birneshe ese eselene túsedi dep kútiledi. Jalpy, Qazaqstannyń ekologiialyq taza energiiaǵa jahandyq kóshýdegi róli eldiń ekonomikalyq bailanystaryn keńeitýge jáne Ortalyq Aziiadaǵy óńirlik dinamikany ózgertýge múmkindik beredi. Sondyqtan bul sala alda da sheteldik investorlar úshin tartymdy bola túspek.
Sondai-aq Eýraziia tórinde tsifrlyq ekonomika jáne telekommýnikatsiia baǵytyndaǵy jańa alań qalyptasyp keledi. Onyń ishinde Qazaqstan birinshi bolyp qadamdar jasap, Eýraziiadaǵy asa iri tsifrlyq habqa ainalýdy alǵa maqsat etip otyrǵan jaiy bar. Qazaqstan onlain-servisterdiń sapasy boiynsha álemniń úzdik 10 eli jáne elektrondyq úkimettiń damý deńgeii boiynsha 20 eldiń qataryna enedi. Elimizdegi barlyq tranzaktsiialardyń 90%-dan astamy qolma-qol aqshasyz júrgiziledi. Elektrondy kommertsiia jaqsy damýda. Jýyrda elimizge sýperkompiýter ákelindi. Data-ortalyqtar qurylýda. Astana Hub innovatsiialyq ekojúiesi, AIem.ai jasandy intellekt ortalyǵy bar. Munda álemdik IT-indýstriia ókildikteriniń keńselerin ashý úshin kelissózder júrgizilýde. Mine, Qazaqstannyń osy órshil damý maqsatyna bás tigip otyrǵan sheteldik kompaniialardyń biri - taǵy PIH kompaniiasy. Olar energetikadan bólek, telekommýnikatsiia sektoryna da investitsiia salýda. Altel jáne Tele2 Kazakhstan operatorlaryn satyp alý arqyly tsifrlyq infraqurylymdy jańǵyrtyp, el boiynsha internetke teń qoljetimdilik pen tsifrlyq inkliýzivtilikti qamtamasyz etýdi kózdep otyr. Osylaisha qatalyq kompaniia halyqaralyq "Astana Hub" IT-startaptar parkiniń bazasyna da tirkeldi. Óitkeni PIH uialy bailanys qana emes, onymen bailanysty infraqurylymdyq aktivterdi de damytýdy josparlap otyr: munaralar, data-ortalyqtar, talshyqty-optikalyq jeliler. Munymen toqtap qalmai, alda kompaniia 5G-ge investitsiia salý, AI jáne IoT bazasynda sheshimderdi engizý, Qazaqstanda PowerMind platformasyn damytý, sondai-aq Tsifrlyq saýattylyq pen kiberqaýipsizdikti arttyrý jónindegi memlekettik baǵdarlamalarǵa qatysýǵa basymdyq bermek.
"Power International Holding" jobalary Qazaqstan úshin asa mańyzdy salalardy qamtidy. Gazdy qaita óńdeý infraqurylymy – energetikalyq qaýipsizdikke, telekommýnikatsiia – eldiń tsifrlanýyna úles qosady. Al densaýlyq saqtaý, IT jáne taý-ken metallýrgiia salasyndaǵy josparlar – tehnologiia transferi men ónerkásiptik kooperatsiiany tereńdetýge múmkindik ashady. Qazaqstan bul bastamalardyń tiimdi júzege asýyna jan-jaqty qoldaý kórsetýge daiyn", – dedi 2025 jyly 16 mamyrda qatarlyq kompaniianyń Qazaqstandaǵy tóraǵasy - basqarýshy direktory Amer Mahasenmen kezdesken Syrtqy ister ministriniń orynbasary Álibek Qýantyrov.
Iá, qatarlyq kompaniia taý-ken óndirisi, aýyl sharýashylyǵy jáne densaýlyq saqtaý salalaryndaǵy jobalardy qarastyryp, Qazaqstannyń ulttyq basymdyqtaryna jaýap beretin investitsiialyq seriktestikke ashyq ekenin de jetkizip otyr.
"Qazaqstan naryǵyna shyǵý — PIH úshin tek geografiialyq keńeiý emes. Bul — eldiń bolashaǵyna degen senim men turaqty qundylyq qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan mindettememizdiń kórinisi. Biz infraqurylymǵa, adam kapitalyna jáne ornyqty keleshekke investitsiia sala otyryp, óńirlik energetikalyq bailanysty nyǵaitýǵa úles qosýǵa daiynbyz", — dedi qatarlyq kompaniianyń Qazaqstandaǵy tóraǵasy - basqarýshy direktory Amer Mahasen 2025 jyly 30 mamyrda elordada ótken Astana International Forum – 2025 sharasy barysynda.
Investitsiia bul tek aqshalai tabys qana emes, bútin salanyń jańasha jańǵyrýyn bildire alady. Iaǵni, ol kez kelgen el úshin jańa bir qujattardy, zańnamalyq ózgeristerdi de qabyldaýdy qajet etýi múmkin. Joǵaryda atalǵan forýmda Amer Mahasen myrzaǵa: "Óńirge investitsiia tartý úshin qandai ózgerister qajet" degen saýal qoiyldy.
"Power International Holding siiaqty halyqaralyq kompaniia atynan men bul óńirde úlken áleýet bar ekenin kórip otyrmyn. Geografiialyq ornalasýy, bai resýrstary jáne jańǵyrýǵa baǵyttalǵan ulttyq saiasat – basty artyqshylyqtar", - dedi ol.
Degenmen, investorlardyń senimin arttyryp, olardyń belsendiligin kúsheitý úshin, Mahasen myrza mynandai birneshe mańyzdy baǵytqa nazar aýdarý qajettigin aitady:
Birinshiden, quqyqtyq jáne normativtik aiqyndyqty kúsheitý.
Qazaqstan investitsiialyq ahýaldy jaqsartý boiynsha eleýli qadamdar jasady. Alaida sheteldik kompaniialar zańnyń ústemdigi men turaqty quqyq qoldaný máselesin jii kóteredi. Zańdardyń barlyǵyna birdei, ashyq qoldanylýy – investorlar senimin edáýir arttyrady.
Ekinshiden, adami kapital men infraqurylymǵa investitsiia salý. Bilikti kadrlar men zamanaýi kólik-logistika júiesin damytý óńirdiń investitsiialyq tartymdylyǵyn arttyrady.
Úshinshiden, ásirese jergilikti óndiristi qoldaityn salalar úshin salyq júktemesin tómendetý.
Tómen salyqtar jańa óndiristik jobalardy yntalandyryp qana qoimai, investitsiialyq tabystylyqty arttyrady — bul uzaq merzimdi sheteldik qatysý úshin sheshýshi faktor.
Tórtinshiden, importqa táýeldilikti azaityp, jergilikti óndiristi belsendi qoldaý.
Ishki qun tizbegin nyǵaitý syrtqy táýekelderdi tómendetedi, ekonomikalyq egemendikti arttyrady jáne turaqty investitsiialyq orta qalyptastyrady.
Onyń aitýynsha, osy baǵyttarǵa basymdyq berý arqyly óńir uzaq merzimdi kapital úshin senimdi jáne tartymdy alańǵa ainala alady.
Aita ketsek, 2024 jyldyń 6 jeltoqsanynda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Qatarǵa resmi sapary barysynda Power International Holding kompaniiasynyń ieleri Mýataz Ál-Haiat pen Ramez Ál-Haiatpen de kezdesken bolatyn. Sol kezde Prezident Qazaqstan Úkimeti tarapynan qatarlyq investorǵa qolaily jaǵdai jasalatynyn rastap, barlyq jumysty joǵary standarttarǵa sai nátijeli oryndaýdyń mańyzyn atap ótken edi.
Power International Holding (PIH) — energetika, qurylys, telekommýnikatsiia, densaýlyq saqtaý, aýyl sharýashylyǵy jáne jyljymaityn múlik siiaqty salalarda jumys isteitin úzdik katarlyq konglomerat. Qazaqstandaǵy qyzmetin UCC Holding enshiles qurylymy arqyly júzege asyrady.
PIH aktivinde 400-den astam kompaniia, 19 eldegi 65 000-nan astam qyzmetkeri bar. Top óziniń aýqymdylyǵymen, ikemdiligimen jáne turaqty qundylyqty qurýǵa degen adaldyǵymen tanymal. Jahandyq Forbes málimetteri boiynsha, PIH kapitaly boiynsha 100 eń iri arab otbasylyq kompaniialar reitinginde 12-shi orynda tur.
