Prezident Qasym-Jomart Toqaev 21-23 qyrkúiek kúnderi Niý-Iork qalasyna jumys saparymen bardy. Qasym-Jomart Toqaevtyń AQSh-taǵy is-saparynda negizgi aktsent korporatsiialarmen kelissózderge tústi.
Bul jobalar Qazaqstan úshin uzaq merzimde qanshalyq tiimdi bolmaq? Iri korporatsiialar Qazaqstandy áli de "shikizat pen arzan eńbek kózi" retinde kóre me, álde bizdi teń seriktes dep qabyldaityn ýaqyt jetti me? Dalanews.kz osy jáne ózge de saýaldar tóńireginde sarapshylarmen tildesti.
AQSh sapary: Toqaev kimdermen kezdesti, qandai kelisimder jasaldy?
21 qyrkúiek, Niý-Iork
21 qyrkúiekte Prezident Qasym-Jomart Toqaevtyń Niý-Iorkke jumys sapary bastaldy. Aldymen Memleket basshysy Cameco korporatsiiasynyń prezidenti Tim Gittseldi qabyldady.
Aqordanyń málimetinshe, júzdesýde ýran óndirý salasyndaǵy yntymaqtastyq perspektivasy talqylanǵan. Bul tegin emes. Sebebi Qazaqstan AES qurylysyna basa nazar aýdaryp otyr.
Odan soń Prezident Goldman Sachs Global Institute kompaniiasynyń jahandyq máseleler boiynsha prezidenti Djared Koenmen kezdesý ótkizdi.
Memleket basshysynyń aitýynsha, tolyq tsifrlyq memleketke ainalýdy kózdeitin Qazaqstan jasandy intellekt, qarjy ekojúiesin tsifrlandyrý salalaryndaǵy yntymaqtastyqqa qyzyǵýshylyq tanytady.
Sonymen qatar, Qasym-Jomart Toqaev Educational Testing Service (ETS) kompaniiasynyń prezidenti jáne bas atqarýshy direktory Amit Sevakty qabyldady.
Prezidenttiń aitýynsha, Qazaqstan bilim berý júiesinde kompaniianyń tájiribesin zerdeleý men paidalanýǵa qyzyǵýshylyq tanytady.
22 qyrkúiek, Niý-Iork
Mańyzdy kezdesýler 22 qyrkúiekte jalǵasty. Memleket basshysy PepsiCo qory direktorlar keńesiniń tóraǵasy Stiven Kihony qabyldady.
Kezdesýde PepsiCo kompaniiasynyń Qazaqstandaǵy investitsiialyq jobasyn júzege asyrý barysy qarastyrylǵan. Áigili brend Almaty oblysynda snekter shyǵaratyn zaýyt qurylysyna kiristi. Investitsiia kólemi – 368 million dollar.
PepsiCo qory direktorlar keńesiniń tóraǵasy Stiven Kiho: "Kelesi jyly Qazaqstanda snek shyǵaratyn eń úlken zaýyttyń biri ashylady", - dedi kezdesýde.
Sonymen qatar, Prezident Amazon kompaniiasynyń aǵa vitse-prezidenti Devid Zapolskidi qabyldady.
Aqorda málimetinshe, taraptar tsifrlandyrý, bailanys jáne jasandy intellekt salalaryndaǵy yntymaqtastyqtyń jai-japsaryn talqylaǵan.
"Bul - bizdiń Ortalyq Aziiadaǵy alǵashqy iri jáne eń mańyzdy jobamyz. Muny maqtan tutamyz. "Qazaqtelekom" kompaniiasymen birge turǵyndardy jyldamdyǵy joǵary jáne arzan internetpen qamtamasyz etemiz", - dedi Amazon kompaniiasynyń aǵa vitse-prezidenti Devid Zapolski kezdesýde.
Budan bólek Memleket basshysy Cerberus Capital Management kompaniiasynyń bas atqarýshy direktory Frenk Brýnony qabyldady. Prezident kompaniianyń Transkaspii halyqaralyq kólik baǵytyn damytý aiasyndaǵy infraqurylymdyq jobalardy qarjylandyrý nietin quptaǵan.
Qasym-Jomart Toqaev Chevron korporatsiiasynyń basshysymen de kezdesý ótkizdi.
Kezdesýde keleshekte Teńiz kenishiniń aiasyn keńeitý jobasyn iske asyrý máselelerine, Qarashyǵanaqta gaz óndirý men qaita óńdeý perspektivasyna, sondai-aq, álemdik naryqqa kómirsýtegin tasymaldaý isin damytýǵa, sonyń ishinde Orta dáliz arqyly jetkizýge basa mán berilgen.
Memleket basshysy Meta kompaniiasynyń vitse-prezidenti Iann Lekýndy da qabyldady.
Qasym-Jomart Toqaev Meta Platforms Inc kompaniiasymen Qazaqstanda JI tehnologiialaryn damytý boiynsha birlesken akseleratsiialyq baǵdarlamany iske qosý jónindegi kelisimge qol qoiylýyn quptap, tehnologiia alybymen ózara tiimdi seriktestikti odan ári nyǵaitýǵa daiyn ekenin rastady.
Memleket basshysynyń Niý-Iork qalasyna resmi sapary aiasynda AQSh Saýda ministri Govard Latniktiń qatysýymen amerikalyq Wabtec kompaniiasymen jalpy somasy 4,2 milliard dollarǵa jýyq kelisimge qol qoiý rásimi ótti. Qujatta Qazaqstanda tehnikalyq turǵydan jetildirilgen 300 lokomotiv shyǵarý jáne oǵan servistik qyzmet kórsetý qarastyrylǵan.
Donald Tramp Memleket basshysyn osy tarihi kelisimmen quttyqtady.
AQSh sapary basqa saparlardan ózgerek pe? Sarapshy pikiri
Bul sapardan Lay’s zaýyty syndy jobalardan bólek, innovatsiialar men jańa tehnologiialarǵa qatysty naqty qadamdar kórinip tur ma? Nelikten Qazaqstan kóbine azyq-túlik pen shikizat jobalaryna ǵana nazar aýdarady? Qazaqstanǵa jańa munai óńdeý zaýyty, tsifrlyq tehnologiialar, innovatsiialyq infraqurylym qajet emes pe? AQSh-pen kelissózderde osyndai strategiialyq jobalar nege birinshi kezekte turmaidy?
Bul saýaldardyń jaýabyn saiasattanýshy, Qytaidy zertteýshiler qaýymdastyǵynyń tóraǵasy Qazbek Maigeldinovten surap kórdik.
"Keshe ótken kezdesýde Prezident AQSh kompaniialaryn Qazaqstannyń aýyl sharýashylyǵy áleýetin iske asyrýǵa qatysýǵa shaqyrdy. Sonyń ishinde PepsiCo kompaniiasy óz tarapynan zamanaýi eksportqa baǵyttalǵan zaýyttardy qurý josparlaryn qoldady. Bul jerde nelikten tek azyq-túlik óńdeý salasyna kóńil bólip otyrmyz degen máselege keletin bolsaq, sońǵy jyldary áli de bolsa Qazaqstannyń jalpy eksportynyń 80 paiyzynan astamy taý-ken óndirisi men metaldar bolyp otyr. Bul statistikadan kórip otyrǵanymyz bizde áli de bolsa ótken ǵasyrdaǵy saýda úlgisi saqtalyp otyr. Iaǵni shikizatqa táýeldilik. Desek te Prezidenttiń Cameco korporatsiiasynyń prezidentimen ýran salasyndaǵy yntymaqtastyq keleshegin talqylaǵan bolatyn. Bul jerde kem degende bolashaqqa baǵyttalǵan qadamdy kórip otyrmyz. Iaǵni atom energetikasyndaǵy innovatsiialyq tehnologiialardy tartý máselesi", - deidi sarapshy.
Saiasattanýshynyń sózinshe, Qazaqstan qazir jasandy intellektini damytýǵa basymdyq berip otyr.
"Osy sala baǵytynda AQSh-pen kelissózderde jartylai ótkizgishter óndirisi, jasandy intellekt zertteý ortalyqtary, qazirgi álemdik trend bolyp jatqan kvanttyq tehnologiialar, biotehnologiialar máselesi kóterilmegeni kóńilge qaiaý salady. Buǵan deiin joldaýda joǵary tehnologiialar salasyna 1 mlrd dollarǵa deiin investitsiialyq baǵdarlama jasaý jáne tsifrlyq aktivter qoryn qurý tapsyrylǵan bolatyn. Bul óte durys baǵyt bolǵanymen, iske asyrý mehanizmderinde osy kelissózderdi paidalanyp, amerikalyq kompaniialardy shaqyrý kerek pe edi?!", - deidi Qazbek Maigeldinov.
AQSh Qazaqstanǵa 5,2 mlrd dollarǵa jýyq investitsiia salǵan.
"Biraq, ókinishke qarai, investitsiianyń kópshiligi shikizat sektoryna baǵyttalǵan. Sondyqtan qazirgi tańda Qazaqstandy álemdik kompaniialar teń seriktes retinde qabyldaý úshin birneshe baǵytta basymdyqty talap etýimiz kerek: innovatsiialyq infraqurylym, ǵylymi zertteý ortalyqtary jáne intellektýaldyq qorǵaý júiesi. ...El Prezidentiniń AQSh-qa saparynda belgili salalarǵa basymdyq berilgenimen, álemdik ekonomikalyq trendter konteksinde áli de bolsa da jetkiliksiz bolyp kórindi. Óitkeni HHI ǵasyrda damyǵan memleketter tehnologiia men innovatsiia negizinde damyp jatyr. Sondyqtan bizge Lay’s zaýytyn salý, árine, qajet shyǵar. Degenmen kvanttyq kompiýterler, jasandy intellekt ortalyqtaryn salý týraly da bizge kóbirek oilaný kerek", - dep túiindedi saiasattanýshy.
