Таяу Шығыстағы қақтығысты бейбіт жолмен реттеуге бағытталған келіссөздер әлемдік нарықтағы мұнай бағасының төмендеуіне әсер етті. Алайда өңірде шабуылдардың жалғасуы жағдайдың жақын арада тұрақталатынына күмән туғызып отыр, деп хабарлайды dalanews.kz.
Reuters агенттігінің мәліметінше, 27 қазандағы сауда қорытындысы бойынша Brent маркалы мұнайдың желтоқсан айындағы фьючерстері 0,57 пайыз арзандап, барреліне 115,15 доллар болды. Ал америкалық West Texas Intermediate (WTI) мұнайының бағасы 0,43 пайыз төмендеп, 101,32 долларды құрады.
Мұнайдың арзандауына АҚШ пен Израильдің Иранға қарсы соғысын тоқтатуға бағытталған дипломатиялық әрекеттер себеп болды. Дегенмен баға әлі де жоғары деңгейде қалып отыр. Атап айтқанда, Brent мұнайының құны соңғы алты айдағы ең жоғары көрсеткіштерге жақын.
Тегерандағы келіссөздер
26 қазанда Сауд Арабиясы, Түркия және Пәкістан өкілдері Тегеранға барып, Иран билігімен келіссөз жүргізді. Кездесуде Таяу Шығыстағы шиеленісті бәсеңдету, әскери қақтығыстың одан әрі өршуіне жол бермеу және өңірдегі қауіпсіздікті қамтамасыз ету мәселелері талқыланды.
Сауд Арабиясы тарапының мәлімдеуінше, сапардың басты мақсаты тараптар арасындағы дипломатиялық байланысты сақтап, келіссөздерді жалғастыруға жағдай жасау болған.
Ал Иранның мемлекеттік ақпарат құралдары төрт елдің бейбітшілік пен қауіпсіздік саласындағы ынтымақтастықты нығайтуға келіскенін хабарлады.
Бұл жаңалық мұнай нарығына да әсер етті. Қақтығысты келіссөз арқылы тоқтату мүмкіндігі пайда болған соң, инвесторлардың мұнай жеткізіліміне қатысты алаңдаушылығы біршама сейілді. Соның нәтижесінде әлемдік нарықта мұнай бағасы төмендей бастады.
Сауд Арабиясына жасалған шабуылдар жағдайды күрделендірді
Дегенмен дипломатиялық келіссөздер өңірдегі қауіп-қатерді толық сейілте алған жоқ. Иранмен байланысы бар хуситтердің Сауд Арабиясына қайта шабуыл жасауы Таяу Шығыстағы жағдайдың әлі де күрделі екенін көрсетті.
Reuters мәліметінше, қазан айында Ормуз бұғазы мен оған жақын теңіз жолдарында сауда кемелеріне жасалған шабуылдар жиілеген. Теңіздегі қауіпсіздікке қатысты оқиғаларды тіркейтін Вашингтондағы талдау орталығының деректеріне сүйенсек, бұл ай 2017 жылдан бергі ең күрделі кезеңдердің бірі болған.
Мұндай жағдай мұнай тасымалына қауіп төндіріп қана қоймай, әлемдік нарықтағы бағаның тұрақсыздығын күшейтуі мүмкін.
Мұнай бағасы алдағы уақытта қалай өзгеруі мүмкін?
Таяу Шығыстағы жағдайдың әлемдік мұнай нарығына әсері зор. Өйткені өңірде орналасқан Ормуз бұғазы мұнай мен газ тасымалдайтын аса маңызды теңіз жолдарының бірі саналады.
Ақпан айында әскери қақтығыс басталғанға дейін әлемдік энергия жеткізілімінің шамамен бестен бір бөлігі осы бұғаз арқылы өткен.
Сондықтан мұндағы кеме қатынасының бұзылуы мұнай тасымалын қиындатып, халықаралық нарықтағы бағаның өсуіне әкелуі мүмкін.
Қазір әлемдік нарықтағы жағдай екі факторға тәуелді болып отыр. Бір жағынан, Тегерандағы келіссөздер қақтығысты бейбіт жолмен шешуге үміт ұялатса, екінші жағынан, жалғасып жатқан шабуылдар мұнай жеткізіліміне қауіп төндіруде.
Егер дипломатиялық келіссөздер нәтижелі болып, өңірдегі шиеленіс бәсеңдесе, мұнай бағасы одан әрі төмендеуі мүмкін. Ал әскери қақтығыс қайта күшейсе, әлемдік нарықта мұнайдың қымбаттау қаупі сақталады.
