Óz qyzmetin tolyq atqarmaityn qyzmetkerge qalai jalaqy tóleisiz?

Óz qyzmetin tolyq atqarmaityn qyzmetkerge qalai jalaqy tóleisiz?
Áli kúnge eshbir jumys berýshi tarap qyzmetkerlerinen Qazaq Eliniń memleket tili – qazaq tilin bilýdi talap etpeidi. Memlekettik til bilmei-aq memlekettik qyzmetker bola alatyn elde, qazaq tilin bilmese de óz jumysyn dóńgelek ainaldyra alatynyna senetindei. Biraq solar, qazaq tilin bilmeitin qyzmetkeriniń ózine tiesili jumysty tolyq atqarmaitynyn bile me eken?

Ýniversitette qazaq tilin bilmeitin muǵalimder ózderi jasaýǵa tiisti qazaq tilindegi qaǵazdardy qazaq tildi muǵalimderge jasap berýin ótinip júretinin kózimiz kúnde kórip júr. Tipti keibir orystildi ustazdar oryssha jazylǵan oqýlyqtaryn óziniń stýdentterine aýdartyp jatady. Odan qandai sapaly oqýlyq shyǵady. Tapsyrmany, mindetti oryndaýdyń mundai soraqy túri tek bizdiń elde ǵana bar shyǵar... Al jeke kásip oryndarynda she?

Keshe telefon nómirimdi qaita qalpyna keltirý úshin Activ ortalyǵyna barǵanmyn. Talondaǵy nómirim arqyly shaqyrǵan terezege baryp, ne jumyspen kelgenimdi qazaq tilinde aita bastap edim, menedjer "orys tilinde aitýyńyzǵa bola ma?" dep surady. Men joq dep jaýap berip edim, kúte turyńyz dep júgirip ketti. Bir ýaqytta kelip meni basqa terezedegi qazaq jigitke ertip bardy. Qazaq jigit meniń jumysymdy jasap jatqanda, ol jigit qabyldaýǵa tiisti adam kelip maǵan renjidi. Mine, qazaq tilin bilmeitin qyzmetker meniń ýaqytymdy zaia etti osylai. Óz jumysyn ózge áriptesine jasatty. Taǵy bir tutynýshysyn kúttirip qoidy. Demek, qazaq tilin bilmeitin qyzmetker kásip orynnyń ózi istemegen jumysyna eńbekaqy alady, sonymen birge jumys ónimdiligine keri áserin tigizedi. Endeshe, kez kelgen kásip iesi óz jumys ónimdiligin arttyram dese, qyzmetkerinen qazaq tilin bilýdi talap etýi kerek. Óitkeni, elimizde qazaq tiline suranys kún sanap artýda. Qandai da bir jumysta qazaq tilinde qyzmet kórsetýdi talap etetin azamattardyń sany kóbeimese, azaimaidy. Osyny árbir jumys berýshi tarap jaqsy túsinetin kezi keldi.

Jeke menshik kásip oryndarǵa, árine, tabys kerek. Óz tabysy úshin qyzmetkerinen memekettik tildi talap eter kúni alys emes. Olarǵa artyq shyǵyn eshqashan kerek emes. Joǵaryda muǵalimder týraly aittym. Muǵalimderden rektor, prorektorlar talap ete ala ma? Árine, joq. Óitkeni olardyń ózderiniń qazaq tilin biletini shamaly. Olardan memleket memlekettik tildi bilýdi talap etip jatpaǵan soń, olar da óz qyzmetkerlerinen talap etpeidi. Prorektor, rektorlar memlekettiń qyzmetkeri. Al qazaq tilin bilmeitin qyzmetker joǵarydaǵydai óz mindetin tolyq atqarmaidy degen sóz. Memleket ózine tolyq qandy jumys jasamaityn qyzmetkerine artyq jalaqy bermeý úshin, óz qyzmetkerlerinen memlekettik tildi bilýin talap etýi kerek. Jeke kásip oryndar siiaqty, memleket te óz jumys ónimdiligin arttyrýdy oilaityn kezi keldi.

Turdybek Qurmethan