Memlekettiń til saiasaty ózgergen joq. Joq jerden shý shyǵarmaiyq — Erlan Qarin

Memlekettiń til saiasaty ózgergen joq. Joq jerden shý shyǵarmaiyq — Erlan Qarin
Foto: apa.kz

Memlekettik keńesshi Erlan Qarin qazaq tiliniń mártebesine qatysty qoǵamda týyndaǵan pikirtalasqa orai óz oiyn bildirdi. Onyń sózinshe, til saiasatyna qatysty negizsiz aiyptaýlar men daýryqpa sózder el ishindegi turaqtylyqqa keri áser etýi múmkin, dep habarlaidy Dalanews.kz.

“Kesheden beri áleýmettik jelilerde memlekettik tildiń mártebesine qatysty ártúrli pikir aitylyp, qyzý talqynyń taqyrybyna ainalǵanyn kórip otyrmyz. Oi bólisken, kózqarasty ashyq bildirgen durys. Biraq "bilik qazaq tiline qiianat jasady" deý – bos áńgime, daýryqpa sóz. Attanǵa salyp, aiǵaiǵa basyp, joq jerden shý shyǵaratyndai eshteńe bolǵan joq”, – dedi Erlan Qarin.

Ol Memlekettiń til saiasaty ózgermegenin, qazaq tilin etnosaralyq qatynas tiline ainaldyrý baǵytynda jumys turaqty jalǵasyp jatqanyn aitty. Assambleia sessiiasynda Memleket basshysy da bul ustanymdy naqty aitqanyn eske saldy.

“Jalpy, qazaq tiliniń bolashaǵyna qatysty pessimistik oidan arylatyn ýaqyt jetti. Men muny buryn da aitqanmyn, taǵy da qaitalaǵym keledi. Kerisinshe, qazaq tiliniń qoǵamdaǵy róli jyl ótken saiyn artyp keledi. Eń bastysy, qazaq tili – jastardyń tiline ainaldy. Jas ǵalymdar, ónerpazdar, kásipkerler ana tilimizdi keńinen qoldanyp, óz baǵyttarynda barynsha damytyp jatyr. Demek “qazaq tiliniń bolashaǵy joq” dep aitý eshqandai qisynǵa kelmeidi”, — dedi ol.

Memlekettik keńesshi til mártebesin kóterý popýlizmmen emes, naqty jospar men júieli jumystyń arqasynda júzege asatynyn atap ótti. Onyń pikirinshe, “til janashyry” atanyp, arandatýshylyq áreketke barý – ziian.

“Biraq bul jerde bir nárseni túsinýimiz kerek: memlekettik tildiń mártebesi “ur da jyq”ádispen óspeidi. Qazaq tilin qalqan etip popýlistik áreketpen ainalysýǵa bolmaidy. Naǵyz tilge janashyr adam bulai jasamaidy. Jáne qazirgidei almaǵaiyp zamanda mundai áreketter eldegi jaǵdaiǵa ziianyn tigizýi múmkin. Memlekettik tildiń mártebesin arttyrý naqty josparmen, júieli jumyspen atqarylady. Sondyqtan týǵan tilimizdiń tamyryn tereńdetý isin aldaǵy ýaqytta da aqyl-parasatpen atqarýǵa tiispiz”, – dedi Qarin.

Sonymen qatar ol ulttyq biregeilikti nyǵaitýǵa baǵyttalǵan igi bastamalardy atap ótti.

“Búginde elimizde tek qazaq tiline qatysty ǵana emes, jalpy ulttyq biregeilikti, ulttyq bolmysymyzdy dáripteitin aýqymdy bastamalar qolǵa alynyp, júzege asyrylýda. Ulttyq merekemiz Naýryz jańasha sipat alyp, ózgeshe atalyp jatyr. “Ulttyq kiim kúnin” qoǵam óte jyly qabyldady. Biyl alǵash ret ótken “Ulttyq kitap kúni” de halqymyzǵa paidaly bastamanyń biri bolmaq. Osylai bári birte-birte retke keledi”, — dep qosty ol.