Prokýrorlardyń ótinishhattary negizinde 1083 adamdar qamaýdan bosatylǵan
Quqyq qorǵaý organdarymen qylmysqa qatysýshylardy anyqtaý, kináli tulǵalardy jazaǵa tartý, sondai-aq qoǵamdyq qaýipsizdikti tolyq qalpyna keltirýge baǵyttalǵan qajetti sharalar qoldanýda. Osy rette zardap shekken adamdar men biznes obektilerine qatysty oqiǵalardy tergeýge erekshe nazar bólingenin aitýymyz kerek.
– Qazir jedel tergeý toptarymen 819 qylmystyq ister tergelýde, onyń ishinde 45-i terrorizm aktilerimen, 36-y jappai tártipsizdikpen, 15-i adam óltirý derekteri bar. Sonymen qatar, urlyq, tonaý, qarýdy jymqyrý, bilik ókiline qatysty kúsh qoldaný faktilerimen qylmystyq ister de tergelýde. Bul ister boiynsha 970 kúdiktiler qamaýǵa alynyp, olardyń ishinde 182-si sottyń sanktsiiasymen kúzetpen ustaýǵa alynǵan, 29-na qatysty úiqamaqta ustaý túrindegi bultartpaý sharalary qoldanylǵan, – dedi Eldos Qilymjanov.
464 adamdar terrorizm jáne jappai tártipsizdik isteri boiynsha ustalyndy.
Budan basqa, 226 tulǵalar urlyq, 60-sy qarýdy zańsyz saqtaý, 39-y qarýlardy jymqyrý, 25-i buzaqylyq, 21 tonaý derekterimen qamaýǵa alynǵany málim boldy.
Basqa da qylmystyq ister boiynsha ustalynǵan adamdar bar. Osy jerde túsindirip ótken jón bolar, bir qylmystyq is boiynsha birneshe adam, iaǵni sybailas qatysýshylar bolýy múmkin. Bul derekter áli de túpkilikti emes. Olar prokýratýramen ustaý negizderin tekserý jáne sottarda qamaýǵa alý isteriniń qaralý nátijesine bailanysty.
– 29 ustalǵan tulǵalar boiynsha sottarmen qamaýǵa alýǵa bas tartylǵan, olar qazir bosatyldy. Prokýrorlar qamaýǵa alynǵandardyń ustaý mekemelerin kúndelikti tekserýde. Biz, adamdardy ustaýǵa negizder bolmaýyna bailanysty 96 adamdy ýaqytsha ustaý izoliatorlarynan bosattyq. Prokýrorlar Almaty qalasynyń ýaqytsha ustaý izoliatoryn tekserý kezinde, 73 dene jaraqattary bar adamdardy anyqtady. Olardyń ishinde úsheýine qatysty burtartpa sharalary ózgertildi, olar qazir bostandyqta. Bizdiń nusqaýmen ustalǵandardyń arasynda 29 oq jaraqat alǵandar qalalyq aýrýhanaralǵa jatqyzyldy. Qamaýǵa alynǵan 41 adamnyń jaraqattardyń aýyrlyǵyna bailanysty tikelei i zoliatorda em alýda, – dedi Bas prokýratýranyń birinshi qyzmet bastyǵynyń orynbasary.
Osy rette Bas prokýratýranyń ókili qatygezdikpen qaraý, sondai-aq meditsinalyq kómekti kórsetpeý yqtimal jaǵdailaryn táýelsiz tekserý maqsatynda Adam quqytary jónindegi ýákili jáne basqa da adam quqyqtaryn qorǵaý uiymdaryna ustaý mekemelerine kirýge ruqsat berilgenin jetkizdi. Budan basqa, Respýblikalyq advokattar alqasymen birlese, ýaqytyly bilikti zań kómegin kórsetý jáne qorǵaýshylardyń mekemelerge kirý máseleleri sheshildi.
Búginge, prokýratýra organdaryna azaptaý jáne politsiia qyzmetkerleriniń tergeý barysynda azamattardyń quqyqtaryn buzý derekteri boiynsha 91 shaǵymdar tústi.
– Ár shaǵymǵa shara qoldanýdamyz. 19 aryzdarda kórsetilgen zańbuzýshylyqtar rastalmady, al 56-sy boiynsha tekserýler júrgizilýde. Sondai-aq, keibir jaǵdailarda azamattardyń quqyqtaryn buzý rastaldy. Aitalyq, 12 qańtarda Almaty qalasynyń prokýratýrasymen zańsyz qamaýda otyrǵan 24 qala turǵyndary bosatyldy. Bul faktilermen arnaiy prokýrormen tergeý júrgizilýde. Sonymen qatar, ustalǵandarǵa qatysty adam ólimi, azaptaý, bilikti asyra qoldaný derekterimen qylmystyq ister tergelýde. Respýblika boiynsha osyndai 16 qylmystyq is bastaldy, – dedi.
Arnaiy jáne quqyq qorǵaý organdary qyzmetkerleriniń zańsyz áreketterine jedel shara qoldaný maqsatynda, elimizdiń barlyq óńirlerinde arnaiy mobildi toptar qurylǵan-dy. Osy maqsatpen, «prokuror.gov.kz» resmi saitynda oblystyq jáne Bas prokýratýranyń senimdi telefondary jariialanǵan.
****
El Prezidentimizdiń aýyrlatatyn mán-jailar bolmaǵanda, jazalardy jeńildetý týraly tapsyrmasyna sáikes kelesi jumystar atqaryldy.
Jalpy sottarmen, qańtardaǵy oqiǵalarmen 9213 ákimshilik ister qaraldy.
Sottar, shyn nietpen ókiný jáne jeńildetetin mán-jailardyń bolýyn eskerip, 4561 tulǵalarǵa qatysty eskertý jasaýmen shekteldi.
Prokýrorlardyń ótinishhattarymen 1083 adamdar qamaýdan bosatyldy, 490 aiyppul jazalary eskertýge aýystyryldy, 386 ákimshilik isteri quqyqbuzýshylyq quramynyń bolmaýyna bailanysty tolyǵymen qysqartyldy.
Qazirgi ýaqytta, 362 adam ákimshilik qamaqqa alynyp, 1245 tulǵalarǵa qatysty aiyppul qoldanyldy.
Sonymen birge, prokýrorlardyń ákimshilik jazalardy jeńildetý týraly 298 ótinishhattary sottardyń qaralýynda.
Osyǵan uqsas jumystardy, onsha aýyr emes jáne aýyrlyǵy ortasha qylmystyq ister boiynsha júrgizemiz.
****
Azamattardyń «STOPTERRORISM.KZ» resmi saityna joldanǵan beine jazbalary, oqiǵalardyń mán-jailaryn anyqtaýǵa eleýli kómek kórsetýde. (bul sait 12 qańtarda iske qosylǵan bolatyn).
Qazirgi ýaqytta, 1500-den astam aqparattar túsip, olar tergeýshilermen tolyq zerdelenýde.
Osy saitty qoldaný arqyly, Almaty qalalyq ákimshiliginiń aldynda oryn alǵan jappai tártipsizdikke qatysqan tulǵalardy anyqtadyq.
Osy kezdi paidalana otyra, nemqurailyq kórsetken azamattardyń kómegine, Bas prokýratýra alǵysyn bildiredi.
Esterińizge sala keteiin, bul sait anonimdi, iaǵni aqparat joldaǵan adamdardyń ieleri eshkimge aitylmaidy. Aqparattar tek qylmystyq isterdiń tergelýinde qoldanylady.
