ەلەۋمەتتٸك جوبالاردى, سونداي-اق سپورت, بٸلٸم جەنە مەدەنيەت سالاسىنداعى جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ جەنە قولداۋ ماقساتىندا 2016 جىلى قۇرىلعان «حالىق» قايىرىمدىلىق قورىنىڭ قازاقستان حالقى ٷشٸن ورنى ەرەكشە-اق. قوردىڭ نەگٸزگٸ باعىتى حالىقتىڭ مۇقتاج توپتارىن قولداۋ جەنە ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ, مٷمكٸندٸكتەرٸ شەكتەۋلٸ جانداردى ەلەۋمەتتٸك بەيٸمدەۋ ەرقاشان قوردىڭ قايىرىمدىلىق كٶمەك كٶرسەتۋٸنٸڭ باسىم باعىتى.
قور كوۆيد كەزٸندە, جالپى سوماسى 5,1 ملرد تەڭگەگە قاجەتتٸ مەديتسينالىق جابدىقتاردى ساتىپ الىپ حالىققا قولداۋ بٸلدٸردٸ. كەشەگٸ سۋ تاسقىنىندا دا العاشقىلاردىڭ بٸرٸ بولىپ قاتتى زارداپ شەككەن 4 ايماققا قارجىلاي قولداۋ بٸلدٸرگەن, سونداي-اق اتىراۋ وبلىسى قۇلسارى قالاسىنىڭ تۇرعىندارىنا قارجىلاي كٶمەك كٶرسەتۋ ٷشٸن 31,4 ميلليارد تەڭگە بٶلدٸ. ايتىپ تٸزە بەرسەك مۇنداي مىسالدار كٶپ اق. دەگەنٸمەن قوردىڭ جۇمىسىن جەتە تانىسۋ ٷشٸن الماتى مەن استانا قالاسىنان بٸر توپ جۋرناليست, بلوگەرلەرٸ ارنايى اقتاۋ قالاسىنا ۇشىپ كەلدٸك. بٸزدٸڭ ساپارىمىزدىڭ العاشقى كٷنٸ جاڭاٶزەن قالاسىنان باستاۋ العان بولاتىن.
جاڭارعان جاڭاٶزەن
جاڭاٶزەن قازاقستانداعى مونوقالالارعا جاتاتىن قالالاردىڭ بٸرٸ. قازاقستانداعى ٶزەنمۇنايگاز اق گاز وسى قالادا. بٷگٸندە قالا مونوقالا رەتٸندە ٷلكەيٸپ كەلەدٸ. قالا ٷلكەيگەن سوڭ, وتباسىلار دا كٶبەيٸپ بالا سانى ارتۋى زاڭدى. جالپى «حالىق» قايىرىمدىلىق قورى قۇرىلعان كٷننەن باستاپ ماڭىزدى ەلەۋمەتتٸك مەسەلەلەردٸ شەشۋدە بەلسەندٸ جۇمىس اتقارىپ كەلەدٸ. وسى جىلدار ٸشٸندە 10 مىڭ اۋىل بالالارىن فۋتبول جابدىقتارىمەن قامتاماسىز ەتتٸپ, 280 ورىندىق بالاباقشا سالدى.
«جالپى بٸز 2023 جىلى جاڭاٶزەن قالاسىنا كەلگەن كەزدە, «ەلەۋمەتتٸك شەشٸلمەگەن قانداي سۇراقتارىڭىز بار»,- دەپ ەكٸمشٸلٸكتەن سۇرادىق. ەكٸمشٸلٸك ٷش مەسەلەنٸ العا تارتىپ, الدىمەن جۇمىسسىزدىق شەشٸلۋ جولدارىن, ەكٸنشٸ اششى سۋدى تازالايتىن ٶندٸرٸستەر كەرەكتٸگٸن, ٷشٸنشٸ بالالارعا ارنالعان ويىن الاڭدارى قاجەتتٸگٸن باسا ايتتى. ەرينە كٶپ ۋاقىتتى قاجەت ەتپەيتٸن, بالالارعا ويىن الاڭدارىن سالۋدى سول كەزدەن اق باستاپ كەتتٸك»,- دەيدٸ «حالىق» قايىرىمدىلىق قورىنىڭ ديرەكتورى ساعىنبەك شۋنكەەۆ.
نەتيجەسٸندە 2023 جىلى قالا بويىنشا 20 سپورتتىق ويىن-ساۋىق الاڭدارى سالىندى. جوباعا جالپى قۇنى 402 ميلليون تەڭگە كەتكەن. ويىن الاڭدارى زاماناۋي قۇرىلعىلارمەن جابدىقتالىپ, بالالار ٷشٸن جاعدايدىڭ بارلىعى جاسالعان. سونداي اق 2025 جىلعا جوسپارلانىپ وتىرعان ٷلكەن دەنە شىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنٸن دە «حالىق» قايىرىمدىلىق قورىنىڭ دەمەۋشٸلٸگٸمەن الداعى ۋاقىتتا قۇرلىسى باستالۋعا دايىن. اتالمىش قور ەسەبٸنەن سالىنباقشى «دەنە شىنىقتىرۋ جەنە ساۋىقتىرۋ» كەشەنٸنە 1 ملرد تەڭگە بٶلگەن.
«نەگٸزگٸ باعىتىمىز ەلەۋمەتتٸك جوبالار, حالىققا ەڭ كەرەگٸ دە ەلەۋمەتتٸك ەلەۋتتەرٸنٸڭ كٷشەيۋٸ ەمەس پە, بۇعان دەيٸن مەدەني سالاسىندا دا جوبالارعا قارجىلاي قولداۋ بٸلدٸردٸك. بٸراق دەل قازٸر حالىقتىڭ ەل اۋقاتىنا قاتىستى جوبالار بٸزدٸڭ باستى جۇمىسىمىز, الدا تالاي جوبالار بار, ول تۋراسىندا دا سٸزدەرگە حابارلاسىپ ايتىپ وتىراتىن بولامىز»,- دەيدٸ قور ديرەكتورى ساعىنبەك شۋنكەەۆ.
اۋىز سۋ مەسەلەسٸ ٶزەكتٸ
قازاقستانداعى 8 مىڭعا جۋىق ەلدٸ مەكەننٸڭ تەڭ جارتىسىندا سۋ جٷيەلەرٸ توزعان, كٷردەلٸ جٶندەۋدٸ قاجەت ەتەدٸ. شالعاي اۋىلداردا اۋىزسۋ مەسەلەسٸ تولىق شەشٸلمەگەن. بۇل مەسەلە باتىس قازاقستاندا سەل ٶزگەشەرەك. ٶڭٸردە سۋ بولعانىمەن كٶبٸ ٸشۋگە جارامسىز, تۇزى كٶپ اششى سۋ. تۇرعىنداردىڭ ايتۋىنشا اششى سۋدى ٸشۋ مٷمكٸن ەمەس, سونداي اق ەگٸستٸك باۋ باقشاعا پايدالانسا باقشا ٶنٸمدەرٸنٸڭ ٶزٸ تابيعي دەمٸنەن ايىرلادى ەكەن. تٷپقاراعان اۋدانىنا قاراستى اقشۇقىر اۋىلىندا 2007 جىلدان باستاپ, سۋ تاپشىلىعى قاتتى بٸلٸنە باستاعان. 2023 جىلى ماڭعىستاۋ وبلىسى ەكٸمدٸگٸ مەن "حالىق" قايىرىمدىلىق قورى اقشۇقىر اۋىلىندا قۋاتتىلىعى تەۋلٸگٸنە 4000 تەكشە مەتر سۋ تۇششىتۋ زاۋىتىن سالۋ بويىنشا مەموراندۋمعا قول قويدى. "حالىق" قايىرىمدىلىق قورى بۇل جوباعا 300 ملن تەڭگە بٶلگەن.
«مەن وسى اۋىلدا (سايىن شاپاعاتوۆ اۋىلى رەد) 2018 جىلدان بەرٸ تۇرامىن. مىنا جەر تەڭٸزگە جاقىن تازا اۋا بولعان سوڭ حالىق كٶپتەپ كٶشٸپ كەلٸپ, سۋ تاپشىلىعى سوڭعى جىلداردا قاتتى بٸلٸندٸ. بۇرىندارى اپتاسىنا بٸر رەت جٸبەرٸلەتٸن 1000 كۋب 2000 كۋب سۋ ەندٸ, ٶسكەن حالىقتىڭ ەسەبٸنەن مٷلدەم جەتپەيتٸن بولدى. باعىمىزعا وراي ەيتەۋٸر «حالىق» قايرىمدىلىق قورىنىڭ دەمەۋشٸلٸگٸمەن اششى سۋدى تۇششىتىپ تازارتاتىن زاۋىتتتار سالىندى. ونىڭ تاعى بٸر تيٸمدٸ تۇسى حالىق جۇمىسپەن قامتىلىپ وتىر. سايىن اۋىلىندا ون مىڭ حالىق تۇرادى. اقشۇقىردا دا دەل سولاي, تازا سۋ جەتٸسپەي جاتقاندا بۇل اۋىل حالقى ٷشٸن ٷلكەن كٶمەك بولدى, قازٸر 24 ساعات بويىنا اعىپ تۇراتىن سۋدى اسىعا كٷتٸپ جٷرمٸز», - دەيدٸ اۋىل تۇرعىنى ەرٸ بەلسەندٸسٸ باعدات رۋسلان باعداتۇلى.
يە, ماڭعاز ماڭعىستاۋ حالقىنىڭ دا قۋانىشتى كٷنٸنە از قالدى. بەلگٸلٸ سەبەپتەرمەن اشىلۋى كەشەۋٸلدەگەن تازا سۋ ٶڭدەۋ زاۋىتى بيىل قالاي دا حالىق يگٸلٸگٸنە جاراتىلارى سٶزسٸز.
