Almatyda 11 memlekettik emes uiymdar men qaýymdastyqtar ózara bas qosyp, «tiimsiz tiymdardyń ziianyn» talqylap, dóńgelek ústel ótkizdi. Olardy memleketti jailap bara jatqan «ár nársege tiym salǵyshtyq popýlizmi» alańdatyp otyr. Qazir kóp jaǵdaida depýtattar, úkimet músheleri pen ministrlik qyzmetkerleri máseleni zerttep, onyń naqty sebep-saldaryn anyqtaýdyń ornyna, jalpy tiym salyp tastaýǵa áýes bolyp barady.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev óziniń kásipkerlermen kezdesýinde «Kásipkerler «shaǵymdanýshy» nemese «qoldaýǵa muqtaj» rólinde kórinbei, memlekettik apparattyń teńquqyly seriktesine ainalýǵa tiis. Jeke kapitaldy qorǵaý deńgeiiniń osaldyǵy, memlekettiń ekonomikaǵa shamadan tys aralasýy, baǵanyń naryqqa qaishy jolmen belgilenýi jáne shamadan tys retteý tetikteri – biznesti tolǵandyratyn máseleler munymen bitpeidi», - dep, atap kórsetken bolatyn.
Dóńgelek ústelde málim bolǵandai, «Tastau.qaz» qaýymdastyǵy jariialaǵan «Jumys istemeitin tiymdarǵa qarsy» Petitsiia 100 myńnan astam qol jinaǵan. Demek, ziiandy temekini tastap, veipke kóshken 100 myńnan astam eresek qazaqstandyq azamat óziniń pozitsiiasyn bildirip otyr degen sóz. Al onymen sanaspaýǵa bolmaidy.
[caption id="attachment_92724" align="alignnone" width="1280"]
Petitsiianyń 100 myńnan astam qol jinaýyna bailanysty, búgingi dóńgelek ústelde «Tastau.qaz» qaýymdastyǵynyń negizin qalaýshy, qoǵam belsendisi Tatiana Fominova Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń atyna arnaiy úndeý jariialady.
Úndeýde qoǵamnyń esh tiimsiz, jumys istemeitin tiymdardan sharshaǵany aitylady. Sondyqtan osyndai úrdisti toqtatý úshin arnaiy zań qabyldanýy kerek. Barlyǵyna jappai tiym sala bergennen kóri, ony tiimdi retteýge bolady. Qazirdiń ózinde densaýlyq kodeksine sai, temeki uiymdary dúken sórelerinde ashyq jatpaidy jáne 21-den jas adamdarǵa satylmaidy. Veipterdi de osyǵan sáikestendirip sertifikattaý kerek. Jáne eresek adam veipti tutyna ma, qandai veip tutynady, ony tek ózi sheshýi tiis.
«Kalian jaǵdaiy siiaqty, veipke jappai tiym salý kóleńkeli naryqtyń paida bolýyna alyp keledi. Onda esh sertifikattalmaǵan, tekserilmegen, qoldan jasalǵan ýly veipter paida bolýy múmkin. Kerisinshe, tiisti qaýymdastyqtarmen birlese otyryp, memleket bul naryqta naqty tártip ornata alady. Máselen, Jańa Zelandiia, Ulybritaniia, Kanada elderi veipti dástúrli temekige qarsy qural retinde kórinip otyr. Iaǵni, adamǵa temekini qoidyra almasa, onyń aǵzasyna meiilinshe az ziianyn tigizetin qurylǵylarǵa aýystyrýdy qup kóredi».
Dóńgelek ústelge jinalǵan 11 úkimettik emes uiym men qaýymdastyq ókilderi atalǵan Úndeýdi qoldap, oǵan qol qoidy. Endi qujat Memleket basshysyna, Premer-Ministrge, jáne Parlament palatalarynyń spikerlerine jiberiletin bolady.
Sonymen birge, dóńgelek ústel barysynda Densaýlyq saqtaý ministrliginiń jumysyna da kóp syn aityldy. Jinalǵandardyń aitýynsha, ministrlik satýshylarmen jáne turǵyndarmen profilaktikalyq jumys júrgizýdiń ornyna jaýapkershilikti Ishki ister ministrligine júktep otyr.
«Kalashnikov avtomaty áskerde 18 jasta beriledi, keibir jaǵdailarda 16 jasta úilenýge bolady, al temekini 21 jasqa deiin shekteý – problemany basqa iyqqa aýdaryp bergenmen teń. Esterińizde bolsa, 1980 jyldary alkogolge qarsy naýqan boldy, sonyń saldarynan KSRO-da toksikologiia bólimsheleri tolyp ketkeni dárigerlerdiń esinde. Sol kezde adamdar sýrrogat spirtimen ýlanǵan», – dedi «Densaýlyq» birlestiginiń tóraiymy Baqyt Túmenova.
Ol sondai-aq basshylar aýysa bergendikten sheshimder qabyldaýda sabaqtastyq joqtyǵyn eske saldy. Ministrler men orynbasar aýysa beredi de, jańalary ketkender úshin jaýap bermeidi.
[caption id="attachment_92727" align="alignnone" width="2048"]
«QazAlkoTabak» qaýymdastyǵynyń basshysy alty aida 3 myń saýda núktesine túsindirý jumystaryn júrgizgenin aitty. Dúkenderge eriktiler júrgizgen reidterden keiin olardyń 80%-y kámeletke tolmaǵandarǵa temeki men alkogol ónimderin satýdy toqtatqan.
Al temekini tutyný naryǵynyń operatorlary qaýymdastyǵynyń tóraǵasy Malika Tshai bir rettik suiyq veipter ainalymyn qatań baqylaýdy jaqtady. Ol veipterdi jetkizýge tyiym salý, ónimderdi tek mamandandyrylǵan dúkenderde satýdy, ónimniń eń tómengi baǵasyn 8 myń teńgege deiin kóterýdi jáne kámeletke tolmaǵandarǵa satý boiynsha baiaǵydan beri jumys isteitin zańdardy qatań saqtaýdy usyndy.
