– Qara topyraqty aimaq sharýalary dala jumystaryn qalai tyndyryp jatyr?
– Biyl Narynqol óńiri turǵyndary úshin qýanyshty jyl boldy. Jyl basynda óńirdegi sharýa qojalyqtarynyń jetekshilerimen kezdesip, kartoptyń jańa sortymen jumys jasasaq degen bastama kótergen bolatynbyz. Nátijesinde kartop alqaby 50 gektarǵa ulǵaidy. Ótken jyly Gollandiiadan ákelingen joǵary sortty «Santa» tuqymy 70 gektarǵa sebilse, biyl on eselenip, 700 gektarǵa sebildi.
– Aýdanda kartop egý isiniń belsendiliginiń kúrt artýynyń sebebi nede?
– Biyl intensivti tehnologiialar men jańa tehnikalardyń kelýi arqyly ónimdilik kólemi birshama arta tústi. Oǵan sebep, jańa túlegen aýdanǵa ótken jyly oblys ákimi Amandyq Batalovtyń qoldaýymen 500 mln teńge bólinip, aýyl sharýashylyq tehnikalaryn satyp alǵan edi. Budan bólek, servistik ortalyqtar qurylyp, sharýalar bir-birine septesken. Sóitip, sharýalar bir jaǵadan bas, bir jeńnen qol shyǵaryp, eńbek ónimdiligi artyp otyr. Sáikesinshe, jańadan satyp alynǵan 27 traktor sharapatyn tigizdi. Burynǵy traktorlarda 80 attyń kúshi bolsa, jańa traktorlarda 92 attyń kúshi bar. Alynǵan tehnikalardyń arqasynda egý naýqanyn erte bittik.
– Tekes aýylyndaǵy Baiynqol sharýa qojalyǵynyń kartop alqaby teńiz deńgeiinen shamamen 2 myń metr biiktikte ornalasqan. Al topyraǵynda tabiǵi qum bolǵandyqtan jańbyr jaýǵanda nemese sýarǵanda topyraqtary birigip, tuqymdy qysyp qalmaidy. Ári budan shyqqan ónimdi eki jylǵa deiin qoimada saqtaýǵa bolady. Ónimniń basty kepili qara topyraq pen sapaly tuqym ǵana emes, qýatty tehnika men zamanaýi tehnologiia. Sondyqtan da qunary mol, asa dámdi bul kartop Jetisý jeriniń biregei brendine ainalǵan.
– Aldaǵy josparlaryńyz...
– Bereri mol kartoppen jumys jasaýǵa árkim nietti. Onyń ústine sharýa qojalyqtarymyzdyń da jaiy jaqsy. Áleýeti joǵary. Sharýalary myǵym. Ótken jyly 70 gektarǵa egilgen gollandiialyq tuqymnan 2100 tonna ónim jinalǵan. Sol sapaly tuqym sharýalarǵa teńdei taratylyp berildi. Aldaǵy ýaqytta aýdan jaýaptylary osy elitalyq kartop alqabyn 4 jarym myń gektarǵa keńeitsek degen niette. Sóitip, Almaty oblysynyń atalmysh ónimge suranysyn tolyqtai qanaǵattandyrmaqpyz.
Aita ketý kerek, jalpy aýdanda 17 sharýa qojalyǵy men 3 servistik ortalyǵy jumys isteidi. Sonymen qatar jańa tehnikalardyń kelýiniń arqasynda 120 adam jumyspen qamtylyp otyr.
Baljan Qairatqyzy, Almaty oblysy.
