كەيٸنگٸ ۋاقىتتا سەمەيدە جاعا ۇستاتارلىق جاعدايلار جيٸلەپ كەتتٸ. جاڭا جىل قارساڭىندا جاس مۇعالٸم شىرشا بەزەندٸرەمٸن دەپ بيٸكتەن قۇلاپ, اۋىر جاراقات السا, كٷنٸ كەشە بٸر توپ جاسٶسپٸرٸم تٶمەنگٸ سىنىپ وقۋشىسىنا ەلٸمجەتتٸك كٶرسەتكەنٸ بەلگٸلٸ بولدى. بەلگٸلٸ ۇستاز, Qazbilim جوباسىنىڭ اۆتورى اياتجان احمەتجانۇلى اتالعان جاعدايعا بايلانىستى پٸكٸر بٸلدٸرٸپ, مەسەلەنٸڭ تٷپ-تامىرى تەرەڭدە جاتقانىن ايتتى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
“مەن ول جەردەن ەشتەڭە كٷتپەدٸم. سەبەبٸ قالا ەكٸمٸ مەن بٸلٸم بٶلٸمٸ باسشىسىنىڭ مۇعالٸمگە ەلٸمجەتتٸك جاساۋىنان مۇعالٸم شىرشادان ۇشىپ كەتٸپ, جارالاندى ەمەس پە? دەل سوندايلار توقتاعاندا عانا وقۋشىلار اراسىنداعى ەلٸمجەتتٸك تە توقتاۋى مٷمكٸن”, - دەيدٸ ول.
ونىڭ ايتۋىنشا, قوعامداعى قاتىگەزدٸك پەن زورلىق-زومبىلىق ەرەسەكتەردٸڭ بٸر-بٸرٸنە كٶرسەتەتٸن قارىم-قاتىناسىنان باستاۋ الادى.
“اۋىرلاۋ شىعار. بٸراق اگرەسسييا اگرەسسييانى تۋدىرادى. ەكٸمشٸلٸكتٸڭ مۇعالٸمگە كٶرسەتكەن اگرەسسيياسى — مۇعالٸمنٸڭ وقۋشىعا اگرەسسيياسىن تۋدىرادى. مۇعالٸم مەن اتا-انانىڭ بالاعا كٶرسەتكەن اگرەسسيياسى — ولاردىڭ جٷرەگٸن قاتايتىپ, بٸر-بٸرٸنە اگرەسسيياسىن تۋدىرادى.
ٷيٸندە اتا-اناسى بالاسىنىڭ كٶزٸنشە بوقتىق سٶزدٸ ەركٸن قولدانىپ, اۋىر سٶزدەر ايتاتىن بولسا, بالا ٷشٸن بۇل قالىپتى جاعدايعا اينالادى. مۇنداي ورتادا ٶسكەن بالا بوقتاۋدى دا, تٶبەلەستٸ دە, ەلٸمجەتتٸكتٸ دە قالىپتى قۇبىلىس رەتٸندە قابىلدايدى. ٶيتكەنٸ بالاپان ۇيادا نە كٶرسە, ۇشقاندا سونى ٸلەدٸ”, — دەپ قوستى ول.
ۇستاز بۇل وقيعانىڭ قوعامدى دٷر سٸلكٸندٸرگەنٸمەن, شىن مەنٸندە جابۋلى كٷيٸندە قالىپ جاتقان جاعدايلاردىڭ ەلدەقايدا كٶپ ەكەنٸن ايتتى.
“سەمەيدەگٸ جاعداي جاعانى ۇستاتىپ, قوعامدى دٷر سٸلكٸندٸردٸ. تٸپتٸ وقۋشى ەمەس, كەدٸمگٸ قىلمىسكەرلەر اراسىندا دا ونداي قاتىگەزدٸك بولماس. بٸراق بۇل — اشىققا شىعىپ, جەلٸگە تاراعان جاعداي. ال ەل ٸشٸندە ايتىلماي قالعان وقيعالار قانشاما?
سەبەبٸ نەدە?
نەگە بۇنداي وقيعالار جيٸلەپ كەتتٸ?
سەبەبٸ قوعامدا قاتىگەزدٸك كٶپ. ٶتٸرٸك كٶپ, الاياقتىق كٶپ. جەمقورلىق, ۇرلىق-قارلىق, سىبايلاستىق. وتباسىنداعى ەڭگٸمە دە, ادامدار ورتاسىنداعى ەڭگٸمە دە — وسى. ٶنەگەلٸ ەڭگٸمە, ٷلگٸ الار وقيعا تىم از, ازدىڭ ٶزٸنٸڭ نەسيحاتى جوق.
ال, جاماندىقتىڭ جارناماسى كٶپ, داقپىرتى قالىڭ, شۋى قاتتى.
ال ٶنەگەنٸ قالاي كٶرسەتەمٸز?
تٸپتٸ قازٸر ەدەبيەت تە, كينو دا, ٶنەر دە ادام تەربيەلەۋگە ۇمتىلماۋ كەرەك. ونىڭ ميسسيياسى انا-مىنا دەيتٸندەر كٶبەيدٸ. ەندٸ كٸم, نە تەربيەلەيدٸ بۇل ۇرپاقتى?
ال, تەربيەنٸڭ وشاعى وتباسى مەن مەكتەپتەگٸ تەربيەنٸ ايتساق, كٶزدٸ بٸراز سىعىمداۋعا, اشىنىپ اھ ۇرۋعا تۋرا كەلەدٸ”, — دەيدٸ ول.
احمەتجانۇلىنىڭ پٸكٸرٸنشە, وقۋشىنىڭ ٷش تٸرەگٸ – وتباسى, مەكتەپ جەنە قوعام – ۇلتتىق قۇندىلىقتارعا سٷيەنە وتىرىپ, تەربيەنٸ كٷشەيتۋٸ قاجەت.
“قوعامداعى ەر ادام ٶسكٸندٸ تەربيەلەۋشٸ!
ۇلتتىق قۇندىلىق, ۇلتتىق تەربيە جٷيەدەن ۇلتتىق مەكتەپ كەرەك!
ايعاي سالعىم كەلەدٸ!”, — دەپ سٶزٸن تٷيٸندەدٸ ول.
ايتا كەتەيٸك, بۇعان دەيٸن سەمەيدە بٸر توپ جاسٶسپٸرٸم 6-سىنىپ وقۋشىسىن جابىلىپ تەپكٸنٸڭ استىنا العان ەدٸ. سونىمەن قاتار ونى قورلاپ, مٷشەقاپ ٷرلەتٸپ, ۆيدەوعا تٷسٸرگەن.
قازٸر پوليتسييا بولعان وقيعا بويىنشا قىلمىستىق ٸس قوزعادى.
وسى جاعدايعا بايلانىستى مەكتەپ ديرەكتورى جۇمىستان بوساتىلدى.
ال ەلٸمجەتتٸك كٶرسەتكەن بالالار ارنايى مەكتەپتەردە وقيتىندى بولدى.
سونىمەن قاتار ٶتكەن جىلى جاڭا جىلدىق شىرشانى بەزەندٸرۋ كەزٸندە 23 جاستاعى مۇعالٸم بيٸكتەن قۇلاپ, اۋىر جاراقات العان ەدٸ. ول بٸراز ۋاقىت تٶسەك تارتىپ جاتىپ قالدى. تەكسەرۋ بارىسىندا ەڭبەك ينسپەكتسيياسى جۇمىس بەرۋشٸنٸڭ كٸنەسٸن تولىق دەلەلدەدٸ. سٶيتٸپ جۇمىس بەرۋشٸ زارداپ شەككەن پەداگوگتىڭ ەم-دوم كەزەڭٸندەگٸ جالاقىسىن تولىق تٶلەۋگە جەنە ەمگە جۇمساعان شىعىندارىن ٶتەۋگە مٸندەتتەلدٸ.
