Taiaý Shyǵystaǵy qaqtyǵysty beibit jolmen retteýge baǵyttalǵan kelissózder álemdik naryqtaǵy munai baǵasynyń tómendeýine áser etti. Alaida óńirde shabýyldardyń jalǵasýy jaǵdaidyń jaqyn arada turaqtalatynyna kúmán týǵyzyp otyr, dep habarlaidy dalanews.kz.
Reuters agenttiginiń málimetinshe, 27 qazandaǵy saýda qorytyndysy boiynsha Brent markaly munaidyń jeltoqsan aiyndaǵy fiýchersteri 0,57 paiyz arzandap, barreline 115,15 dollar boldy. Al amerikalyq West Texas Intermediate (WTI) munaiynyń baǵasy 0,43 paiyz tómendep, 101,32 dollardy qurady.
Munaidyń arzandaýyna AQSh pen Izraildiń Iranǵa qarsy soǵysyn toqtatýǵa baǵyttalǵan diplomatiialyq áreketter sebep boldy. Degenmen baǵa áli de joǵary deńgeide qalyp otyr. Atap aitqanda, Brent munaiynyń quny sońǵy alty aidaǵy eń joǵary kórsetkishterge jaqyn.
Tegerandaǵy kelissózder
26 qazanda Saýd Arabiiasy, Túrkiia jáne Pákistan ókilderi Tegeranǵa baryp, Iran biligimen kelissóz júrgizdi. Kezdesýde Taiaý Shyǵystaǵy shielenisti báseńdetý, áskeri qaqtyǵystyń odan ári órshýine jol bermeý jáne óńirdegi qaýipsizdikti qamtamasyz etý máseleleri talqylandy.
Saýd Arabiiasy tarapynyń málimdeýinshe, sapardyń basty maqsaty taraptar arasyndaǵy diplomatiialyq bailanysty saqtap, kelissózderdi jalǵastyrýǵa jaǵdai jasaý bolǵan.
Al Irannyń memlekettik aqparat quraldary tórt eldiń beibitshilik pen qaýipsizdik salasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaitýǵa keliskenin habarlady.
Bul jańalyq munai naryǵyna da áser etti. Qaqtyǵysty kelissóz arqyly toqtatý múmkindigi paida bolǵan soń, investorlardyń munai jetkizilimine qatysty alańdaýshylyǵy birshama seiildi. Sonyń nátijesinde álemdik naryqta munai baǵasy tómendei bastady.
Saýd Arabiiasyna jasalǵan shabýyldar jaǵdaidy kúrdelendirdi
Degenmen diplomatiialyq kelissózder óńirdegi qaýip-qaterdi tolyq seiilte alǵan joq. Iranmen bailanysy bar hýsitterdiń Saýd Arabiiasyna qaita shabýyl jasaýy Taiaý Shyǵystaǵy jaǵdaidyń áli de kúrdeli ekenin kórsetti.
Reuters málimetinshe, qazan aiynda Ormýz buǵazy men oǵan jaqyn teńiz joldarynda saýda kemelerine jasalǵan shabýyldar jiilegen. Teńizdegi qaýipsizdikke qatysty oqiǵalardy tirkeitin Vashingtondaǵy taldaý ortalyǵynyń derekterine súiensek, bul ai 2017 jyldan bergi eń kúrdeli kezeńderdiń biri bolǵan.
Mundai jaǵdai munai tasymalyna qaýip tóndirip qana qoimai, álemdik naryqtaǵy baǵanyń turaqsyzdyǵyn kúsheitýi múmkin.
Munai baǵasy aldaǵy ýaqytta qalai ózgerýi múmkin?
Taiaý Shyǵystaǵy jaǵdaidyń álemdik munai naryǵyna áseri zor. Óitkeni óńirde ornalasqan Ormýz buǵazy munai men gaz tasymaldaityn asa mańyzdy teńiz joldarynyń biri sanalady.
Aqpan aiynda áskeri qaqtyǵys bastalǵanǵa deiin álemdik energiia jetkiziliminiń shamamen besten bir bóligi osy buǵaz arqyly ótken.
Sondyqtan mundaǵy keme qatynasynyń buzylýy munai tasymalyn qiyndatyp, halyqaralyq naryqtaǵy baǵanyń ósýine ákelýi múmkin.
Qazir álemdik naryqtaǵy jaǵdai eki faktorǵa táýeldi bolyp otyr. Bir jaǵynan, Tegerandaǵy kelissózder qaqtyǵysty beibit jolmen sheshýge úmit uialatsa, ekinshi jaǵynan, jalǵasyp jatqan shabýyldar munai jetkizilimine qaýip tóndirýde.
Eger diplomatiialyq kelissózder nátijeli bolyp, óńirdegi shielenis báseńdese, munai baǵasy odan ári tómendeýi múmkin. Al áskeri qaqtyǵys qaita kúsheise, álemdik naryqta munaidyń qymbattaý qaýpi saqtalady.
