AQSh pen Iran kezekti soqqy almasýdan keiin Qatarda ótetin kezdesýge deiin bir-birine shabýyl jasamaýǵa ýaǵdalasty. Kelissóz 30 maýsymǵa josparlanǵan. Onda Ormýz buǵazy arqyly keme qatynasyn qalpyna keltirý máselesi talqylanbaq, dep habarlaidy dalanews.kz.
Axios basylymynyń Vashingtondaǵy derekkózine súiengen DW agenttiginiń habarlaýynsha, taraptar Qatardaǵy kezdesý ótkenge deiin áskeri áreketterdi toqtata turýǵa kelisken. Negizgi maqsat – álemdik munai tasymaly úshin asa mańyzdy sanalatyn Ormýz buǵazyndaǵy erkin keme qatynasyn qaita jandandyrý.
Qazir buǵaz ishinara ǵana ashyq. Iran kemelerden óz baǵytyn eldiń áskeri basshylyǵymen aldyn ala kelisýdi talap etip otyr. Sonymen qatar Tegeran Batys elderine buǵazdy minalardan tolyq tazartýǵa ázirge ruqsat bermegen. Osyǵan bailanysty sý aidynyndaǵy qozǵalys eki tar baǵytpen ǵana shektelgen.
AQSh prezidenti Donald Tramp buǵaz tolyq ashylatynyn málimdegenimen, qazirgi tasymal kólemi AQSh pen Izraildiń Iranǵa qarsy áskeri áreketteri bastalǵanǵa deiingi deńgeidiń jartysyna da jetpei otyr.
Jaqynda atysty toqtatý rejimine qaramastan, 26-27 maýsym kúnderi AQSh pen Iran arasynda aýqymdy soqqy almasý boldy. Vashingtonnyń málimetinshe, Iran eki kún ishinde buǵaz arqyly ótken eki kommertsiialyq kemege shabýyl jasaǵan. Buǵan jaýap retinde AQSh Irannyń jaǵalaýdaǵy birneshe áskeri nysanyn atqylady.
Tegeran óz áreketin kemelerdiń Islam revoliýtsiiasy saqshylar korpýsymen kelisilgen baǵyttan aýytqýymen túsindirdi. Al AQSh shabýylyn Irannyń Ormýz buǵazyndaǵy baqylaýyn álsiretýge baǵyttalǵan áreket dep baǵalady.
Keiin Iran kúshteri AQSh-tyń Kýveit pen Bahreindegi áskeri bazalaryna soqqy jasady. The Wall Street Journal málimetinshe, Bahreindegi áskeri nysandardyń biri edáýir zaqymdanǵan.
Osy oqiǵalardan keiin eki tarap ta atysty toqtatý rejiminen shyǵýy múmkin ekenin eskertti. Buǵan deiin kelisim 8 sáýirden bastap kúshine engenimen, AQSh ta, Iran da ony birneshe ret buzǵan.
Bitim týraly ýaǵdalastyq munai naryǵyna da áser etti. Investorlar birneshe ai boiy Ormýz buǵazynyń tolyq ashylýyn kútip kelgen. AQSh pen Iran 17 maýsymda «ózara túsinistik týraly memorandýmǵa» qol qoiǵanyn jariialaǵannan keiin munai fiýchersteri arzandai bastady.
24 maýsymda Brent markaly munai baǵasy barreline 73,22 dollarǵa deiin tústi. Bul AQSh pen Izraildiń Iranǵa qarsy soqqylarynan burynǵy deńgeige jaqyn kórsetkish boldy. Sol kúni WTI markaly munai barreline 69,87 dollardan saýdalandy.
Degenmen AQSh pen Iran arasyndaǵy qazirgi kelisim túpkilikti bitim emes. Memorandýmǵa sáikes, taraptar 60 kún ishinde birqatar kúrdeli másele boiynsha ortaq sheshimge kelýi kerek. Olardyń qatarynda Irannyń iadrolyq baǵdarlamasy, AQSh áskerleriniń kórshi elderden shyǵarylýy jáne Tegerannyń Ormýz buǵazy arqyly ótetin kemelerden aqy alý máselesi bar.
Ázirge bul baǵyttaǵy kelissózderde naqty ilgerileý bolǵany týraly resmi aqparat jariialanǵan joq.
