"Reseige emes, AQSh-qa qonýy múmkin edi": Gagaringe qatysty el bilmeitin úsh qupiia konverttiń syry ashyldy

"Reseige emes, AQSh-qa qonýy múmkin edi": Gagaringe qatysty el bilmeitin úsh qupiia konverttiń syry ashyldy
Rolls Press/Popperfoto via Getty Images/Getty Images. Sýrette: Iýrii Gagarin

1961 jyldyń 12 sáýiri adamzat tarihyndaǵy eń mańyzdy kúnderdiń biri bolyp qaldy. Dál osy kúni Iýrii Gagarin alǵash ret ǵaryshqa ushyp, búkil álemge tanyldy. Bul oqiǵa ǵarysh dáýiriniń bastalýyna jol ashty, dep habarlaidy dalanews.kz.

Málimetterge sáikes, ushý bastapqyda josparǵa sai ótken. Alaida 67-minýtta tejeý júiesi iske qosylǵan kezde tehnikalyq aqaý baiqalǵan. Júie qajetti deńgeide qýat bermei, eseptelgen kórsetkishten tómen bolǵan.

Sonyń saldarynan ǵarysh kemesi jetkilikti túrde baiaýlamai, baǵyty ózgergen. Atmosferanyń tyǵyz qabatyna engen kezde "Vostok" kemesi baqylaýsyz ainala bastaǵan.

Sol sátte Gagarin qatty júktemeni sezinip, kemeniń syrtqy bóliginiń janyp jatqanyn kórgen. Ol efir arqyly:

"Men janyp baramyn, qosh bolyńdar, joldastar", – degen habar jibergen.

Keiin bul qubylys atmosferaǵa ený kezinde bolatyn qalypty protsess ekeni anyqtalǵan.

Málimetterde Gagarinniń jerge katapýlt arqyly sátti qonǵany aitylady. Degenmen ushý barysynda 11 túrli tótenshe jaǵdai tirkelgen.

Ǵaryshkerdiń aman-esen oralýy múmkin bolmai qalsa nemese ol basqa el aýmaǵyna túsip qalsa degen qaýip te qarastyrylǵan. Sol sebepti arnaiy josparlar daiyndalyp, halyqaralyq deńgeide áreket etý tetikteri oilastyrylǵan.

Sol kezeńde keńestik tarap aldyn ala úsh qupiia konvert ázirlegen:

  • Birinshi konvert – Gagarinniń sapary sátti aiaqtalǵan jaǵdaida jariialanatyn quttyqtaý mátini
  • Ekinshi konvert – eger ǵaryshker qaza tapsa, qaiǵyly habar men aza tutý týraly málimdeme
  • Úshinshi konvert – eger ol basqa memleket aýmaǵyna qonsa, halyqaralyq kómek suraý týraly úndeý

Baqytyna qarai, tek birinshi konvertti ashýǵa týra keldi. Gagarin aman-esen jerge oralyp, adamzat tarihyndaǵy alǵashqy ǵaryshker retinde álemge tanyldy.