Áleýmettik jobalardy, sondai-aq sport, bilim jáne mádeniet salasyndaǵy jobalardy iske asyrý jáne qoldaý maqsatynda 2016 jyly qurylǵan «Halyq» qaiyrymdylyq qorynyń Qazaqstan halqy úshin orny erekshe-aq. Qordyń negizgi baǵyty halyqtyń muqtaj toptaryn qoldaý jáne áleýmettik qorǵaý, múmkindikteri shekteýli jandardy áleýmettik beiimdeý árqashan Qordyń qaiyrymdylyq kómek kórsetýiniń basym baǵyty.
Qor kovid kezinde, jalpy somasy 5,1 mlrd teńgege qajetti meditsinalyq jabdyqtardy satyp alyp halyqqa qoldaý bildirdi. Keshegi sý tasqynynda da alǵashqylardyń biri bolyp qatty zardap shekken 4 aimaqqa qarjylai qoldaý bildirgen, sondai-aq Atyraý oblysy Qulsary qalasynyń turǵyndaryna qarjylai kómek kórsetý úshin 31,4 milliard teńge bóldi. Aityp tize bersek mundai mysaldar kóp aq. Degenimen qordyń jumysyn jete tanysý úshin Almaty men Astana qalasynan bir top jýrnalist, blogerleri arnaiy Aqtaý qalasyna ushyp keldik. Bizdiń saparymyzdyń alǵashqy kúni Jańaózen qalasynan bastaý alǵan bolatyn.
Jańarǵan Jańaózen
Jańaózen Qazaqstandaǵy monoqalalarǵa jatatyn qalalardyń biri. Qazaqstandaǵy Ózenmunaigaz AQ gaz osy qalada. Búginde qala monoqala retinde úlkeiip keledi. Qala úlkeigen soń, otbasylar da kóbeiip bala sany artýy zańdy. Jalpy «Halyq» qaiyrymdylyq qory qurylǵan kúnnen bastap mańyzdy áleýmettik máselelerdi sheshýde belsendi jumys atqaryp keledi. Osy jyldar ishinde 10 myń aýyl balalaryn fýtbol jabdyqtarymen qamtamasyz ettip, 280 oryndyq balabaqsha saldy.
«Jalpy biz 2023 jyly Jańaózen qalasyna kelgen kezde, «áleýmettik sheshilmegen qandai suraqtaryńyz bar»,- dep ákimshilikten suradyq. Ákimshilik úsh máseleni alǵa tartyp, aldymen jumyssyzdyq sheshilý joldaryn, ekinshi ashy sýdy tazalaityn óndirister kerektigin, úshinshi balalarǵa arnalǵan oiyn alańdary qajettigin basa aitty. Árine kóp ýaqytty qajet etpeitin, balalarǵa oiyn alańdaryn salýdy sol kezden aq bastap kettik»,- deidi «Halyq» qaiyrymdylyq qorynyń direktory Saǵynbek Shýnkeev.
Nátijesinde 2023 jyly qala boiynsha 20 sporttyq oiyn-saýyq alańdary salyndy. Jobaǵa jalpy quny 402 million teńge ketken. Oiyn alańdary zamanaýi qurylǵylarmen jabdyqtalyp, balalar úshin jaǵdaidyń barlyǵy jasalǵan. Sondai aq 2025 jylǵa josparlanyp otyrǵan úlken dene shynyqtyrý-saýyqtyrý keshenin de «Halyq» qaiyrymdylyq qorynyń demeýshiligimen aldaǵy ýaqytta qurlysy bastalýǵa daiyn. Atalmysh qor esebinen salynbaqshy «dene shynyqtyrý jáne saýyqtyrý» keshenine 1 mlrd teńge bólgen.
«Negizgi baǵytymyz áleýmettik jobalar, halyqqa eń keregi de áleýmettik áleýtteriniń kúsheiýi emes pe, buǵan deiin mádeni salasynda da jobalarǵa qarjylai qoldaý bildirdik. Biraq dál qazir halyqtyń ál aýqatyna qatysty jobalar bizdiń basty jumysymyz, alda talai jobalar bar, ol týrasynda da sizderge habarlasyp aityp otyratyn bolamyz»,- deidi qor direktory Saǵynbek Shýnkeev.
Aýyz sý máselesi ózekti
Qazaqstandaǵy 8 myńǵa jýyq eldi mekenniń teń jartysynda sý júieleri tozǵan, kúrdeli jóndeýdi qajet etedi. Shalǵai aýyldarda aýyzsý máselesi tolyq sheshilmegen. Bul másele Batys Qazaqstanda sál ózgesherek. Óńirde sý bolǵanymen kóbi ishýge jaramsyz, tuzy kóp ashy sý. Turǵyndardyń aitýynsha ashy sýdy ishý múmkin emes, sondai aq egistik baý baqshaǵa paidalansa baqsha ónimderiniń ózi tabiǵi dáminen aiyrlady eken. Túpqaraǵan aýdanyna qarasty Aqshuqyr aýylynda 2007 jyldan bastap, sý tapshylyǵy qatty biline bastaǵan. 2023 jyly Mańǵystaý oblysy ákimdigi men "Halyq" qaiyrymdylyq qory Aqshuqyr aýylynda qýattylyǵy táýligine 4000 tekshe metr sý tushytý zaýytyn salý boiynsha memorandýmǵa qol qoidy. "Halyq" qaiyrymdylyq qory bul jobaǵa 300 mln teńge bólgen.
«Men osy aýylda (Saiyn Shapaǵatov aýyly red) 2018 jyldan beri turamyn. Myna jer teńizge jaqyn taza aýa bolǵan soń halyq kóptep kóship kelip, sý tapshylyǵy sońǵy jyldarda qatty bilindi. Buryndary aptasyna bir ret jiberiletin 1000 kýb 2000 kýb sý endi, ósken halyqtyń esebinen múldem jetpeitin boldy. Baǵymyzǵa orai áiteýir «Halyq» qairymdylyq qorynyń demeýshiligimen ashy sýdy tushytyp tazartatyn zaýytttar salyndy. Onyń taǵy bir tiimdi tusy halyq jumyspen qamtylyp otyr. Saiyn aýylynda on myń halyq turady. Aqshuqyrda da dál solai, taza sý jetispei jatqanda bul aýyl halqy úshin úlken kómek boldy, qazir 24 saǵat boiyna aǵyp turatyn sýdy asyǵa kútip júrmiz», - deidi aýyl turǵyny ári belsendisi Baǵdat Rýslan Baǵdatuly.
Iá, Mańǵaz Mańǵystaý halqynyń da qýanyshty kúnine az qaldy. Belgili sebeptermen ashylýy kesheýildegen taza sý óńdeý zaýyty biyl qalai da halyq igiligine jaratylary sózsiz.
