Májilis depýtaty Ermurat Bapi EKSPO isine qatysty Bas prokýror Berik Asylovqa depýtattyq saýal joldady, – dep habarlaidy Dalanews.kz.
Depýtattyń sózinshe, jýyrda birqatar internet resýrsta burynǵy EKSPO-2017 Ulttyq kompaniiasy basqarmasy tóraǵasynyń eks-orynbasary Murat Omarovtyń suhbaty jariialanǵan.
"Ol kezinde eldiń quqyq organdary men qazaqstandyq media "jer jarǵan jemqorlyq shyrǵalańy" dep ataǵan EKSPO isi boiynsha 14 jylǵa sottalǵan basqarma tóraǵasy Talǵat Ermegiiaevpen birge 4,5 jylǵa qamalyp, shartty merzimmen bosap shyqqan edi.
Taǵy da depýtat áriptesterimniń esine salaiyn, resmi derekter boiynsha EKSPO-nyń qurylysyna memleketten 565 mlrd 100 mln teńge (sol kezdegi baǵam boiynsha 2,1 mlrd dollar) bólingen edi. EKSPO isi boiynsha osy qarajattyń (jalpy jiyny) 10 milliard 200 mln teńgesi talan-tarajǵa tústi degen jeleýmen 23 adam jazaǵa tartylǵan-dy", - dedi ol.
Depýtat joǵaryda aitylǵan suhbatta "EKSPO jemqorlyǵyna" qatysty jańa jaǵdaiattar jariia etilgenin jetkizdi.
"Eń bastysy suhbat spikeri Omarov myrza bul jemqorlyqty "saýsaqtan sorylǵan", jalǵan jáne jasandy derekter negizinde "qara jippen kóktelip" júrgizilgen is dep, Bas prokýratýra men kezinde Qairat Qojamjarov basqarǵan Antikor agenttigin ashyq aiyptaidy. "Iá, EKSPO-da jemqorlyq qylmys bolǵan, biraq ol jemqorlyqty Ulttyq kompaniianyń basqarmasy emes, eldiń kezindegi saiasi basshylyǵy taǵaiyndaǵan basqarma bastyǵynyń keńesshisi jasaǵan" deidi suhbattyń spikeri. Sottalýshylar kezinde ashyq aitýdan qaimyqqan ol keńesshiniń aty-jóni – Aidos Espolov. Ony "anyqtalmaǵan tulǵa" dep, qylmystyq istiń figýranttary qatarynan alyp tastaýǵa yqpal etken eks-premer-ministr Kárim Másimov pen Antikordyń eks-tóraǵasy Qairat Qojamjarov dep kórsetedi suhbat berýshi.
Mine, suhbatta aitylǵan basqa aiyptaýlardy esepke almaǵanda, qoǵamǵa keńinen taraǵan osy jazǵyrýǵa qatysty tiisti organdar tarapynan jaýap berilýi tiis edi. Biraq bizdiń Bas prokýratýra men Antikordyń resmi ókilderi aýyz ashpady", - dedi ol.
Ermurat Bapi memlekettik kúshtik organdardyń qyzmetine kóleńke túsiretin, azamattarǵa qatysty qýdalaý faktisi bar jekelegen qylmystyq ister "qoldan jasalady" degen aiyptaýdan keiin jáne osy iske bailanysty qoǵam tarapynan tiisti organdardyń is-qimylyna kúdik týǵan soń, osy suhbatta atalǵan jańa derekterdi pysyqtaý maqsatynda suhbat berýshi Murat Omarovpen, onyń jáne Talǵat Ermegiiaevtyń advokattarymen birneshe kezdesý ótkizgen. Jalpy jiyny 500 tomnan turatyn qylmystyq is kóshirmesiniń negizgi momentterimen tanysqan.
"Bul jaǵdaiatty "jańadan jariia bolǵan jaǵdai" (vnov otkryvshiesia obstaiatelstvo) dep baǵalai otyryp, suhbatta aitylǵan derekter negizinde Bas prokýratýra tarapynan mynadai suraqtar tóńireginde jańadan tekseris júrgizilýin suraimyn:
- Sol kezdegi el basshylyǵy basqarma tóraǵasyna "keńesshi" retinde qosyp bergen jáne suhbatta aitylǵandai, "parany birneshe ret qytaidyń ala sómekesimen alǵan" adam kim? Aiyptalýshylar tergeý barysynda jáne sot protsessi kezinde aty-jónin atap, odan jaýap alý talap etilse de, "anyqtalmaǵan tulǵa" retinde ol adam qylmystyq isten nege alynyp tastaldy?
- Aiyptaý qorytyndysy men sot isinde zańsyz syiaqy alǵan "anyqtalmaǵan tulǵanyń" aty-jóni óshirilip, onyń orynyna eshqandai dálel-dáieksiz Talǵat Ermegiiavtyń sottalýyna bailanysty prokýrorlyq baǵa berilýi tiis dep esepteimin!
- Tergeýdiń nátijesinde 23 birdei azamattyń qylmystyq jaýapkershilikke tartylýyna jeleý bolǵan para berýshi "senimdi ókil" kim? Tergeý barysynda jáne sot kezinde para berýshi adamnyń anyqtalmaǵany qalai? Parany alýshy bar, al berýshi kim?
- Basqarma basshysyna para berý faktisine qatysy bar dep qylmystyq iste kórsetilgen, biraq psihiialyq aýrý retinde tirkeýde turǵan adamnyń tergeý men sotqa kýáger retinde tartylýy zańdy óreskel buzý faktisi. (Bir qyzyǵy júike aýrýyna ushyraǵan bul kýáger sotqa deiin aýrýlar tiziminen shyǵarylyp, sot bitken soń qaitadan esepke alynǵan).
- EKSPO qurylysynyń tehnikalyq-ekonomikalyq negizdemesin jasaǵan "Rona" seriktestiginiń (JShS) basshylyǵy EKSPO-dan túsken qarajatty ofshorǵa aýdaryp jatqany tergeý barysynda jáne sot barysynda nege nazarǵa alynbady?" - dedi depýtat.
"Ádilet eshqashan jartykesh bolmaidy. "Ádiletti Qazaqstan" ideiasyn qalyptastyrý úshin aqiqatty anyqtaityn kez keldi. Bul siiaqty "para berý" jáne "jemqorlyq" jeleýimen qýdalanǵan, al anyǵynda kezindegi jeke dara bilik "qolynan jetektep aparyp sottatqan" tulǵalardyń qatarynda arǵysy Ákejan Qajygeldin men Ǵalymjan Jaqiianovtan bastap, bergisi Serik Ahmetov pen Jaqsylyq Dosqalievqa deiin birqatar qiianatty is bar. Bas prokýratýra bulardy da tolyq reablitatsiia jasaýǵa bastama jasaityn ýaqyt boldy dep esepteimin!
Al "EKSPO isine" qatysty aqiqat tolyǵymen anyqtalyp, naqty jazyqtylar jaýapqa tartylyp, beikúnalar aqtalýy tiis! Sondyqtan osy depýtattyq saýalda kóterilgen derekter boiynsha "EKSPO isine" qaitadan oralyp, eldiń Bas prokýrory retinde sot úkimine "protest" berýińizdi suraimyn!" - dedi ol.