Bala kúnim. Úige jańa teledidar satyp aldyq. Men ony qonaq bólmesine qoiaiyq desem, anam: "Ákeń ekeýmizdiń jatyn bólmemizge qoiaiyq", – dep qosylmady. Men qiǵylyq salyp qoimaǵan soń, aqyry qonaq bólmesine qoidy.Arada birneshe jyl ótken soń anam bir hatynda: "Baiaǵyda teledidardy ákeń ekeýmizdiń jatyn bólmemizge qoiaiyq deýimniń sebebi, seni únemi bizdiń bólmege kirip turar ma eken, bizge kóbirek jaqyn bolar ma degenim edi...", – depti. Muny oqyp kózime jas aldym.
[caption id="attachment_8826" align="alignright" width="480"]
Ákem aýrýhanadaǵy operatsiia zalynan tórt-bes saǵattan soń zorǵa shyqty. Ol ózin osydan tiri qalmaspyn dep oilady ma, meni kórý úshin qatty izdepti. Sóz sóileýge shamasy kelmegendikten, saýsaǵymen dárigerdiń alaqanyna meniń atymdy jazypty. Sosyn ǵana basqalar ákemniń meni izdegenin bilipti... Sol kezde oilasam ákemdi qatty saǵynamyn.
Ákem qatty aýyryp jatqan kúnderde jarty ai boiy es-tússiz jatyp qaldy. Esin jiǵan kúngi shesheme qarap aitqan eń alǵashqy sózi: "Balanyń mektepten qaitar ýaqyty boldy, sen baryp tamaq ázirle..."
Naǵashy atam ómirden ozdy. Biz sońǵy saparǵa shyǵaryp salyp, aqirettik jumystaryn bitirip, úige qaittyq. Keshkisin anam maǵan: "Qulynym, men ákemnen airyldym. Anańnyń endi ákesi joq boldy...", – dedi. Men anamdy qushaqtap qosyla jyladym.
"Úide jalǵyzbyn. Ákeń de joq. Búgin tamaq jasaǵym kelmedi. Prándik jep otyrmyn. Aitpaqshy, seniń álgi mysyǵyń da qasymda otyr..." Ien úidegi anamnyń jalǵyzdyǵyn sezinip, taǵy da jylaǵym keletin.
Bala kúnimde qatty aýyrdym. Neden aýyrǵanym belgisiz, dárigerler de esh amal tappapty. Otbasymyzdyń da berekesi qashypty. Aýrýhanada ákem maǵan dári ishkizip otyrǵanda, abaisyz shashalyp qalyppyn. Anam júgirip kirip, ákeme ursyp, dárini ózi ishkizdi. Azdan soń ápkemnen ákemdi surap edi. Ápkem syrtqa júgirip shyǵyp, qaita kirip:"Ákem syrtta jylap tur eken..." dedi...
[caption id="attachment_8823" align="alignleft" width="448"]
Tái-tái basqan kúnnen bastap ákemnen qalmai ilesip júretin edim. Jol júrgende men únemi onyń kishkene saýsaǵynan ustap alatynmyn. Jáne sodan ajyramaityn edim. Keide atqa minip, meni aldyna alyp alysqa shyqsa da, men sol saýsaǵyn jibermeitinmin. Bular umyt bolǵaly qashan?! Qazir ákem qartaidy. Birde ákemmen seiildei júrip áńgimelestik. Únsiz kele jatqan ákemniń saýsaǵyna qolym túsip ketip, kózime jas úiirile berdi. Ol jol júrgende basqa saýsaqtaryn jumyp, tek kishkene saýsaǵyn ǵana shyǵaryp júredi eken.
Birde jumys qarbalastyǵynan aýylǵa qaita almadym. Keiin estisem ákem sol kúni sýyq tiip, aýyryp qalypty. Anamnyń aitýynsha ol sol kúni adamy sirek aýyldyń kólik beketinde meni tún ortasyna deiin kútipti. "Ol kelmeidi, kele almaimyn dep aitqan" degen sózine: "Eger ol qaljyńdaǵan bolsa she? Sóitip, aiaq astynan bizdi qýantaiyn degen shyǵar", – dep taǵy da jolǵa telmirip tura beripti...
"Tamaq daiyn boldy. Bol, tamaǵyńdy iship al". Bul meniń kishkene kúnimde anamnyń eń kóp aitatyn sózi edi. "Sender ishe berińder, men jańa syrttan iship alǵanmyn", – dep jaýap beretinmin. Qazir jumystamyn. Tamaq ishýge mursa joq. Anamnyń daýysy qulaǵymnyń túbinde jańǵyryp tur.
Jetim balalar úiine bardyq. Bir kishkene baladan :"Neni jaqsy kóresiń" dep surap em, "uiyqtaǵandy" dep jaýap berdi.
- Ne úshin?
- Uiyqtasam tús kórem. Túsimde papa-mamamnyń túrin kórgim keledi. Nege meni tastap ketti eken, sony suraiyn dep em?
- Túsińde kórdiń be olardy?
Ol meniń bul suraǵyma tańǵalyp, biraz turdy da: "Men olardy tanymaimyn ǵoi" dedi...
Mektep bitirip, Almatyǵa oqýǵa attandym. Bala kúnimnen birge ósken kórshi qyz men attanarda kitap syilady. Poiyzda otyryp álgi kitapty ashyp em, ishinen maida 2000 teńge aqsha saýdyrap tústi. Jáne kitaptyń alǵashqy betinde "Sen oqýǵa attanyp barasyń, sózsiz jaqsy oqy. Eger qala turmysyna úirene almasań, myna aqshamen bilet alyp qaityp kel. Men seni kútem!" dep jazylypty. Osy áńgimeni keiin kelinshegime aityp berip em, ol ózin kináli sezingendei kóz jasyn bir móldiretip aldy...
Shetelge oqýǵa attanar aldynda áýejaida tur em, anam telefon shaldy. Keshe ǵana qoshtasyp shyqqanmyn. Anam: "Bir isti umytyp ketippin. Ushaqta otyrǵanda tómenge qarama, basyń ainalady. Ushaqtyń terezesin ashpa!" dedi qaita-qaita tapsyryp. Siz kúlersiz. Al men jyladym sol sátte.
Úlken aǵamnyń kelinshegi qaitys bolǵanda bes jasar súikimdi qyzy jetim qaldy. Biz ony "mamań erteń keledi" dep kúnde aldaityn edik. Beishara sábi esik aldynda oinai júrip, qaita-qaita qara jolǵa qaraǵyshtap qoiatyn. "Qashan keledi?" dep jylaityn keide. Birde ájem "Qudai-aý, kelinimdi alǵansha, meni alsań etti" dep kemseńdep otyr edi. Kishkene qaryndasym "Áje, "kelin" erteń keledi" dep bárimizdi jylatty. Ájesin aldaýsyratyp otyrǵany...
Ýniversitette oqyp júrgen kezimde túnimen qydyryp, túske deiin uiyqtap jatqan bir kúnim edi. Telefonym qaita-qaita shyryldap qoia beredi. Basyp tastaimyn. Taǵy shyryldaidy. Ákem eken. "Túúúý, áke! Uiqymdy buzyp, maza bermedińder ǵoi!" Ákem sabyrly qalpyn buzbastan: "Qaidan bileiin... Aitpaqshy, saǵan aqsha salyp jiberip em... Sony aitaiyn dep... a, sen uiyqtai ber...", - dedi. Sol sózim úshin ózimdi áli kinálap kelem.
Daiyndaǵan, Alshyn MATAI.
