Keiingi ýaqytta Semeide jaǵa ustatarlyq jaǵdailar jiilep ketti. Jańa jyl qarsańynda jas muǵalim shyrsha bezendiremin dep biikten qulap, aýyr jaraqat alsa, kúni keshe bir top jasóspirim tómengi synyp oqýshysyna álimjettik kórsetkeni belgili boldy. Belgili ustaz, Qazbilim jobasynyń avtory Aiatjan Ahmetjanuly atalǵan jaǵdaiǵa bailanysty pikir bildirip, máseleniń túp-tamyry tereńde jatqanyn aitty, dep habarlaidy Dalanews.kz.
“Men ol jerden eshteńe kútpedim. Sebebi qala ákimi men bilim bólimi basshysynyń muǵalimge álimjettik jasaýynan muǵalim shyrshadan ushyp ketip, jaralandy emes pe? Dál sondailar toqtaǵanda ǵana oqýshylar arasyndaǵy álimjettik te toqtaýy múmkin”, - deidi ol.
Onyń aitýynsha, qoǵamdaǵy qatygezdik pen zorlyq-zombylyq eresekterdiń bir-birine kórsetetin qarym-qatynasynan bastaý alady.
“Aýyrlaý shyǵar. Biraq agressiia agressiiany týdyrady. Ákimshiliktiń muǵalimge kórsetken agressiiasy — muǵalimniń oqýshyǵa agressiiasyn týdyrady. Muǵalim men ata-ananyń balaǵa kórsetken agressiiasy — olardyń júregin qataityp, bir-birine agressiiasyn týdyrady.
Úiinde ata-anasy balasynyń kózinshe boqtyq sózdi erkin qoldanyp, aýyr sózder aitatyn bolsa, bala úshin bul qalypty jaǵdaiǵa ainalady. Mundai ortada ósken bala boqtaýdy da, tóbelesti de, álimjettikti de qalypty qubylys retinde qabyldaidy. Óitkeni balapan uiada ne kórse, ushqanda sony iledi”, — dep qosty ol.
Ustaz bul oqiǵanyń qoǵamdy dúr silkindirgenimen, shyn máninde jabýly kúiinde qalyp jatqan jaǵdailardyń áldeqaida kóp ekenin aitty.
“Semeidegi jaǵdai jaǵany ustatyp, qoǵamdy dúr silkindirdi. Tipti oqýshy emes, kádimgi qylmyskerler arasynda da ondai qatygezdik bolmas. Biraq bul — ashyqqa shyǵyp, jelige taraǵan jaǵdai. Al el ishinde aitylmai qalǵan oqiǵalar qanshama?
Sebebi nede?
Nege bundai oqiǵalar jiilep ketti?
Sebebi qoǵamda qatygezdik kóp. Ótirik kóp, alaiaqtyq kóp. Jemqorlyq, urlyq-qarlyq, sybailastyq. Otbasyndaǵy áńgime de, adamdar ortasyndaǵy áńgime de — osy. Ónegeli áńgime, úlgi alar oqiǵa tym az, azdyń óziniń násihaty joq.
Al, jamandyqtyń jarnamasy kóp, daqpyrty qalyń, shýy qatty.
Al ónegeni qalai kórsetemiz?
Tipti qazir ádebiet te, kino da, óner de adam tárbieleýge umtylmaý kerek. Onyń missiiasy ana-myna deitinder kóbeidi. Endi kim, ne tárbieleidi bul urpaqty?
Al, tárbieniń oshaǵy otbasy men mekteptegi tárbieni aitsaq, kózdi biraz syǵymdaýǵa, ashynyp ah urýǵa týra keledi”, — deidi ol.
Ahmetjanulynyń pikirinshe, oqýshynyń úsh tiregi – otbasy, mektep jáne qoǵam – ulttyq qundylyqtarǵa súiene otyryp, tárbieni kúsheitýi qajet.
“Qoǵamdaǵy ár adam óskindi tárbieleýshi!
Ulttyq qundylyq, ulttyq tárbie júieden ulttyq mektep kerek!
Aiǵai salǵym keledi!”, — dep sózin túiindedi ol.
Aita keteiik, buǵan deiin Semeide bir top jasóspirim 6-synyp oqýshysyn jabylyp tepkiniń astyna alǵan edi. Sonymen qatar ony qorlap, músheqap úrletip, videoǵa túsirgen.
Qazir politsiia bolǵan oqiǵa boiynsha qylmystyq is qozǵady.
Osy jaǵdaiǵa bailanysty mektep direktory jumystan bosatyldy.
Al álimjettik kórsetken balalar arnaiy mektepterde oqityndy boldy.
Sonymen qatar ótken jyly jańa jyldyq shyrshany bezendirý kezinde 23 jastaǵy muǵalim biikten qulap, aýyr jaraqat alǵan edi. Ol biraz ýaqyt tósek tartyp jatyp qaldy. Tekserý barysynda Eńbek inspektsiiasy jumys berýshiniń kinásin tolyq dáleldedi. Sóitip jumys berýshi zardap shekken pedagogtyń em-dom kezeńindegi jalaqysyn tolyq tóleýge jáne emge jumsaǵan shyǵyndaryn óteýge mindetteldi.
