Myrzaǵali Aitjanov: «Levittiń qarsylasy menen keshirim surady»
– Myrzaǵali Qulanuly, búgingi sharshy alańǵa shyqqan boksshylar týraly aityp berseńiz...
– Bizdiń boksshylar eldi uialtyp jatqan joq. Barlyǵy tapsyrmany oidaǵydai oryndap jatyr. Birinshi rette Oljas Sáttibaev týraly aitaiyn.
Oljastyń qalai bokstasqany búkil álemge aian. Ol qarsylasynan esh kem túsken joq. Óz basym bapker retinde nyq senimmen aita alamyn. Sáttibaev qarsylasynan utylǵan joq. Ol utty. Qyli kóz tóreshiler jeńisti alyp qoidy. Biz tóreshilermen aiǵailasýǵa quqymyz joq. Sáttibaevqa óte obal boldy. Ol negizi bárin jasap edi.
– Shaǵym túsirýge bolar edi ǵoi. Eger senimdi bolsańyzdar...
– Bolar is bolyp ketken soń basyńdy tasqa ur, taýǵa ur eshteńe ózgermeidi. Osydan-aq, oiyn bastalyp ketkenin baiqaýǵa bolady.
– Al Jánibek Álimhanuly da osylai tóreshilerdiń qurbany boldy ma?
– Qazaqta "Qazannan qaqpaq ketse, itten uiat ketedi" degen ádemi sóz sóz bar. Búgingi boksshylarymyzǵa týra solai tóreshiler uiatsyzdyq jasady. Jánibek quramadaǵy bolashaǵy jarqyn boksshylardyń biri edi. Ony da kópsingen bolar, jarys jolynan taidyryp saldy. Jánibek moinyna Olimpiadanyń altynyn taǵyp tursa da, jarasatyn jigit bolatyn.
– Daniiar Eleýsinovtiń finalǵa ótýi sizge qanshalyqty qýanysh syilady?
– Daniiardyń qarsylasy óte myqty. Myqtyny myqty dep moiyndaýymyz kerek. Daniiar qarsylasynyń áleýetin jaqsy biletin. Sondyqtan, birinshi raýndtan bastap jaqsy judyryqtasa bildi. Ókinishke qarai ekinshi raýndta eki boksshynyń bastary soqtyǵysýynan Daniiardyń qabaǵy jarylyp ketti. Bul Olimpiada oiyndary ǵoi. Sondyqtan, ár boksshy jeńis úshin ár túrli quityrqy áreketterge barady. Qarsylasy Daniiardy baspen súzemin dep, ózi jarys jolynan shyǵyp qaldy. Mundai áreketke barmaýy kerek edi. Aqyryna deiin aiqasyp, ózara myqtyny ózderi sheshkende durys bolar edi. Tóreshiler oǵan jarysta ruqsat etilmegen áreketterge barǵany úshin jeńisti bizdiń boksshyǵa berdi. Bizge negizi Daniiardyń aqyryna deiingi aiqasy kerek bolatyn.
– Dárigerlerdiń jekpe-jekti ary qarai jalǵastyrýǵa ruqsat etpegenine qaraǵanda Daniiardyń mańdaiynyń jaraqaty aýyr bolǵan siiaqty...
– Iá, mańdaiy qaq ortasynan jyrtylyp ketti. Qazir jergilikti dárigerler jippen tigip, qoldarynan kelgen barlyq kómekterin kórsetti. Daniiarǵa erteń bir kún demalys. Arǵy kúni finalda altyn úshin aiqasýy kerek. Eger dárigerler judyryqtasýǵa ruhsatyn berip jatsa, altyn úshin aianyp qalmasy anyq. Buiyrsa, múmkindikti qoldan bermeidi dep senem.
– Búgingi basty doda Levittyń jekpe-jegine arnaiy toqtalyp ótińizshi. Jeńis kimge táýeldi?
– Levit jarady! Barlyq tapsyrmalardy oidaǵydai oryndady. Biraq, biz altyn kútkemiz. Ol sol úmitti aqtady. Úsh raýnd boiy qarsylasyn buryshtan buryshqa qýyp júrip sabady. Osyndai el kórip turǵan jeńisti tóreshiler qarsylasyna betteri búlk etpesten kúshpen, zorlyqpen alyp berdi. Ózderińiz kórdińizder, Riodaǵy barlyq sport jankúierleri biz jaqta boldy. Tóreshiler soqyr bolsa da, halyq soqyr emes qoi. Kimniń jeńimpaz bolǵanyn olar kórdi, bildi. Bizge qoldaý kórsetti. Tóreshilerge qarsylyǵyn bildirip, aiǵai-shýǵa basty. Biraq, qulaǵy kereń, kózi soqyr adamǵa ne istei alamyz. "Soqyr taýyqqa bári bidai" degen osy bolar. Jańa maǵan kelip, Levittiń qarsylasy keshirim surady. Ol óziniń jeńilgenin bilip tur. Ol maǵan jeńilisin moiyndaǵanymen álem aldynda moiyndaǵysy kelip turǵan joq. Sebebi, oǵan "Levittiń soqqysynan qulap qalmasań boldy. Súiretilip qalsań da aqyryna deiin shyda. Jeńisti biz saǵan alyp beremiz" degen tapsyrma bolǵany anyq kórinip tur. Ol sol úshin qansha soqqy alsa da shydady. Úshinshi raýndta kishkene jaraqatyn kórsetip, demalyp alýǵa tyrysty. Sol arqyly ol jekpe-jekti aqyryna deiin óitip- búitip júrip jetkizdi. Eger ol ótirik úzilis almaǵanda sózsiz qulaityn edi.
– Mundai jaǵdai buryndary da Olimpiada oiyndarynda kezdesti ma?
– Dál osyndai óreskel qylyqty osyǵan deiin kezdestirgen emespin. Bárin AIBA eseppen istep otyrǵany aiqyn kórindi. Sondai-aq, árbir memleket ózderi úshin qalai jumys jasap jatqanyn osydan kórýge bolady. Bizdiń jigitter kúiip ketip jatyr. Sońynda qaitalap aitarym, bizdiń boksshylar eldi uialtyp jatqan joq. Tek, ádiletsizdiktiń qurbany bolyp jatyr.
– Áńgimeńizge rahmet!
Avtor: Kúnsultan Otarbai
