اقش پەن يران كەزەكتٸ سوققى الماسۋدان كەيٸن قاتاردا ٶتەتٸن كەزدەسۋگە دەيٸن بٸر-بٸرٸنە شابۋىل جاساماۋعا ۋاعدالاستى. كەلٸسسٶز 30 ماۋسىمعا جوسپارلانعان. وندا ورمۋز بۇعازى ارقىلى كەمە قاتىناسىن قالپىنا كەلتٸرۋ مەسەلەسٸ تالقىلانباق, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
Axios باسىلىمىنىڭ ۆاشينگتونداعى دەرەككٶزٸنە سٷيەنگەن DW اگەنتتٸگٸنٸڭ حابارلاۋىنشا, تاراپتار قاتارداعى كەزدەسۋ ٶتكەنگە دەيٸن ەسكەري ەرەكەتتەردٸ توقتاتا تۇرۋعا كەلٸسكەن. نەگٸزگٸ ماقسات – ەلەمدٸك مۇناي تاسىمالى ٷشٸن اسا ماڭىزدى سانالاتىن ورمۋز بۇعازىنداعى ەركٸن كەمە قاتىناسىن قايتا جانداندىرۋ.
قازٸر بۇعاز ٸشٸنارا عانا اشىق. يران كەمەلەردەن ٶز باعىتىن ەلدٸڭ ەسكەري باسشىلىعىمەن الدىن الا كەلٸسۋدٸ تالاپ ەتٸپ وتىر. سونىمەن قاتار تەگەران باتىس ەلدەرٸنە بۇعازدى مينالاردان تولىق تازارتۋعا ەزٸرگە رۇقسات بەرمەگەن. وسىعان بايلانىستى سۋ ايدىنىنداعى قوزعالىس ەكٸ تار باعىتپەن عانا شەكتەلگەن.
اقش پرەزيدەنتٸ دونالد ترامپ بۇعاز تولىق اشىلاتىنىن مەلٸمدەگەنٸمەن, قازٸرگٸ تاسىمال كٶلەمٸ اقش پەن يزرايلدٸڭ يرانعا قارسى ەسكەري ەرەكەتتەرٸ باستالعانعا دەيٸنگٸ دەڭگەيدٸڭ جارتىسىنا دا جەتپەي وتىر.
جاقىندا اتىستى توقتاتۋ رەجيمٸنە قاراماستان, 26-27 ماۋسىم كٷندەرٸ اقش پەن يران اراسىندا اۋقىمدى سوققى الماسۋ بولدى. ۆاشينگتوننىڭ مەلٸمەتٸنشە, يران ەكٸ كٷن ٸشٸندە بۇعاز ارقىلى ٶتكەن ەكٸ كوممەرتسييالىق كەمەگە شابۋىل جاساعان. بۇعان جاۋاپ رەتٸندە اقش يراننىڭ جاعالاۋداعى بٸرنەشە ەسكەري نىسانىن اتقىلادى.
تەگەران ٶز ەرەكەتٸن كەمەلەردٸڭ يسلام رەۆوليۋتسيياسى ساقشىلار كورپۋسىمەن كەلٸسٸلگەن باعىتتان اۋىتقۋىمەن تٷسٸندٸردٸ. ال اقش شابۋىلىن يراننىڭ ورمۋز بۇعازىنداعى باقىلاۋىن ەلسٸرەتۋگە باعىتتالعان ەرەكەت دەپ باعالادى.
كەيٸن يران كٷشتەرٸ اقش-تىڭ كۋۆەيت پەن باحرەيندەگٸ ەسكەري بازالارىنا سوققى جاسادى. The Wall Street Journal مەلٸمەتٸنشە, باحرەيندەگٸ ەسكەري نىسانداردىڭ بٸرٸ ەدەۋٸر زاقىمدانعان.
وسى وقيعالاردان كەيٸن ەكٸ تاراپ تا اتىستى توقتاتۋ رەجيمٸنەن شىعۋى مٷمكٸن ەكەنٸن ەسكەرتتٸ. بۇعان دەيٸن كەلٸسٸم 8 سەۋٸردەن باستاپ كٷشٸنە ەنگەنٸمەن, اقش تا, يران دا ونى بٸرنەشە رەت بۇزعان.
بٸتٸم تۋرالى ۋاعدالاستىق مۇناي نارىعىنا دا ەسەر ەتتٸ. ينۆەستورلار بٸرنەشە اي بويى ورمۋز بۇعازىنىڭ تولىق اشىلۋىن كٷتٸپ كەلگەن. اقش پەن يران 17 ماۋسىمدا «ٶزارا تٷسٸنٸستٸك تۋرالى مەموراندۋمعا» قول قويعانىن جارييالاعاننان كەيٸن مۇناي فيۋچەرستەرٸ ارزانداي باستادى.
24 ماۋسىمدا Brent ماركالى مۇناي باعاسى باررەلٸنە 73,22 دوللارعا دەيٸن تٷستٸ. بۇل اقش پەن يزرايلدٸڭ يرانعا قارسى سوققىلارىنان بۇرىنعى دەڭگەيگە جاقىن كٶرسەتكٸش بولدى. سول كٷنٸ WTI ماركالى مۇناي باررەلٸنە 69,87 دوللاردان ساۋدالاندى.
دەگەنمەن اقش پەن يران اراسىنداعى قازٸرگٸ كەلٸسٸم تٷپكٸلٸكتٸ بٸتٸم ەمەس. مەموراندۋمعا سەيكەس, تاراپتار 60 كٷن ٸشٸندە بٸرقاتار كٷردەلٸ مەسەلە بويىنشا ورتاق شەشٸمگە كەلۋٸ كەرەك. ولاردىڭ قاتارىندا يراننىڭ يادرولىق باعدارلاماسى, اقش ەسكەرلەرٸنٸڭ كٶرشٸ ەلدەردەن شىعارىلۋى جەنە تەگەراننىڭ ورمۋز بۇعازى ارقىلى ٶتەتٸن كەمەلەردەن اقى الۋ مەسەلەسٸ بار.
ەزٸرگە بۇل باعىتتاعى كەلٸسسٶزدەردە ناقتى ٸلگەرٸلەۋ بولعانى تۋرالى رەسمي اقپارات جارييالانعان جوق.
